Antalya 4. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2020/59 K.2020/602

Mahkememizde görülmekte olan Sigorta (Mal Sigortası Kaynaklı) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili mahkememize sunmuş olduğu dava dilekçesinde, müvekkili şirketin ..., ... köyü Sokak No: .. ... adresinde bulunan ... ... daki iş makineleri ile ekipmanlarını yangın, makine kırılması, cam kırılması ve elektronik cihaz arızalarına karşı ...-...-... nolu ... başlangıç ve ... bitiş tarihli sigorta poliçesi ile davalı ... şirketine sigortalattığını ve primlerinin zamanında ödendiğini, ...-...-... nolu sigorta poliçesi kapsamında sigortalanan ... marka, ...-... model paletli ekskavatörün maden ocağında çalıştığı esnada alt takım makaralarında ... tarihinde meydana gelen kırılma nedeniyle oluşan hasarın,

sigorta şirketine ... ihbar edilmesi üzerine .../... numaralı hasar dosyasının açıldığını ve hasarın tespiti için eksper tayin edildiğini, Ekspertiz tarafından yapılan inceleme sonucu müvekkili şirkete gönderilen ... tarihli mailde.

"Teminat ve tazminat konusunda değerlendirmelerin, ekspertiz sürecindeki tespitler ile hasara konu poliçe genel ve özel şartlar çerçevesinde yapıldığı, servis tarafından verilen parça ve işçilik birim fiyatlarının hasar ile ilintili olduğu, ancak zincir, tekerlek, palet ve buna bağlı diğer ekipmanlarda meydana gelen hasarların Makine Kırılması Sigortası Genel Şartları 1. Maddesine istinaden teminat harici olduğu değerlendirilerek poliçe kapsamında oluşan hasarın ...

TL. olduğu, bu miktardan da ... TL. muafiyet tenzili yapıldığında ... TL. ödenebileceği" belirtilmiş olup, bu tespite istinaden de davalı ... şirketince ... tarihinde müvekkilinin ... hesabına ... TL. ödeme yapıldığını, ekspertiz tarafından müvekkili şirkete gönderilen mailde, "...

Hasarlı makine ile ilgili olarak yapmış olduğumuz 1. ve 2. Ekspertiz çalışmasındaki tespitlerimize istinaden değişimi talep edilen parçaların hasarlı oldukları tarafımızca da görülmüştür." denilerek hasarın bu şekilde teyit edildiğini, müvekkili şirket tarafından ... mah. ...

No: ... .../... adresinde iş makineleri konusunda faaliyet gösteren ...'nin bölge bayisi olan ...'ne hasarlı makinenin yaptırıldığını, bu servis tarafından "Yürüyüş şaselerinin kırılmasından dolayı alt takımları, zincirlerin istikametlerini ve çatallarını deforme ettiği, bu sorunun çözümü üçün ise zincirlerin, makaraların, istikametlerin, istikamet çatallarının ve dişlilerin yenisi ile değişmesi, şaselerin tamiratının gerektiği" yönünde teknik analiz değerlendirme raporlarının düzenlendiğini, müvekkili şirkete ait söz konusu ... marka, ...-... model paletli ekskavatörde meydana gelen kırılma medeniyle parça-boya-işçilik bedelinin ...

TL. (KDV dahil), nakliye bedeli ... TL. (KDV dahil) olmak üzere toplam ... TL. (KDV dahil) ödeme yapılmasına rağmen davalı ... şirketi tarafından ...

TL. dışında zararın karşılanmadığını, ekspertiz raporunda servis tarafından verilen parça ve işçilik birim fiyatlarının hasar ile ilintili olduğu ancak zincir, tekerlek, palet ve buna bağlı diğer ekipmanlarda meydana gelen hasarların Makine Kırılması Sigortası Genel Şartları 1. Maddesine istinaden teminat harici olduğu değerlendirilerek poliçe kapsamında oluşan hasarın ... TL. olduğu, bu miktardan ... TL. muafiyet tenzili yapıldığında ...

