Antalya 4. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/295 K.2025/638

Mahkememizde görülmekte bulunan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalı sürücü ...'ın sevk ve idaresindeki ... plakalı araç, müvekkilinin, yaya yolundan karşıdan karşıya geçmeye çalışırken müvekkiline çarpması ve sonrasında geri geri gelerek müvekkilinin üzerinden geçmesi neticesinde kazanın meydana geldiğini, kaza neticesinde müvekkilinin çeşitli yerlerinde kırıklar ve yaralanmaların oluştuğunu, kaza tespit tutanağında müvekkilinin herhangi bir kusurunun olmadığının tespit edildiğini, dava konusu aracın davalı ... adına kayıtlı olduğunu, asli kusurlu davalı aleyhine Antalya CBS ye şikayette bulunduklarını, Antalya ...

Asliye Ceza Mahkemesinin .../...

Esas sayılı dosyası ile davalının ceza aldığını, kazaya karışan aracın davalı sigorta şirketi nezdinde sigortalı olduğunu, sigorta şirketine başvuruda bulunduklarını ancak kendilerine herhangi bir ödeme yapılmadığını beyanla; kaza neticesinde müvekkilinin hem maddi hem manevi birçok zararının oluştuğunu belirterek davanın kabulü ile trafik kazasında yaralanarak beden gücü kaybına uğrayan, hastane, yol, bakıcı ve tedavi giderleri yapan ve eğitimine devam edememesi sebepleriyle şimdilik ...

TL (... TL sürekli, ... TL geçici iş göremezlik) maddi; ... TL manevi tazminatın olay tarihinden işleyecek yasal faiziyle birlikte davalılardan tahsiline, yargılama giderleri ve vekalet alacağının davalılara yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı sigorta şirketi vekili cevap dilekçesinde özetle; dava konusu ... plakalı aracın müvekkili sigorta şirketince sigortalı olduğunu, kaza tarihi itibariyle. ..., ölüm ve sakatlanma teminat limitinin ...

TL olduğunu, faiz kullanılmasının talep edilemeyeceğini, Trafik Sigortası genel şartları teminat türleri maddesine göre üçüncü kişinin trafik kazasından dolayısıyla bedenen eski haline dönmesini teminen protez organ bedelleri de dahil olmak üzere yapılan tüm tedavi giderlerini içeren teminat olduğunu, trafik kazası nedeniyle çalışma gücünün kısmen veya tamamen azalmasına bağlı giderlerin sağlık gideri teminatı kapsamında olduğunu, davacı tarafından usulüne uygun başvurunun yapılmadığını, ayrıca davacı küçük olup kaza tarihinde gelir getiren bir işte çalışmadığını, müvekkili şirketin geçici bakıcı gideri zararından sorumlu tutulamayacağını,

tüm bu nedenlerle davacının tüm taleplerinin müvekkili şirket yönünden reddine karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP

Davalılar ..., ... vekili cevap dilekçesinde özetle; trafik kazası nedeniyle açılan maddi ve manevi tazminat davalarında görevli mahkemenin Asliye Hukuk Mahkemeleri olduğunu beyanla; trafik kazasında davacının kusurunun olduğunu, dördüncü derecede ayakta tedavi edilebilecek şekilde yaralandığını, ceza dosyasında da açık olmakla davacının açmış olduğu maddi ve manevi tazminat davasının müvekkilleri adına reddine karar verilmesi gerektiğini talep etmiştir.

Türkiye Noterler Birliğine, davalı sigorta şirketine, ... Hastanesine, emniyet müdürlüğüne, Sosyal Güvenlik Kurumuna yazılan müzekkerelere verilen cevaplar dosya arasına alınmıştır.

Antalya ... Asliye Ceza Mahkemesinin .../... Esas sayılı dosyası sureti dosyamız arasına alınmıştır.

Mahkememizce Adli Tıp Kurumundan ve konusunda uzman bilirkişilerden raporlar aldırılmıştır.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, trafik kazası nedeniyle zarar gören tarafından sürücü, işleten ve sigorta şirketi (ZMMS) aleyhine açılan maddi-manevi tazminat istemine ilişkindir. Maddi tazminat olarak bakıcı gideri, tedavi gideri, sürekli ve geçici iş göremezlik taleplerinde bulunulmuştur.

