Antalya 4. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/427 K.2023/639

Mahkememizde görülmekte bulunan Zayi Belgesi Verilmesi davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı dava dilekçesinde özetle; Müvekkili şirkete ait karar defterinin kaybolduğunu, söz konusu karar defterinin kaybolmasının ... tarihinde fark edildiğini, karar defterinin bulunmaması nedeniyle müvekkili şirkete ait karar defterinin zayi olduğuna dair zayi belgesi verilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, zayi belgesi istemine ilişkindir.

TTK 82/7. maddesinde aynen" Bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defter ve belgeler yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde ziyaa uğrarsa tacir, ziyaı öğrendiği tarihten itibaren 30 gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir. Bu dava hasımsız açılır. Mahkeme gerekli gördüğü delillerin toplanmasını da emredebilir" denilmektedir.

Davacı tarafından, karar defterinin zayi olduğu ileri sürülerek, TTK'nın 82. maddesi uyarınca zayi belgesi verilmesinin talep edildiği, anlaşılmıştır.

Davacının ... ile birlikte 2 yıl süre ile ... tarihinden itibaren şirketi münferiden temsil ve ilzama yetkili müdür olduğu, defterleri zayi olanın ... Ltd. Şti olduğu anlaşılmıştır. .

Taraflardan birinin o davada taraf sıfatının bulunmadığı kanısına varılırsa dava sıfat yokluğundan reddedilir (Kuru, Baki. Hukuk Muhakemeleri Usulü C. I 6. Baskı, İstanbul 2001, s. 1196 vd.). Taraf ehliyeti, dava ehliyeti ve davayı takip yetkisi, davanın taraflarının kişilikleriyle ilgili olduğu halde, taraf sıfatı dava konusu sübjektif hakka ilişkindir. Dava konusu şey üzerinde kim veya kimler hak sahibi ise, davayı da bu kişi veya kişilerin açması gerekir.

Davayı açabilmek için gerekli sıfat, dava konusu şey üzerinde hak sahibi olan kişiye aittir. Bir kimsenin davacı veya davalı sıfatına sahip olup olmadığı tıpkı hakkın mevcut olup olmadığının tayininde olduğu gibi maddi hukuka göre belirlenir (Kuru, Baki/ Arslan, Ramazan/ Yılmaz, Ejder. Medeni Usul Hukuku Ders Kitabı 25. Baskı, Ankara 2014, s. 224 vd.).

Mahkemenin taraflar arasında dava konusu hakkın esası hakkında bir karar verebilmesi için, bu kişilerin o davada gerçekten davacı ve davalı sıfatlarına sahip olmaları gerekir. Bir davada taraf olarak gösterilen kişiler, taraf ve dava ehliyetine ve davayı takip yetkisine sahip olsalar bile, taraflardan birinin o davada gerçekten davacı ve davalı sıfatı yoksa, davanın esası hakkında bir karar verilemeyeceğinden, dava sıfat yokluğundan (husumetten) reddedilir.

Taraf sıfatı usul hukuku sorunu olmayıp, dava konusu sübjektif hakkın özüne ilişkin bir maddi hukuk sorunu olduğundan taraf sıfatının yokluğu, davada taraf olarak gözüken kişiler arasında dava konusu hakkın doğumuna engel olduğu için def'i değil, yargılamanın her aşamasında taraflarca ileri sürülmesi mümkün ve mahkemece de kendiliğinden nazara alınması zorunlu bir itiraz niteliğindedir (Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 07/12/2011 tarih 2011/1-631 E. 2011/745 K. Sayılı kararı) (Aynı doğrultuda Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 04/03/2009 tarih 2009/10-34E.

2009/104K.. 04/11/2009 tarih 2009/2-402E. 2009/484K.. 03/02/2010 tarih 2010/4-4E. 2010/56K.. 22/12/2010 tarih 2010/19-638E. 2010/694K. 09/02/2011 tarih 2010/15-657E. 2011/49K. sayılı kararları).

6102 sayılı Türk Ticaret Kanunun 82/7. maddesi uyarınca sadece tacirler zayi belgesi isteminde bulunabilirler.

Kanundaki düzenlemeye göre zayi belgesi talep etme hakkı şirket tüzel kişiliğine ait olup ,şirket yetkilisinin bu davayı açma hakkı bulunmamaktadır. Davacı yetkilisi olduğu şirket adına dava açarak şirkete ait karar defteri hakkında zayi belgesi verilmesini istemiş ise de, Antalya Ticaret Sicil Müdürlüğü'nün ... tarihli yazısında ... Ltd. Şti ... tarihinden itibaren 2 yıl süre ile şirket müdürünün davacı ile dava dışı ... olduğu, ancak dava tarihi itibariyle davacının söz konusu şirketi temsil yetkisi bulunmadığı kaldı ki davanın şirket adına değil, kendi adına açıldığı anlaşılmaktadır.

Açıklanan gerekçe ile aktif husumet ehliyeti bulunmayan davanın reddine karar verilmesi gerekmiş ve aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur.

Katip ... · e-imza Hakim ... · e-imza