TL. ödenebileceği belirtilmiş ise de, bu rapordaki tespitleri kabul etmenin mümkün olmadığını, sigorta zararının miktarının belirlenmesi ve sigorta zararının poliçe kapsamına girip girmediği hususunda ihtilaf konusunda bilirkişi incelemesi yapılmasını, makine Kırılması Sigortası Genel şartları kapsamında tazminat tutarı;

ikame olunan parçaların yeni bedelleri, mahallinde cari iş saatleri tarifesine göre işçilik masrafları var ise normal nakliye masrafları (uçak hariç) çökme ve montaj masrafları, gümrük, resim, vergi, harç ve masrafları dahil olarak makine veya tesislerin hasardan hemen evvelki hal ve şartlarına getirilebilmesi için gerekli bedeli kapsadığı halde davalı tarafından makine kırılması nedeniyle sigorta poliçesiyle teminat altına alınan zararın haksız olarak tazmin edilmediğini, bu sebeple TTK'nun 5/A maddesi uyarınca arabulucuya başvurulduğunu, bu aşamada da taraflar arasında anlaşma sağlanamaması nedeniyle işbu davanın açıldığını,

davanın kabulü ile yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini dava ve talep etmiştir.

CEVAP

Davalı vekilinin cevap dilekçesinde özetle, davacı şirketin hasar talebinin yerinde olmadığını, hasarın teminat kapsamı dışında olduğunu, hasann oluş şekli ve nedenine ilişkin olarak servis yetkilisi ile görüşüldüğünü, alınan bilgilerde hasar tespitine bağlı olarak dava konusu hasarın şantiye sahasındaki zorlu şartlarda (engebeli taş, toprak zemin gibi) çalışması veya makinanın kaldırma yükünden fazla bir yük varken ani ve ters bir hareket olması sonucunda şasenin aşırı zorlanmasına bağlı olarak ani şekilde kırılmış olabileceği ve yürüyüş takımlarına zarar vermesi şeklinde meydana gelmiş olabileceği kanaatine varıldığını,

hasarın şase aksamında meydana gelen hasarın ani ve beklenmedik şekilde vuku bulunan bir hasar olduğunun ön görüldüğünü, yapılan tespit ve incelemeler ile ... ... Sigorta Poliçesi Genel Şartları dikkate alınarak makinenin şase aksamında meydana gelen hasarın makine kırılması teminatları dahilinde değerlendirilebileceğinin düşünüldüğünü, ... ...

Sigorta Poliçesi, Genel Şartları Madde 1'de "Matkap, makas, bıçak, testere, çelik veya madeni kalemler veya kesici alet edevat, matris ve kalıpları, ...deki sıcak ... valsleri, şablon, modeller, resim ruloları, öğütücü, kırıcı, kırıştırıcılar, elek ve kalburlar, halat, zincir, transport bantları ve kayışları gibi değiştirilebilir parçalar ile belirli sürelerde değiştirilmesi veya yenilenmesi mutat olan kömür fırçası ve lamba gibi parçalar (elektrikli izolasyon maddeleri ile izolasyon yağları dışında) temin edilmez" maddesi hükmüne istinaden teminat harici olduğunu, bu bağlamda yukarıda gösterilen ... ...

Sigorta Poliçesi Genel Şartları 1. Maddesine göre hasarın teminat dışında bulunduğunu, hasarın reddi kararının yerinde olduğunu, talep edilen hasar bedelinin gerçeğe uygun olmadığını, fahiş olduğunu, davacı şirket ile müvekkili şirket arasında akdedilen ... ... Sigorta Poliçesi "muafiye kısmında görüleceği üzere "her bir olayda olay başına hasar tutarının %10'u oranında (...

Euro'dan az olmamak üzere) tenzili muafiyet hükmünün bulunduğunu, buna göre her olay başına hasar bedelinden en az ... Euro olmak üzere % 10 oranında hasar bedelinden indirim yapılacağını, bu nedenlerle davanın reddini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER

dosyada tüm deliller toplanmış, dava konusu iş makinesinde meydana gelen hasarın neden kaynaklandığı ve hasar nedeniyle iş makinesinde oluşan zararın bedeli konularında tarafların tüm iddia ve itirazlarını karşılar mahiyette rapor düzenlenmesi amacıyla refakate bir makine mühendisi bilirkişi alınarak mahallinde keşif yapılmış ve bilirkişinin mahkememize sunmuş olduğu ... tarihli raporda, Hukuksal olarak delillerin takdir ve kabulü Sayın Hakimliğinize ait olmak üzere, dosyada mevcut bilgi ve belgeler, yapılan keşifteki tespitler ile yukarıda yapılan değerlendirmeler doğrultusunda;

a)Davaya konu olan ... marka, ... imal yıllı, ...-... model tipli, ... çalışma saatli paletli ekskavatörün, şantiye sahalarında, engebeli ve zor arazi şartlarında kazma, kaldırma, yükleme ve iletme gibi işleri tek başına yapabilen bir iş makinası olduğu, çalıştığı mermer ocağında da engebeli arazide kazı ve kırma gibi işleri yaptığı, söz konusu iş makinasının kazı, kaldırma, yükleme ve iletme işlerini yapan bomuna bağlı kepçe veya kırıcılar ile kabin birlikte hareket ettiği, şase ve taşıyıcı yürüyüş aksamlarının makinenin arazi şartlarında dönüş ve ileri geri hareketini sağladığı,

