Antalya 4. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2021/51 K.2021/54

Mahkememizde görülmekte bulunan Tespit davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,

İSTEM

Davacı vekili mahkememize verdiği dava dilekçesinde; Antalya ... Sulh Hukuk Mahkemesi Satış Memurluğu, Satış .../... Esas sayılı dosyasında; satışı yapılan taşınmazların bedellerinden, Antalya Gayrimenkul Satış İcra Dairesinin .../... Esas sayılı dosyasındaki,... TL ... na olan borcundan dolayı ...'ın öteki ipotek borçlusu ...'ın ve ...'ın paylarından icra takibi borcu olan ...-TL kadarının kendilerine ödenmemesi, dosyada bloke edilmesi yönünde ihtiyati tedbir kararı verilmesini, Yargılama sonunda da bu borçtan dolayı müvekkillerimin sorumlu olmadığına karar verilmesiyle paylarından yapılan ödemelerin satış dosyasında ihtiyati tedbir konulan paradan yargılama giderleri ve dava tarihinden itibaren yasal faiziyle birlikte ödenmesini talep ve dava etmiştir.

6102 sayılı Türk Ticaret Kanununun 4. maddesine göre, bir davanın ticari dava sayılması için ya uyuşmazlık konusu işin taraflarının her ikisinin birden ticari işletmesiyle ilgili olması ya da tarafların tacir olup olmadıklarına veya işin tarafların ticari işletmesiyle ilgili olup olmamasına bakılmaksızın Türk Ticaret Kanunu veya diğer kanunlarda o davaya Asliye Ticaret Mahkemesinin bakacağı yönünde düzenleme olması gerekir.

Örneğin, ödünç para verme işlemlerine ilişkin uyuşmazlıklar Türk Ticaret Kanununun 4. maddesi uyarınca, iflas davaları ise 2004 sayılı İcra ve İflas Kanununun 154 vd. maddeleri hükmünce ticari dava sayılır.

Buna karşılık Türk Ticaret Kanununun 4. maddesi uyarınca, tarafların tacir olup olmamasına bakılmaksızın ticari dava sayılan havale, vedia ve fikir ve sanat eserlerine ilişkin uyuşmazlıklardan doğan davalar herhangi bir ticari işletmeyi ilgilendirmiyorsa, ticari dava vasfını kaybedecektir.

Yine, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanununun 19/2. maddesi uyarınca, taraflardan biri için ticari iş sayılan bir işin diğeri için de ticari iş sayılması, davanın niteliğini ticari hale getirmeyecektir. Zira, Türk Ticaret Kanunu, kanun gereği ticari dava sayılan davalar haricinde, ticari davayı ticari iş esasına göre değil, ticari işletme esasına göre belirlemiştir. Hâl böyle olunca, işin ticari nitelikte olması davayı ticari dava haline getirmez.

Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 1. maddesi gereği göreve ilişkin kurallar kamu düzeni ile ilgili olup mahkemece kendiliğinden dikkate alınması gerekmektedir. Davacı vekilinin sunmuş olduğu ... tarihli dilekçesi ile dava dilekçesi ile görevli mahkemenin Antalya Asliye Ticaret Mahkemesi olarak gösterilmesinin maddi hatadan kaynaklandığını ve dosyanın herhangi bir işlem yapılmadan dilekçenin iadesine veya dosyanın Asliye Hukuk Mahkemesi'ne gönderilmesini talep ettiği görülmüştür.

Buna göre tarafların iddia ve savunmalarına, dayandıkları delillere, hukuki ilişkinin nitelendirilmesine ve uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kurallarına göre Mahkememizce yapılan değerlendirmede; dava konusu uyuşmazlığın davalı mirasçı ...'ın kullanmış olduğu kredilerden kaynaklı olarak ipotek borçluları muris ... ve mirasçı ... aleyhine başlatılan ipoteğin paraya çevrilmesi yoluyla başlatılan icra takibinde davacı mirasçıların davalı mirasçılara borçlu olunmadığının tespiti istemine ilişkin olduğu, uyuşmazlığın taraflarının tacir olmadığı, tarafların ticari işletmesini ilgilendiren borçlardan olmadığı,

uyuşmazlığın Ticaret Kanunu'nunda sayılan mutlak ticari davalardan da olmadığı, bu nedenle davaya bakmakla görevli mahkemenin Asliye Hukuk Mahkemesi olması gerektiği anlaşılmaktadır. Buna göre uyuşmazlığın Asliye Hukuk Mahkemeleri'nin görev alanına girdiği kanaatine varıldığından HMK 114/1-c ve 115/2 maddeleri gereğince öncelikle görev hususu değerlendirme yapılmış, dava şartı noksanlığı nedeniyle davanın usulden reddine karar verilmiştir.

Her ne kadar davacı tarafça dava dilekçesi başlığına sehven Antalya Asliye Ticaret Mahkemesi yazıldığı, bu durumun maddi hata olduğu beyan edilmişse de dava dilekçesi başlığında açık bir şekilde davanın Antalya Asliye Ticaret Mahkemesi'ne yöneltildiği, bu durumda gönderme kararı ya da dava dilekçesinin iadesinin mümkün olamayacağı ve yalnızca görevsizlik kararı verilebileceği kanaatine varılarak davacı tarafın yerinde olmayan talebi hakkında işlem yapılmamıştır.

Davacı tarafın tedbir talebi bakımından yapılan değerlendirmede; Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 390. Maddesinde; "İhtiyati tedbir, dava açılmadan önce, esas hakkında görevli ve yetkili olan mahkemeden; dava açıldıktan sonra ise ancak asıl davanın görüldüğü mahkemeden talep edilir." hükmüne yer verilmiştir.

Buna göre esas dosya yönünden Mahkememiz görevli olmadığından ve tedbir talebinin Hukuk Muhakemeleri Kanunu 390. Maddesi gereğince görevli Mahkemece değerlendirilmesi gerektiği anlaşıldığından ihtiyati tedbir talebinin reddine karar verilmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.

Katip ... · E imzalı Hakim ... · E imzalı