Antalya 4. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/647 K.2024/761

Mahkememizde görülmekte bulunan Menfi Tespit (Ticari İlişkiden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. Müvekkil şirketle, davalı arasındaki anlaşma gereği olarak ... müvekkil şirkete teslim etmesi gerektiğini, davalıya, mal karşılığı olarak davacı şirkete ait .../... şubesi’ne ait ... keşide tarihli, ... çek nolu keşidecisi davacı şirket olan ... TL tutarındaki avans çeki verildiğini, davalının elinde ...-TL bedelli çek bulunmasına karşılık müvekkil şirket davalıdan ...

TL mal alması gerekmekte iken ... tarihinden itibaren mal alımı gerçekleştiremediğini, söz konusu mallar müvekkilime teslim edilmediğini, malların teslim edilmemesi nedeniyle müvekkilin mağdur olduğu gibi aynı zamanda vermiş olduğu çekin vadesinin yaklaşmasından dolayı zor durumda kalabileceğini, davalı ile haricen yapılan görüşmelerde çekin iadesi talep edilmiş ise de bu hususa davalı tarafından olumsuz yanıt verilmiş ve çekin tahsil edileceği ifade edildiğini, anlaşmayla ilgili olarak tüm vecibeler müvekkil şirketçe yerine getirildiği halde davalı taraf edimlerini yerine getirmediğini, davalı şahsın,

malların teslim edilmesine karşılık gelen çeklerin vadesinin gelmesi ve derhal haksız olarak icra kanalıyla tahsiline gidebileceğinden ötürü söz konusu çeklerin dava kesinleşinceye kadar ödenmemesi için çekler üzerinde ihtiyati tedbir kararı verilmesi ve bahse konu çeklerin iptal edilmesini ve borçlu olunmadığının tespitini talep etme zarureti hâsıl olduğunu, bu sebeple davalı şahıs tarafından bahsedilen çeklerin icraya konulup takibe başlanması söz konusu olabileceğinden teminatlı veya teminatsız olarak ihtiyati tedbir kararlı menfi tespit davası açılması zorunlu hale geldiğini,

zorunlu arabuluculuk kapsamında davamız için arabuluculuk başvurusu yapıldığını, tarafla anlaşma sağlanamadığını, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine, karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle.

Davacı yan çek iptali ve menfi tespit taleplerinde bulunduğunu, müvekkil davacı yana mal teslimleri ile beraber faturalarını ibraz ettiğini ve mal teslimleri sonucunda ortaya çıkan alacağı için davacı yandan çek aldığını, davacı yanın avans iddiasını kabul etmediklerini, çekin verilmesi ile beraber davacı yan malları teslim aldığını, davacı yan müvekkilden teslim aldığı mallarla ilgili olarak kötüniyetli şekilde müvekkile iade faturaları düzenleyerek gönderdiğini, davacı yan müvekkile herhangi bir şekilde mal iadesi yapmaksızın tamamen kendi lehine menfaat elde etmek amacıyla iade faturalarını kestiğini,

müvekkil de bu iade faturalarını tekrar iade faturası şeklinde düzenleyerek iade ettiğini, ayrıca davacı yanın dosyaya ibraz etmiş olduğu cari hesap ve mutabakatlar karşılıklı olarak teyit edilmediğini, bu belgelerle ilgili mutabakata varılamadığını, davacı yanın müvekkile borcu bulunmadığını, davacı yan daha az ödeme yaparak kendi lehine menfaat elde etme gayesi içerisinde hareket ettiğini, tarafların ticari defterlerinin ve davacı ile müvekkil arasında düzenlenen faturaların incelenmesi ile davacının iddialarının gerçeği yansıtmadığını,

yargılama giderleri ile ücreti vekaletin davacı yan üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Davacı taraf, davalı ile arlarında ... alım-satım sözleşmesi akdedildiğini, sözleşme bedelinin ... TL olarak dava konusu .../... Şubesi’ne ait ... tarihli, ... nolu keşidecisi davacı şirket olan ... TL bedelli çek ile avans olarak ödendiğini, davadan evvel yalnızca ... TL değerinde mal teslimi gerçekleştiğini, çekin geri kalan kısmının karşılıksız kaldığını, kalan kısım yönünden davalıya borçlu olunmadığının tespitini talep etmektedir.

