Antalya 4. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2021/360 K.2021/451

Mahkememizde görülmekte olan 3. Şahıs Tarafından Açılan Menfi Tespit davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı dava dilekçesinde. Müvekkili adına kayıtlı olan müteveffa ...'ın kullandığı ... plakalı araç ile tek taraflı ölümlü-maddi hasarlı trafik kazasının meydana geldiğini, alkollü ve ehliyetsiz olduğu tespit edilen araç sürücüsü ...'ın kaza nedeni ile vefat ettiğini, davalı ... şirketinin sürücü ...'nın ailesine tazminat ödediğini, alkollü ve ehliyetsiz olması nedeni ile ödenen tazminatı geri almak adına davacı ...'a rücu ettiklerini, Antalya ... İcra Müdürlüğünün .../...

Esas sayılı dosyasında davacı aleyhine başlatılan İcra takibine ... tarafından ... tarihinde itiraz edildiğini, borçlu adına kayıtlı olan ... plakalı aracın ... kiralandığını, işleten sıfatının kiralayana geçtiğini bu sebeple borçlunun sorumluluğunun olmadığının ifade edildiğini ve akabinde itiraz nedeni ile takibin durdurulmasına karar verildiğini, davalı ... tarafından başlatılan itirazın iptali davası Antalya ... Asliye Hukuk Mahkemesinin .../...

Esas sayılı dosyasında devam ettiğini, ... tarafından bu aracın ... tarihinde ... tarih ... 'da geri teslim alınmak üzere yurt dışında ikamet ettiği bilinen ve geçici olarak Türkiye'ye gelen ... T.C.

Kimlik numaralı ...'a çalışır ve sorunsuz bir şekilde sözleşme ve kullanımdaki tehlike yükümlülükleri ile teslim edildiğini, ... alkollü araç kullanmayacak bir başkasına aracı teslim etmeyecektir, buna dair sözleşmede tüm yasal sorumluluklar kabul edildiğini, sözleşmede kabul edilen yükümlülüklerin yerine getirilmediğini, ... tarafından araç ... isimli kişiye verildiğini ve üzücü kazanın meydana geldiğini, sözleşme gereği kısa süreli kiracı ...'un olduğunu belirterek müvekkilinin kazaya karışan ... plakalı aracın işleteni olmadığının tespitine karar verilmesini talep etmiştir.

Görev kuralları kamu düzenindendir ve re'sen dikkate alınır, dava şartıdır.

28.11.2013 tarihli Resmi Gazetede yayımlanan ve 28.05.2014 tarihinde yürürlüğe giren 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanunun (TKHK) 2. maddesinde Kanunun kapsamı; “Bu Kanun, her türlü tüketici işlemi ile tüketiciye yönelik uygulamaları kapsar” şeklinde açıklanmıştır. Anılan Kanunun “Tanımlar” başlıklı 3. maddesinde ise, tüketici işlemi; “Mal veya hizmet piyasalarında kamu tüzel kişileri de dâhil olmak üzere ticari veya mesleki amaçlarla hareket eden veya onun adına ya da hesabına hareket eden gerçek veya tüzel kişiler ile tüketiciler arasında kurulan, eser, taşıma, simsarlık, sigorta, vekâlet, bankacılık ve benzeri sözleşmeler de dâhil olmak üzere her türlü sözleşme ve hukuki işlemi ifade eder” biçiminde tanımlanmıştır.

6502 sayılı TKHK'nın 73. maddesi uyarınca, tüketici işlemleri ile tüketiciye yönelik uygulamalardan doğacak uyuşmazlıklara ilişkin davalarda tüketici mahkemesi görevli kılınmıştır.

Taraflar arasında akdi bir ilişki mevcuttur. Araç hususi olarak kayıtlıdır. Bu akdi ilişki temel alınarak, davalıya husumet yöneltildiği anlaşılmaktadır.

Bu nedenle davacının açtığı tazminat davasında Tüketici Mahkemesinin görevli olması nedeniyle görevsizlik kararı verilmesi gerekmiştir. (Emsal olarak; Yargıtay 17. HD., 2016/15724 esas, 2019/7574 karar; 2016/17099 esas, 2019/7474 karar; 2016/14707 esas, 2019/6398 karar; 2016/10714 esas, 2019/4738 karar; 2016/11138 esas, 2019/4612 karar; 206/7786 esas, 2019/2466 karar sayılı ilamlar)

Dava dilekçesinde, davalı ile Antalya ... Asliye Hukuk mahkemesinde itirazın iptali davası olduğu belirtilmektedir. İş bu davaya konu hususun orada değerlendirilip değerlendirilmeyeceğine, hukuki yarar bakımından, görevli mahkeme karar verecektir. HMK m. 114 de dava şartları sınırlı sayıda olmamakla beraber belli bir düzende sıralanmış olup, bu sıralama özünde tesadüfi değildir.

Türk mahkemelerinin yargı hakkının olması ve yargı yolunun caiz olmasından sonra incelenecek husus mahkemenin görevli olup olmamasıdır. Hukuki yarar da aynı maddenin (h) bendinde yer almaktadır. Örneğin, yargı yolu caiz olmadığında, mahkeme öncelikle bu konuda karar vermeli daha sonraki dava şartları hakkında değerlendirme yapmamalıdır.

Yargı yolu bakımından görevli mahkeme, görevle ilgili değerlendirme yapmalı, buna benzer şekilde de görevli mahkeme kesin yetki ile ilgili değerlendirme yapmalıdır. Bu nedenle, somut olayda, mahkememizin görevsiz olduğu, tüketici mahkemesinin görevli olduğu kanaatiyle usulden ret kararı vermek gerekmiştir.

Son olarak belirtmek gerekir ki. Yargıtay 23. Hukuk Dairesinin 2015/5065 esas, 2015/6407 karar sayılı ilamında da belirtildiği üzere. HMK'nın 115/1 maddesi "Mahkeme, dava şartlarının mevcut olup olmadığını, davanın her aşamasında kendiliğinden araştırır. Taraflar, dava şartı noksanlığını her zaman ileri sürebilirler." hükmünü içermektedir.

Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun 20.12.2013 tarih, 4-2247 Esas, 1667 Karar sayılı ilamında da açıklandığı üzere, taraf teşkili yapılmadan, tensip ile birlikte dava şartı noksanlığından, davanın usulden reddedilmesinde HMK'nın 30. maddesine göre de bir isabetsizlik bulunmadığı kabul edilmiştir.

Yargıtay 23. Hukuk Dairesinin 26.05.2015 tarih ve 2014/7272 E., 2015/3936 K. sayılı ilamında da, HMK'nın 30. ve 115/1. madde hükmü uyarınca, davanın her aşamasında, somut olayda henüz taraf teşkili yapılmadan da tensip aşamasında HMK'nın 114/1-b ve 115/2. maddeleri uyarınca davanın usulden reddine karar verilebileceği belirtilmiştir. Bu nedenle mahkememizce taraf teşkili sağlanmadan görevsizlik yönünde usulden ret kararı verilmiştir.

Katip ... · e-imza Hakim ... · e-imza