... ve kabinin bulunduğu kesim ile şase ve taşıyıcı yürüyüş takımlarının bulunduğu kısım arasında bulunan hidrolik sistemle hareket alan göbek dişlisi ve dişli kutusu ile ekskavatörün konum değiştirmeden bomun ve kabin kısmının dönebilme yeteneğinin sağlandığı, arızanın temel nedeninin alt şase kırılması olduğu,

engebeli arazide sabit olan paletlerin dönüşe geçirilmesi durumunda zemin ile paletler arasındaki sabitleyici kuvvet yükünün şaseler tarafından izole edilmesi gerekirken, şaselerin kırık olması sebebiyle yükün yürüyüş takımlarına intikal ettiği, yürüyüş takımları üzerine gelen açılı kuvvetlerin, yürüyüş takımında bulunan zincir, makaralar, istikamet tekeri ile çatalı ve rim dişlisinin aşınmasına ve deformasyonuna sebep olduğu, bu sebeple söz konusu iş makinesinde hasar gören ve değiştirilen yürüyüş takımı parçaları ile onarılan şasedeki kırığın operatörün kullanım hatasından kaynaklanmadığı,

şasenin kırılmasının ve buna bağlı diğer parçaların hasar ve deformasyona uğramasının arazi şartlarındaki çalışmadan kaynaklandığı,

b)Ekspertiz raporunda ve davalı iddiasında söz konusu iş makinesinin şase hasarı dışındaki yürüyüş takımında meydana gelen hasarların teminat kapsamı dışında olduğunun belirtildiği, bunun Makine Kırılması Sigortası Genel Şartları Madde 1'in son paragrafında bulunan "Matkap, makas, bıçak, testere, çelik veya madeni kalemler veya kesici alet ve edevat, matris ve kalıplar, ...deki sıcak ... valsleri, şablon, modeller, resim ruloları, öğütücü, kırıcı, karıştırıcılar, elek ve kalburlar, halat, zincir,

transport bantları ve kayışları gibi değiştirilebilir parçalar ile belirli sürelerde değiştirilmesi veya yenilenmesi mııtad olan kömür fırçası ve lamba gibi parçalar (elektriki izolasyon maddeleri ile izolasyon yağları dışında) temin edilemez." İfadesine dayandırıldığı, burada ifade edilen parçaların sabit veya hareketli makinalarda bulunan kullanıma bağlı belirli sürelerde değiştirilmesi gereken parçaları içerdiği, ancak söz konusu iş makinasında arıza yapan parçaların kullanım süresine bağlı olarak arızalanmadığı ve değiştirilmediği,

söz konusu hareketli iş makinesinin şantiye sahasında çalışması sırasında ana şasesinde meydana gelen kırılmadan kaynaklı olarak hasar görerek değiştirildiği, tarafımdan yapılan değerlendirmede söz konusu iş makinesinde hasar gören ve değiştirilen bu parçaların özellikleri ve hasar şekillerinin göz önünde bulundurulduğu, Makine Kırılması Sigorta Poliçesi Genel Şartları ve dosyaya sunulan ... ...

Sigorta Poliçesi Şartlarının birlikte değerlendirilmesi ve söz konusu arızanın teminat dışında kalıp kalmadığının belirlenmesi hususunun hukuksal bir değerlendirme gerektirdiğinden, Poliçe ile ilgili hukuksal değerlendirmenin tarafımdan yapılamadığı,

c) Dava konusu ekskavatörde meydana gelen hasar ve nakliye bedeli toplamı; c.1. Eksper tarafından teminat dışında bırakılan yürüyüş takımı parçaları hariç olarak sadece şase onarımına ait onarım bedeli ve nakliye bedelleri toplamının (Hasar tarihi itibariyle), muafiyet tenzil edildikten sonra KDV dahil ... TL. olduğu, c.2. Makinada meydana gelen tüm hasarların teminat dahilinde kabulü halinde onarım bedeli ve nakliye bedelleri toplamının (Hasar tarihi itibariyle), muafiyet tenzili yapıldıktan sonra ... TL. olduğu kanaatini bildirir rapor sunmuştur. Davacının davasını ıslah ettiği ve ıslah harcını da yatırdığı görüldü.

DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE

Dava sigorta poliçesine dayalı olarak sigorta şirketine açılan tazminat davasıdır.

Uyuşmazlık; sigortalanan dava konusu ekskavatörde oluşan hasarın taraflar arasında akdedilen "... Sigorta Poliçesi" kapsamında olup olmadığı, kapsamda ise davacının sigorta şirketinden talep edebileceği tazminat miktarı konusunda toplanmaktadır.

Dava konusunun makine kırılması olması ve poliçede makine kırılmasının teminat altına alınması sebebiyle Makine Kırılması Sigortası Genel Şartlarına bakılması gereklidir. İlgili genel şartların 1. maddesi:" Sigortacı, bu poliçe ile bu poliçenin ayrılmaz cüzünü teşkil eden ekli envanter cetvelinde sayıları, imalat yılları; nitelikleri ve değerleri yazılı makine ve tesisleri deneme devresinden sonra normal çalışır halde iken veya aynı iş yerinde temizleme, revizyon veya değiştirme esnasında veya dururken ani ve beklenmedik her türlü sebepten ve ezcümle:

a) İşletme kazalarından,

b) Modelin, imalatın, montajın, malzemenin, kalıbın, dökümün ve işçiliğin kusurlu olmasından,

c) Yağlama kusurlarından,

d) Elektrik enerjisinin doğrudan doğruya tesiri neticesi kısa devre, şerare, voltaj yükselmesi ile izolasyon hatası ve atmosferik elektrikiyetin dolaylı etkilerinden,

e) Tıkanma, yabancı maddelerin girmesinden,

f) Santrifüj kuvvetinden husule gelen parçalanmalardan,

g) Buhar kazanlarında ve buhar kaplarında su noksanlığından,

h) Su çekiçlemesi, ani olarak aşırı ısınma veya soğumadan,

i) Kapalı kaplardaki alçak basınç dolayısiyle husule gelen ezilme, yırtılma, buruşma vs. deformasyonlardan,

j) Fırtına ve kasırgadan, dondan veya çözülen buz parçalarının yürümesinden,

k) İşletme personelinin veya üçüncü şahısların ihmali, kusuru, hatası, dikkatsizliği veya sabotajından,

l) İstisna edilmeyen diğer hallerden, husule gelen maddi ziya ve hasarların gerektirdiği tamirat ve ikame masraflarını temin eder.

Matkap, makas, bıçak, testere, çelik veya madeni kalemler veya kesici alet ve edevat, matris ve kalıplar, haddehanelerdeki sıcak hadde valsleri, şablon, modeller, resim ruloları, öğütücü, kırıcı, karıştırıcılar, elek ve kalburlar, halat, zincir, transport bantları ve kayışları gibi değiştirilebilir parçalar ile belirli sürelerde değiştirilmesi veya yenilenmesi mutad olan kömür fırçası ve lamba gibi parçalar (elektriki izolasyon maddeleri ile izolasyon yağları dışında) temin edilemez. " hükmüne haiz olup sigorta kapsamına giren ve girmeyen durumlar belirtilmiştir.

Somut olaya geldiğimizde; mahkememizce esasa alınan bilirkişi raporuna göre söz konusu iş makinasında arıza yapan parçaların kullanım süresine bağlı olarak arızalanmadığı ve değiştirilmediği, söz konusu hareketli iş makinesinin şantiye sahasında çalışması sırasında ana şasesinde meydana gelen kırılmadan kaynaklı olarak hasar görerek değiştirildiği tespit edilmiş ve mahkememizce bu hususlar sabit görülmüştür.

Makine Kırılması Sigorta Poliçesi Genel Şartları ve dosyaya sunulan ... ...

Sigorta Poliçesi Şartlarının birlikte değerlendirildirildiğinde söz konusu iş makinesinde hasar gören ve değiştirilen yürüyüş takımı parçaları ile onarılan şasedeki kırığın operatörün kullanım hatasından kaynaklanmadığı, şasenin kırılmasının ve buna bağlı diğer parçaların hasar ve deformasyona uğramasının arazi şartlarındaki çalışmadan kaynaklandığı ve bu durumun sigorta poliçesi ve genel şartlar kapsamında kaldığı anlaşıldığından bilirkişi tarafından hesaplanan ve talep artırım dilekçesiyle belirlenen tazminat miktarı doğrultusunda davanın kabulüne karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmişir.

Katip ... · ¸e-imzalıdır Hakim ... · ¸e-imzalıdır