Antalya 4. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2021/26 K.2021/537

Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili, dava dilekçesinde özetle; Covid 19 salgını nedeniyle ekonomik sorunlar olduğundan adli yardım talep ettiklerini, müvekkilinin davalıya borcunun olmadığını, müvekkili aleyhine davalının ... ...l İcra müdürlüğünün .../... esas sayılı dosyası ile takip yaptığını, bunu kabul etmediklerini, ispat yükünün alacaklı olduğunu iddia eden de olduğunu, dava konusu borcu müvekkili bir anlığına kabul etse dahi kendilerinin kabul etmediğini, icra müdürlüğünün talebin reddine karar vermesi gerektiğini beyan ederek, davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

Davacılardan birisi şirket birisi ise şirketin temsilcisidir. Bu husus, vekaletnameden anlaşılmaktadır.

Mahkememizce tensiple adli yardım talebi reddedilmiş, buna ilişkin gerekçe ise .../.../... tarihinde yazılmıştır.

Zaten bakıldığında özetle belirtmek gerekirse; özel hukuk tüzel kişilerinin adli yardımdan yararlanması olanaklı değilidr. (Yargıtay .... HD, ... T .../... E. .../... K.)(Yargıtay .... HD., .../... E, .../... K.) Diğer davalı da özel hukuk tüzel kişisinin temsilcisidir. Covid 19 salgını sebebi ileri sürülmüş ise de harç oranları, olası yükümlülük dikkate alındığında, davalı gerçek kişinin de talebi yerinde değildir.

Adli yardım ret kararında, adli yardıma ilişkin kararın kesinleşmesine kadar belli bir avans istenmiştir. Dosyada avans olmadığından tebligat yapılamamıştır. ... CBS'nın, dosyada adli yardım olmadan suç üstünden tebligat masrafı verilmemesine yönelik tavrı da (benzer bir çok dosyada) göz önüne alınarak davacı vekili, mahkememizce aranmış ancak bir dönüş olmamıştır. Dosyanın bu durumda açık kalması sonucu doğabilecektir.

Davacı taraf ilk duruşmaya gelmemiş ve avans da yatırmamıştır. Davanın takibi, tarafların özellikle davacının yükümündedir.

Önemle söylemek gerekir ki ; HMK’ya göre davanın tarafları açılmış olan bir davayı yürütmek zorunda olmadıkları gibi mahkeme de tarafları, açılmış olan bir davada takibe zorlayamaz(...,... Medeni Usul Hukukunda Davanın Açılmamış Sayılması, ... ..., s. ...) Taraflar duruşmaya zorla getirilemezler. İşte, usulüne uygun biçimde çağrıldıkları halde davanın her iki tarafı (ya da vekilleri) duruşmaya gelmez veya gelip de davayı takip etmeyeceklerini bildirirlerse ya da yalnız bir taraf gelip de davayı takip etmeyeceğini bildirirse, mahkemece dava yenileninceye kadar, dava dosyasının işlemden kaldırılmasına karar verilir

Üç aylık süre içerisinde dava yenilenirse mahkeme davayı görüp karara bağlayacak ya da bu sürede yenilenmezse üç aylık sürenin sonunda açılmamış sayılacaktır.Davanın açılmamış sayılması, açılan davanın taraflarınca uzun süre takipsiz bırakılması (HMK m.150) veya yapılması gerekli bazı usul işlemlerinin yapılmamasının meydana getireceği sakıncaları azaltmak amacıyla öngörülmüş bir çözüm yolu olup, yapısı itibariyle usul hukukuna ilişkin bir kurumdur (..., ...: Sorumluluk Davasının Açılmamış Sayılması, YD, ../1-2, s...-..., s....).Davanın açılmamış sayılması, şartların oluşması durumunda kendiliğinden meydana gelir.

Davanın açılmamış sayılmasını gerektiren hallerden birine ait şartlar gerçekleştiği takdirde, dava kendiliğinden açılmamış sayılır (..., ...., Hukuk Muhakemeleri Usulü, ... ..., C. IV, .... Baskı, s. ...) Mahkemenin söz konusu durumlarda vereceği karar, davanın açılmamış sayılması durumunun meydana gelmesi açısından kurucu nitelikte olmayıp, ortaya çıkan kanuni sonucu tespit edici nitelikte, açıklayıcı bir karardır.

Davanın açılmamış sayılmasına ilişkin kararlar, mahkemenin davadan elini çekmesini gerektiren usule ilişkin nihai kararlardır (Yargıtay HGK ..., ...-.../...) Bu nedenle mahkeme, dosyanın işlemden kaldırılması kararında yargılama giderleri hakkında bir karar vermez.

Ancak, mahkeme, vermiş olduğu davanın açılmamış sayılması kararıyla davadan elini çekmiş olduğundan bu karar nihai bir karardır (usule ilişkin nihai karar).

Dolayısıyla mahkeme davanın açılmamış sayılması kararında, yargılama giderlerini davacı taraf aleyhine takdir ederek bu giderlere hükmeder(..., ...., Hukuk Muhakemeleri Usulü, ... ..., C. IV, .... Baskı, s. ...’den naklen, ...,... Medeni Usul Hukukunda Davanın Açılmamış Sayılması, ... ..., s...-..., dn...’dan naklen) Bu kararda davacı taraf, dava, konusu itibariyle nispi harca tabi olsa da maktu karar ve ilam harcı, davalı taraf kendisini vekille temsil etmiş ise AAÜT’ye göre belirlenecek vekâlet ücreti ve o ana kadar yapılmış diğer yargılama giderlerini ödemeye mahkum edilecektir.

Bu genel açıklamalardan sonra dosyaya döndüğümüzde yukarıda da belirtildiği üzere, yasal sürede yenilenmeyen davanın açılmamış sayılmasına karar vermek gerekmiştir.