Antalya 4. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2021/313 K.2022/652

Mahkememizde görülmekte bulunan Tazminat (Rücuen Tazminat) davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekilinin 16/06/2021 tarihli dilekçesinde özetle.

Müvekkili ...'in davalı şirketten 03/02/2021 tarihinde Antalya 13.Noterliği'nin ... yevmiye sayılı araç satış sözleşmesiyle ... plaka nolu ... marka 2015 model ... tipi Kapalı Kasa Kamyonu satın aldığını, Müvekkilinin aracı aldığı zaman ilk kontrollerini yaptığını ve ayıp görmediği için aracı satın aldığını, yine müvekkilin araç alım satım işleri ile uğraştığından, aynı gün aldığı aracı bu sefer de Serik 4. Noterliği'nin 03/02/2021 tarih ve ... yevmiye nolu araç satış sözleşmesiyle dava dışı ... isimli şahsa sattığını, aracı aynı gün teslim ettiğini,

aracın dava dışı ... isimli kişiye devrinden 9 gün sonra 12/02/2021 tarihinde aracın ayıplı olduğu kullanımı ile birlikte ortaya çıktığını, aracın 12/02/2021 tarihinde motor kısmında arızalandığı, motor arızası nedeni ile ... isimli kişinin aracı ... servisine 18/02/2021 tarihinde kurtarıcı ile götürdüğünü, yapılan kontrollerde motorun neredeyse tüm parçalarının değişmesi gerektiğini ... aracı müvekkilden almış olması sebebiyle durumu müvekkiline bildirdiğini, gizli ayıp nedeni ile aracın motor aksamının tamir edileceğini, yedek parça kullanılacağını,

masrafın karşılanması sureti ile araçtaki gizli ayıbın tamir ettirilmesini müvekkilinden talep ettiğini, müvekkilinin de araçta gizli ayıp olması nedeni ile yapmış olduğu ticaretin ahlakı gereğince araç servis ve yedek parça ücretlerinin tamamı olan 30.500,00 TL yi ödediğini, müvekkilinin davalı taraf ile görüştüğünü söz konusu tamir bedelinin kendisine ödenmesini talep ettiğini, ancak davalı tarafın aracın ellerinden çıktığını dolayısıyla bir sorumluluklarının kalmadığını belirterek ödeme yapmayacaklarını söylediklerini, bu nedenlerle, huzurdaki davanın kabulüne,

ayıplı mal nedeni ile müvekkilinin uğradığı 30.500,00 TL lik zararın muaceliyet tarihi olan 08/03/2021 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsilini talep etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle.

Dava konusu aracın müvekkili tarafından davalıya sağlam, eksiksiz ve çalışır vaziyette teslim edildiğini, davacı tarafın dilekçesinde de belirttiği gibi araç alım-satım işleri ile uğraşmakta olduğunu, bu işte gerekli tecrübeye sahip olduğunu, davacı taraf araç alım-satımından önce aracın muayenesini kendisi yaptığı gibi ilgili ustalara aracın test ve muayenelerini de yaptırdığını, aracın tüm test ve muayeneleri yapıldıktan sonra davalı ile müvekkil arasında aracın alım-satım sözleşmesi yapılıp, aracın davacıya teslim edildiğini,

davacı taraf araç-alım satım işiyle iştigal ettiği için gerekli olan test ve muayeneleri yapmadan aracı teslim almasının beklenemeyeceği, aksi yöndeki davacı iddiası hayatın olağan akışına aykırı olmadığını, dava konusu araç davacıya satıldıktan sonra aracın nasıl kullanıldığı, kime ne zaman satıldığı, satın alan kişinin kim olduğu ve aracın ne şartlarda kullanıldığına dair müvekkili şirketin hiç bir bilgisinin olmadığını, aracın satın alınıp teslim alınmasının üzerinden uzunca bir süre geçtikten sonra aracın arızalandığını, arızanın gizli ayıp niteliğinde olduğu iddiasının mümkün olmadığını, aracın arızalandığı,

hele hele gizli ayıp nedeniyle arızalandığı iddiasının tamamıyla gerçek kişi olduğunu, dava konusu araçta bir arıza meydana geldiyse bile bunun tamamıyla davacının kullanım hatasından ve/veya aracı kullanan diğer kişilerin kullanım hatasından kaynaklandığını, aracın gizli ayıplı olduğu ve bu nedenle arızalandığı iddiasının tamamıyla gerçek dışı olduğunu, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava,davalı şirketten satın alınan ... plakalı ... 2015 model kamyonda ayıp iddiası ile araç tamir bedelinin tahsili istemine ilişkindir.