Davacı vekili değer artırım dilekçesi sunmuştur.

Sürekli iş göremezlik talebi yönünden yapılan incelemede; Yargıtayın yerleşik içtihatlarında da belirtildiği üzere; Haksız fiil sonucu çalışma gücünde kayıp olduğu iddiası ve buna yönelik bir talebin bulunması halinde, zararın kapsamının tespiti açısından maluliyetin varlığı ve oranının doğru bir şekilde belirlenmesi gerekmektedir. Bu belirlemenin ise, haksız fiilin gerçekleştiği tarihte yürürlükte olan yönetmelik hükümleri dikkate alınarak yapılması gerekmektedir.

Söz konusu belirlemenin ise Adli Tıp Kurumu veya Üniversite Hastanelerinin Adli Tıp Anabilim Dalı bölümleri gibi kuruluşlarının çalışma gücü kaybı olduğu iddia edilen kişide bulunan şikâyetler dikkate alınarak oluşturulacak uzman doktor heyetinden kaza tarihi 11/10/2008 tarihinden önce ise Sosyal Sigorta Sağlık İşlemleri Tüzüğü, 11/10/2008 tarihi ile 01/09/2013 tarihleri arasında Çalışma Gücü ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı Tespit İşlemleri Yönetmeliği, 01/09/2013-01/06/2015 tarihleri arası Maluliyet Tespiti İşlemleri Yönetmeliği, 01/06/2015-20/02/2019 tarihleri arası Özürlülük Ölçütü,

Sınıflandırması ve Özürlülere Verilecek Sağlık Kurul Raporları Hakkında Yönetmelik, 20/02/2019 tarihinden sonra Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik hükümleri dikkate alınarak yapılması gerekmektedir.

Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şarları A.2 maddesinin (i) fıkrasında "Kurul Raporu: Usulüne uygun olarak tanzim edilen, 20.02.2019 tarihli ve 30692 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik ve Çocuklar İçin Özel Gereksinim Değerlendirmesi Hakkında Yönetmeliğe göre düzenlenen, sakatlık oranını, geçici iş göremezlik süresini ve bakıcı ihtiyacını gösterir kurul raporunu ifade eder" hükmü yer almakta ise de, Çocuklar İçin Özel Gereksinim Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik incelendiğinde Yönetmeliğin amacının terör,

kaza ve yaralanmaya bağlı olarak çocuklar ile ilgili özel gereksinim alanlarının belirlenmesine yönelik raporun hazırlanmasına ilişkin usul ve esasları belirlemek olduğu anlaşılmaktadır.

Yönetmeliğin 4 üncü maddesinin (n) fıkrasında ise “Özel Gereksinim”in çocuğun toplumsal yaşama eşit katılabilmesi için bedensel ya da gelişimsel işlev kısıtlılığı olmayan bireylerden farklı sağlık, eğitim, rehabilitasyon, cihaz, ortez, protez, çevresel düzenlemeler ve diğer sosyal ve ekonomik haklara ve hizmetlere gereksiniminin olmasını ifade ettiği belirtilmiştir.

Aynı Yönetmelik'in 8 inci maddesinin (f) fıkrasında açıkça raporda engel oranının yazılmayacağının ifade edilmesi ile EK 2 ve EK.3 de bulunan Çocuklar İçin Özel Gereksinim Raporu (ÇÖZGER) Mevzuatla Uyum Arandığında Kullanılacak Tablo incelendiğinde engel oranı olarak %20'nin altındaki oranların gösterilmediği, Yönetmeliğin amacının engellilik oranları arasında çocukların özel gereksiniminin olup olmadığı ile ilgili olduğu,

oysa TBK'nın 54 üncü maddesi gereği kişinin bedensel zararının belirlenmesi için “Çalışma gücünün azalmasından ya da yitirilmesinden doğan kayıplar” ile sürekli iş gücü kaybı oranının belirlenerek buna bağlı olarak bedensel zararların tespit edilmesi gerektiği, çocukların trafik kazası sonucu sürekli sakatlık oranlarının tespitinde Çocuklar İçin Özel Gereksinim Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik'in uygulanma imkanın olmadığı ve Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik ve eklerinin uygulanması gerektiği anlaşılmaktadır.