Davacı delil olarak taraflar arasındaki cari hesap dökümüne, ... tarihli tahsilat makbuzuna ve ... ekran görüntülerine dayanmıştır.

Davalı yan cevap dilekçesi ile davalı taraf ile ... alım-satım sözleşmesini inkar etmediklerini, anlaşılan miktarın tamamının davacı yana teslim edildiğini, dava konusu çekin mal tesliminden sonra teslim alındığını, davacının tüm ürünleri teslim almış olmasına rağmen iade faturası düzenlendiğini, ancak herhangi bir iadenin gerçekleşmediğini savunmaktadır.

Dava konusu çekin davalı tarafından tahsil edildiği anlaşılmıştır.

Taraflar dava konusu olan ürünlerin teslimine ya da iadesine ilişkin düzenlenen faturaları yasal süresi içinde mahkememize delil olarak sunmamıştır.

Taraflar arasındaki uyuşmazlık cari hesap bakiye alacağına ilişkin olmayıp dava konusu olduğu iddia edilen ... alım-satım sözleşmesinin gereklerinin yerine getirilip getirilmediği ve dava konusu çekin bu sözleşmeye binaen avans olarak verilip verilmediğidir. Buna binaen davanın ispatı bakımından taraflar arasındaki tüm cari hesap dökümünün neticesi dava konusu olmayıp davanın esası cari hesap dökümlerinin neticesine yönelik değildir. Bu yönüyle dava konusu malların teslimi ve çekin teslimi ve tahsili konusunda HMK ispat kuralları uygulanacaktır.

Taraflar arasında miktarı bilinmemekle ... alım-satım sözleşmesi bulunduğu tarafların ikrarındadır. Davacı taraf malların teslim edilmediğini iddia etmekte, davalı taraf teslim edildiğini savunmaktadır. Uyuşmazlık miktarı tanıkla ispat sınırının üzerinde olmakla taraflar iddialarını ancak yazılı delille ispat edebilecektir. Yargıtayca kabul gören ilkeye göre mal teslim eden taraf, malı teslim ettiğini ispat yükü altındadır. Eldeki davada davalı tarafından ... davacı yana teslim edildiğine dair herhangi bir belge sunulmamıştır. Ürünlerin teslimine ya da iadesine ilişkin düzenlenen ve yasal süresi içinde mahkememize sunulan fatura da bulunmamaktadır. Bu yönüyle davalının ... alım-satım sözleşmesinin gereğini yerine getirmediği kabul edilmiştir.

Dava konusu çekin avans çeki olarak verilip verilmediği konusunda; davacı taraf ... alım-satım sözleşmesinin ... tarihinden sonrasın teslim edileceğini iddia etmiş, davalı yan bu hususa itiraz etmemiştir. Taraflar arasında ... tarihinden geriye doğru cari yıl itibari ile ... – ... tarihleri arasında cari hesap hareketlerinin bulunduğu, bu durumun taraflar arasında işleyen bir ekonomik hayatın bulunduğunu gösterdiği, dava konusu çekin bu dönem içinde davalı yana teslim edildiği, çekin bir ödeme vasıtası olduğu ve taraflar arasında işleyen bir ekonomik hayat bulunduğu da gözetildiğinde dava konusu çekin çekin, münhasıran ... alım-satım sözleşmesine avans olarak verildiğinin davacı tarafından ispatlanamadığı kabul edilmiştir.

Davanın reddine karar verildiğinden, tüm harç ve yargılama masraflarının davacı yan üzerinde bırakılmasına karar verilmiştir.

Katip ... · ¸e-imzalıdır Hakim ... · ¸e-imzalıdır