Makine Mühendisi bilirkişi ... 10.06.2022 tarihli raporunda sonuç olarak; "dosyada mevcut belge ve bilgilere dayalı olarak yapılan ve yukarıda gösterilen inceleme sonucunda; ... (yeni plaka ...) plakalı ... marka 2015 model kapalı kasa kamyonun;

- Trafiğe çıkış tarihinden, davacı tarafından ikinci el olarak satın alındığı 03/02/2021 tarihine kadar yaklaşık 65.000 km kullanıldığı, Antalya 13.Noterliği’nin 03/02/2021 tarih ve ... Yevmiye Nolu Araç Satış Sözleşmesine göre, davalı ... Turizm İnş.Oto Kir. Fotoğ. Eml. Tic.ve San.Llt.Şti tarafından, davacı ...’e 100.000,00 TL ( kdv dahil) bedelle satıldığı, aynı gün bu sefer davacı ... aracı dava dışı ...’a sattığı ve aracın km’sinin 65.125 km olduğu, dolayısıyla davacının söz konusu aracı yaklaşık 125 km kullandığı,

Dava konusu ... (yeni plaka ...) plakalı aracın, satın alındıktan çok kısa bir süre sonra motor bloğundan arızalandığı,

Dava konusu arızanın kısa bir sürede ortaya çıkamayacağı, bu durumun satın alma esnasında ortalama bir kullanıcı tarafından anlaşılamayacağı,

Dava konusu arızanın; araç devir alındığında ilk bakışta ve/veya yüzeysel bir muayene ile tespit edilebilecek nitelikte olmadığı, dolayısıyla araçta ki motor arızasının alıcı tarafından normal bir muayene yapılarak bilinemeyeceği,

Meydana gelen arızanın kullanıcı hatasından oluşmayacağı, 03/02/2021 tarihli satış sözleşmesinden önce araçta dava konusu arızanın mevcut olduğu, dolayısıyla tespite konu aracın geçmiş arızasından dolayı Gizli Ayıp niteliğinde olduğu, Araçtaki arızanın özel serviste motor rektifiye işlemi ile onarıldığı, söz konusu servis tarafından davacı ... adına düzenlenen 22.02.2021 tarih ve ... seri nolu ile 25.02.2021 tarih ve ... onarım faturalarında yazılı parça ve işçilik bedellerinin olay tarihi itibari piyasa rayiçlerinde olduğu ve bedelinin ise KDV dahil 30.500,00 TL olduğu,

dosya ya sunulan, 22.02.2021 tarih ve ... seri nolu ile 25.02.2021 tarih ve ... onarım faturalarında yazılı parçalar ile yapılan işçiliklerin dava konusu arızayla uyumlu olduğu, dolayısıyla davacı ...’in davalı ... Turizm İnş.Oto Kir. Fotoğ. Eml. Tic.ve San.Llt.Şti’nden talep edebileceği tazminat miktarının 30.500,00 TL olduğu," sonuç ve kanaatine varmıştır.

Taraflar arasında ... plaklı aracın 03/02/2021 tarihinde davacıya satılması hususunda Antalya 13. Noterliği marifetiyle satım sözleşmesi yapıldığı ve aracın bu tarih itibariyle davacıya teslim edildiği uyuşmazlık konusu değildir.

Davacı eldeki dava ile aracın ayıplı çıktığını iddia ederek bu nedenle ödediği tamir bedelinin talep etmiş, davalı ise davacının araç alım satım işi ile uğraşmakta olduğunu, bu işlerde gerekli tecrübeye sahip olduğunu, belirterek davanın reddini talep etmiştir.

Tarafların tacir olup, uyuşmazlığın ise ticari nitelikteki satım sözleşmesinden kaynaklanması nedeniyle olaya 6098 sayılı Borçlar Kanunu (TBK) ve 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu (TTK) hükümlerinin uygulanması gerekmektedir.

6098 Sayılı TBK'nun 219. maddesi; "Satıcı, alıcıya karşı herhangi bir surette bildirdiği niteliklerin satılanda bulunmaması sebebiyle sorumlu olduğu gibi, nitelik veya niteliği etkileyen niceliğine aykırı olan, kullanım amacı bakımından değerini ve alıcının ondan beklediği faydaları ortadan kaldıran veya önemli ölçüde azaltan maddi, hukuki ya da ekonomik ayıpların bulunmasından da sorumlu olur.

Satıcı, bu ayıpların varlığını bilmese bile onlardan sorumludur." hükmünü içermektedir.

6102 Sayılı TTK'nun 21/1-c bendi uyarınca; "Malın ayıplı olduğu teslim sırasında açıkça belli ise alıcı iki gün içinde durumu satıcıya ihbar etmelidir. Açıkça belli değilse alıcı malı teslim aldıktan sonra sekiz gün içinde incelemek veya incelettirmekle ve bu inceleme sonucunda malın ayıplı olduğu ortaya çıkarsa, haklarını korumak için durumu bu süre içinde satıcıya ihbarla yükümlüdür. Diğer durumlarda, Türk Borçlar Kanununun 223 üncü maddesinin ikinci fıkrası uygulanır."