Somut olayda; ... tarihli kaza neticesinde davacının maruz kaldığı yaralanmaya ilişkin olarak ATK ... İhtisas Kurulu tarafından düzenlenen raporda, Çocuklar İçin Özel Gereksinim Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik'in esas alınacak cetvel, şekil ve tabloların tamamı söz konusu yönetmelikte mevcut olmadığından, Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik ve ekinde yer alan cetvellere göre maluliyet oranının %0 olduğu belirlenmiştir. Mahkememizce düzenlenen rapor dosya kapsamına uygun ve doğru yönetmelik hükümlerine göre tespit edildiğinden hükme esas alınmış ve sürekli iş göremezlik talebinin reddine karar verilmiştir.

Geçici iş göremezlik talebi yönünden yapılan incelemede; davacının, ... doğumlu olup kaza tarihinde 18 yaşını ikmal etmediği ve yapılan SED araştırmasında öğrenci olduğu tespit edildiği, aksi yönde bir iddianın da bulunmadığı dosya kapsamından anlaşılmaktadır.

Davacının kaza tarihindeki yaşı itibariyle, kazanç getiren herhangi bir işte çalışması sözkonusu olamayacağı gibi, fiilen çalıştığı iddiası da bulunmadığından, ATK raporu ile davacının geçici iş göremezlik süresinin 4 ay olarak tespit edilmesi karşısında, mahkememizce davacının 18 yaşından önceki dönem içinde kalan tüm geçici iş göremezlik süresi yönünden tazminat talebinin reddine karar verilmiştir.

Ankara ATK trafik ihtisas dairesi ... tarihli raporu ile kazada davalının %85 oranında davacının %15 oranında kusurlu olduğunu tespit etmiştir.

ATK ... İhtisas Kurulu'nun ... tarih ve ... karar numaralı kararı ile davacının trafik kazasından kaynaklı maluliyet oranının %0 olduğu, iş göremezlik süresinin 4 ay olduğu ve 2 ay süreyle başkasının yardımına muhtaç olduğu tespit edilmiştir.

Mahkememizce aktüer bilirkişiden ... tarihli bilirkişi raporu alınmış ve bakıcı gideri olarak dönemin güncel asgari ücreti üzerinden ... TL bakıcı gideri hesabı yapılmıştır. Bu kez tedavi giderleri ve bakıcı gideri hesaplanmak üzere doktor bilirkişiden bilirkişi raporu alınmış ve ... TL bakıcı gideri ve ... TL tedavi gideri hesabı yapılmıştır.

Bakıcı ücretine ilişkin olarak, bakıcı ücretinin hesaplanmasında kaza tarihindeki asgari ücretin brüt tutarının (tamamının) esas alınması gerektiği Yargıtay’ın yerleşik uygulaması gereği (Yargıtay 17. Hukuk Dairesinin 14/10/2019 tarih ve 2016/17847 Esas, 2019/9307 Karar sayılı ilamı) olmasına,

yerleşik Yargıtay içtihatlarına göre, aile bireylerine böyle bir yükümlülük yüklenemeyeceği gibi, dışarıdan bir bakıcı tutulmuş olsa idi ne kadar zararın olduğu gözetilerek hüküm verilmesi gerekmekte olup, aile içi bakım düşüncesi ile bakıcı giderinden hakkaniyet indirimi yapılamayacağına ve bakıcı tutulmasa dahi bakıcı giderine hükmedilmesinin gerekmesine göre, doktor bilirkişinin kaza tarihindeki asgari ücret üzerinden yaptığı hesaplama mahkememizce kabul edilmiş ve bilirkişi tarafından hesaplanan ...

TL üzerinden davalının %85 kusuruna isabet eden ... TL bakıcı giderine hükmedilmiş ve fazlaya dair talebin reddine karar verilmiştir.

Somut dosyada, tıp doktoru bilirkişi tarafından sunulan bilirkişi raporunda, davacı tarafça belgelendirilemeyen ve SGK ödemesi dışında kalan zorunlu ulaşım ve tedavi giderleri yönünden hesaplamalar yapılmış ve bu giderlerin ... TL olabileceği tespit edilmiştir. Davacının belgelendirilememesi olağan olan ulaşım gideri, yeme vb. ödemelerini somut davada talep etmesi mümkün olup, dosya içerisinde yer alan tedavi evrakları ile diğer bilgi ve belgeler dikkate alındığında bilirkişi tarafından takdir edilen tazminat miktarının dosya kapsamıyla uyumlu olduğu kanaatiyle, raporda belirlenen miktara itibar edilerek, davalı tarafın kusur oranına isabet eden yönünden ... TL tazminat miktarı üzerinden hüküm kurulmuştur.

Davacının manevi tazminat talebi bakımından yapılan değerlendirmede ise; davaya konu haksız fiil neticesinde, davacı yaralanmış olup, manevi tazminat talep etme hakkı bulunmaktadır.

Manevi tazminat, zarar görenin kişilik değerlerinde meydana gelen eksilmenin (manevi zararın) giderilmesi, tazmin ve telafi edilmesidir. Anayasamız 5, 12, 17 ve 26 maddelerinde kişilik değerlerinin önemini esas alarak bunları ihlal edenlere karşı kişinin korunmasını garanti altına almıştır. Kanun koyucu, manevi tazminat davası açılacak halleri ayrı ayrı düzenlemiştir. 6098 sayılı BK.

56. Maddesi ise özel nitelikte bir hüküm olup, fizik (maddi) kişilik değerlerinin, yani yaşama hakkı ile vücut bütünlüğünün ihlalinden doğan hallerde manevi zararların tazminini düzenlemiştir. Zarar görene tanınmış olan manevi tazminat hakkı kişinin sosyal, fiziksel ve duygusal kişilik değerlerinin saldırıya uğraması durumunda öngörülen bir tazminat türüdür.

Amacı ise kişinin, hukuka aykırı olan eylemden dolayı bozulan manevi dengesinin eski haline dönüşmesi, kişinin duygusal olarak tatmin edilmesi, zarar vereni bir daha böyle bir eylemde bulunmaktan alıkoyması gibi olguları karşıladığı bir gerçektir. Manevi tazminat, kişinin çekmiş olduğu fiziksel ve manevi acıları dindirmeyi ve hafifletmeyi amaçlar. Bu tazminat bizzat yaşanan acı ve elemin karşılığıdır.

Bu tazminat türü, kişinin haksız eylem sonucu duyduğu acı ve elemin giderilmesini amaçladığı için, zarar gören kişi, öngördüğü miktarı belirleyerek istemde bulunabilir. Esasen manevi tazminat, ne bir ceza ne de gerçek manasında bir tazminattır. Ceza değildir, çünkü davacının menfaati düşünülmeksizin, sorumlu olana hukukun ihlalinden dolayı yapılan bir kötülük değildir.

Mamelek hukukuna ilişkin bir zararın karşılanmasını amaç edinmediği için de, gerçek manasında bir tazminat, mağdurda veya zarara uğrayanda bir huzur hissi, bir tatmin duygusu tevlit etmelidir.

Maddi zararda olduğu gibi manevi tazminatta kesin bir hesabın yapılması olanaksızdır. Bunun için miktarı, somut olayın özelliği, tarafların sosyal ve ekonomik durumları dikkate alınarak M.K.nun 4. Maddesi uyarınca Hakim tarafından takdir ve tayin edilir. Miktarın belirlenmesinde her olaya göre değişebilecek özel hal ve şartların bulunacağı da gözetilerek takdir hakkını etkileyecek nedenleri karar yerinde objektif olarak gösterilmektedir.