6098 Sayılı TBK'nun 223/2 fıkrası; gizli ayıplarda ihbara ilişkin düzenlemeyi içermektedir. Buna göre gizli ayıp mahiyetinde ayıpların ortaya çıkması halinde alıcı derhal ayıp ihbarında bulunma yükümlülüğü altındadır. Aksi halde satılanı ayıplı olarak kabul etmiş sayılır.

6098 Sayılı TBK'nun 227. maddesinde ise ayıp halinde alıcının seçimlik hakları şu şekilde düzenlenmiştir: "Satıcının satılanın ayıplarından sorumlu olduğu hâllerde alıcı, aşağıdaki seçimlik haklardan birini kullanabilir:

1. Satılanı geri vermeye hazır olduğunu bildirerek sözleşmeden dönme.

2. Satılanı alıkoyup ayıp oranında satış bedelinde indirim isteme.

3. Aşırı bir masrafı gerektirmediği takdirde, bütün masrafları satıcıya ait olmak üzere satılanın ücretsiz onarılmasını isteme.

4. İmkân varsa, satılanın ayıpsız bir benzeri ile değiştirilmesini isteme.

Alıcının genel hükümlere göre tazminat isteme hakkı saklıdır.

Satıcı, alıcıya aynı malın ayıpsız bir benzerini hemen vererek ve uğradığı zararın tamamını gidererek seçimlik haklarını kullanmasını önleyebilir.

Alıcının, sözleşmeden dönme hakkını kullanması hâlinde, durum bunu haklı göstermiyorsa hâkim, satılanın onarılmasına veya satış bedelinin indirilmesine karar verebilir.

Satılanın değerindeki eksiklik satış bedeline çok yakın ise alıcı, ancak sözleşmeden dönme veya satılanın ayıpsız bir benzeriyle değiştirilmesini isteme haklarından birini kullanabilir."

Mahkememizce taraflarca ileri sürülen tüm deliller toplanmış, ayıplı olduğu iddia olunan aracın trafik ve servis kayıtları celbedilmiştir.

Aldırılan bilirkişi raporu dosya içeriğine uygun ayrıntılı, gerekçeli, denetime ve hüküm kurmaya elverişli olup Mahkememizce hükme esas alınmıştır.

İddia, dosya içeriği deliller ve alınan bilirkişi raporuna göre; taraflar arasında 03/02/2021 araç satış sözleşmesi yapıldığı, sözleşmeye konu ... plakalı ... 2015 model kamyonun aynı tarihte Serik 4. Noterliği aracılığı ile dava dışı ...'a davacı tarafından satıldığı, arızasının 18/02/2021 tarihinde fark edilmesinden sonra yetkili servise başvurulduğu, aracın 22/02/2021 tarihli servis faturasının davacı adına düzenlendiği,

davacının 08/03/2021 tarihli ihtarname ile ayıp nedeniyle taleplerini dile getirdiği görülmüş olup, arızanın fark edilmesinden sonra yetkili servise başvuru dahi ayıp ihbarı niteliğinde olduğundan (Yargıtay 19.Hukuk Dairesi’nin 04.04.2019 tarihli 2017/4068 E., 2019/2268 K. sayılı emsal kararı), arızaların kullanım kaynaklı olmadığı ve gizli ayıp mahiyetinde bulunduğunun teknik bilirkişi raporu ile tespit edildiği, buna göre satılan malda gizli ayıp bulunduğu, davalının TBK'nun 219 maddesi kapsamında ayıptan sorumlu olduğu, davacının TBK'nun 227 maddesinde bahsi geçen tazminat isteme hakkını kullandığı,

aracın ayıplı olması sebebi ile davacının bu hakkını kullanmakta haklı olduğu, satıcının bilmediği ayıplardan sorumlu olması (TBK m. 219) dikkate alındığında, aracın motorunun aracın en önemli aksamı olduğu ve aracın sürekli kontrol edilen bir bölümü olmayıp ancak arıza anında kontrolü gerektiği, dava konusu araçtaki motor arıza ve işçilik bedelinin 30.500,00-TL olduğu, bu bedelin piyasa rayiçlerine uygun bulunduğu,

davacı tarafça ayıp bildirimi için davalı tarafa gönderilen Serik 1. Noterliği'nin 08/03/2021 tarihli ihtarnamenin tebliğ tarihi dikkate alınarak temerrüt tarihinden itibaren, davacının yasal faiz talep ettiği anlaşılmakla davanın kabulüne, kabul edilen bedelin temerrüt tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya ödenmesine karar vermek gerekmiştir.

Katip ... · E imzalı Hakim ... · E imzalı