Çünkü Kanunun takdir hakkı verdiği hususlarda Hakimin hukuka ve hakkaniyete göre hüküm vereceği Türk Medeni Kanunu'nun 4. Maddesinde belirtilmiştir. Hükmedilecek bu para, zarara uğrayanda manevi huzuru doğurmayı gerçekleştirecek tazminata benzer bir fonsiyonu olan özgün bir nitelik taşır. Bir ceza olmadığı gibi malvarlığı hukukuna ilişkin bir zararın karşılanmasını da amaç edinmemiştir. O halde bu tazminatın sınırı onun amacına göre belirlenmelidir.

Takdir edilecek miktar, mevcut halde elde edilmek istenilen tatmin duygusunun etkisine ulaşmak için gerekli olan kadar olmalıdır. (Yargıtay İBK 22/06/1966 T. ve 1966/7 E.- 1966/7 K., Yargıtay HGK 01/03/2006 T. ve 2006/2-14 E.- 2006/26 K., Yargıtay HGK 06/02/2013 T. ve 2012/4-722 E.-2013/201 K., Yargıtay HGK 09/04/2014 T. ve 2013/21-2036 E.-2014/491 K.)

Somut olayda.

Davacının haksız fiil neticesinde yaralandığı, iddianameye ve dosya kapsamındaki belgeler ve özellikle kesinleşen ceza mahkemesi kararına göre davacının yaralanması nedeniyle davacının BTM ile giderilemeyecek şekilde yaralandığı, vücudunda kemik kırığı oluştuğu ve hayati fonksiyonlarını ağır (4) derecede etkileyecek şekilde yaralandığı, dosyamız arasına davacıya ait yapılan tedavi belgelerinin alındığı, ATK'dan rapor alındığı, taraflar hakkında SED araştırmalarının yapıldığı,

bu kapsamda davacının yaralanması nedeniyle, manevi tazminatın zenginleşme aracı olmadığı gibi kişilerin mahvına da yol açmaması gerektiği, davacıların ve davalıların sosyal ve ekonomik durumları ve mal varlığı durumları, özellikle yaralanmanın niteliği ve olayın üzerinden geçen zaman aralığı gibi tüm bu hususlar nazara alınarak ... TL manevi tazminat yönünden davanın kısmen kabulüne dair aşağıdaki gibi hüküm kurmak gerekmiştir.

MADDİ TAZMİNAT YÖNÜNDEN

8-Karar tarihi itibariyle yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre kabul edilen miktar üzerinden hesaplanan ... TL vekalet ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen (sigorta şirketi yönünden poliçe limiti ile sınırlı olmak kaydı ile) alınarak davacıya VERİLMESİNE, 9-Karar tarihi itibariyle yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre reddedilen miktar üzerinden hesaplanan ... TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalılara eşit olarak VERİLMESİNE,

MANEVİ TAZMİNAT YÖNÜNDEN

10-Karar tarihi itibariyle yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre kabul edilen miktar üzerinden hesaplanan ... TL vekalet ücretinin davalılar ... ve ...'dan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya VERİLMESİNE,

11-Karar tarihi itibariyle yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre reddedilen miktar üzerinden hesaplanan ... TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalılar ... ve ...'a eşit olarak VERİLMESİNE,

12-Arabuluculuk faaliyeti nedeniyle sarf edilen ... TL'nin; kabul ret oranı gözetilerek hesaplanan ... TL'sinin davalılardan müştereken ve müteselsilen (sigorta şirketi yönünden poliçe limiti ile sınırlı olmak kaydı ile) alınarak HAZİNEYE GELİR KAYDINA, bakiye ... TL'sinin HMK 339/2 maddesi gözetilerek davacının ödemeden muaf tutulmasına,

13-Taraflarca yatırılan gider avansından kullanılmayan bakiye kısmın HMK 333. maddesi gereğince karar kesinleştikten sonra taraflara iadesine,

Dair davacı vekili ve davalı vekilinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren 2 haftalık yasal süresi içerisinde Antalya Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 12/11/2025

Katip ... · E-imzalı Hakim ... · E-imzalı