Antalya 4. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/92 K.2023/591

Mahkememizde görülmekte olan Kooperatif Genel Kurul Kararının İptali davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili İzmir ...Asliye Ticaret Mahkemesi'ne sunduğu dava dilekçesinde özetle; kooperatif yönetim kurulunun ... gün ve ... sayılı kararıyla müvekkilinin aidat borcunu ödemediği gerekçesiyle koopetif üyeliğinden ihracına karar verdiğini, müvekkilinin borçlu bulunduğu aidat tutarını ödememesi gerekçesiyle müvekkiline bir ve ikinci ihtarname çekildiği,

ihraç ihtarnamesinin de tebliğ edildiği gerekçesiyle Tebligat Kanunudaki hiçbir koşula uymayan geçersiz tebligatları esas alarak kanunda belirtilen süreler beklenmeden kooperatif üyeliğinden ihraç kararı alındığını, bildirerek ödenilen aidat alacaklarını alma ve kooperatif gayrimenkulünden hisse isteme hakları saklı kalmak kaydıyla yönetim kurulunun ... gün ve ... sayılı müvekkilinin ortaklıktan ihracına ilişkin kararının iptaline karar verilmesini dava ve talep etmiştir.

İzmir ...Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... tarih ... Karar sayılı ilamı ile "Mahkememizin yetkisizliği nedeniyle Davanın dava şartı yokluğu nedeniyle usulden reddine" karar verilmiş, Mahkememizin ... Esasına kaydı yapılmıştır.

Mahkememizin ... Karar sayılı kararı ile "...Davanın 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunun 114/1-ç ve 115. Maddeleri gereğince usulden reddine..." dosyanın ... Nöbetçi Asliye Ticaret Mahkemesine gönderilmesine karar verilmiş ve dosyanın ... Nöbetçi Asliye Ticaret Mahkemesine gönderilmesine karar ve ... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esasına kaydı yapılmıştır. ... Asliye Ticaret Mahkemesinin ...

Karar sayılı kararı ile "...Mahkememizin yetkisizlik nedeniyle dava dilekçesinin usulden reddine, dosyanın yetkili Antalya ... Asliye Ticaret Mahkemesine gönderilmesine, karar istinaf edilmeksizin kesinleştiğinde olumsuz yetki uyuşmazlığı doğacağından mercii tayini için dosyanın Antalya BAM İlgili Hukuk Dairesine gönderilmesine" karar verilmiş, Antalya BAM ... Hukuk Dairesinin ... Karar sayılı ilamı ile "... Davaya Antalya ...

Asliye Ticaret Mahkemesinde bakılması gerektiği halde davanın ... Asliye Ticaret Mahkemesi tarafından bakılması gerektiği belirtilerek yetkisizlik kararı verilmesi usul ve yasaya aykırı olup, HMK'nın 353/1-a, 353/3 maddesi gereğince Antalya ... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... tarih, ... Esas, ... Karar sayılı yetkisizlik kararının KALDIRILMASINA" karar verildiği, dava dosyasının Mahkememizin ... Esasına kaydının yapıldığı, Mahkememizin ... tarih, ...

Karar sayılı kararı ile "...Davanın hak düşürücü süre yönünden reddine" karar verildiği, verilen kararın istinaf edilmesi üzerine Antalya BAM ... Hukuk Dairesinin ...

Karar sayılı ilamı ile "...Davacının yönetim kurulu kararına karşı genel kurulda itiraz etmiş olması, genel kurulda itirazının değerlendirilip ihraç kararının kabul edilmesi, Koperatifler Kanununun 16. maddesinde ihraç konusunda genel kurula itiraz edilmesi halinde genel kurulun çıkarma kararı aleyhine itiraz davası açılamayıp itiraz üzerine genel kurulca verilecek karara karşı itiraz davası açılabileceği, dava süresinin tebliğden itibaren başlayacağı dikkate alındığında, ... tarihli genel kurul kararının veya itirazının bu kararla reddine ilişkin belgenin davacıya usulüne uygun tebliğ edilip edilmediği,

tebliğ edilmişse sürenin usulüne uygun tebliğden itibaren başlaması gerektiği, tebligat yapılmadığının anlaşılması halinde ise, davanın süresinde açıldığının kabulü ile iddia, savunmalar ve dosyadaki deliller değerlendirilerek, yargılamaya devamla esas hakkında karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde davanın hak düşürücü süre yönünden reddine karar verilmesi usul ve yasaya uygun değildir..." gerekçesiyle Mahkememiz kararının kaldırılmasına karar verilmiş, bu kez dava dosyası Mahkememizin yukarıdaki esas sırasına kaydı yapılmıştır.

Taraflara duruşma gününü bildirir usulüne uygun meşruhatlı davetiyeler tebliğ edilmiştir.

Mahkememizce yapılan yargılamada;

Davalıya müzekkere yazılarak kooperatif ana sözleşmesinin, ayrıca ... tarihli ... sayılı yönetim kurulu kararın itiraza ilişkin genel kurul tarafından alınmış bir karar bulunup bulunmadığı, kararın davacıya tebliğ edilip edilmediği, tebliğ edilmiş ise buna ilişkin tebliğ mazbatasının, davacının ödemediği iddia edilen aidat borçlarına ilişkin ödemeyi yapması, aksi takdirde kooperatiften ihracına karar verileceğine ilişkin 1163 Sayılı Kanun 27.maddesi gereğince ihtarname tanzim edilip edilmediği, tanzim edilmiş ise ihtarnamelerin davacıya tebliğine ilişkin tebliğ mazbatalarının onaylı suretleri celp edilerek dosyamız arasına alınmıştır.

İstinaf incelemesinden önce dava dosyamızda davalı ... ticari defter ve belgelerinde yapılan inceleme sonucunda düzenlenen ... tarihli bilirkişi raporunda özetle; "...Davalı ... ticari defterleri ve belgelerine göre, davacının kooperatif üyesi iken üyelik yükümlülüklerini yerine getirmediği gerekçesi ile gönderilen iki ayrı ihtarname sonucunda ... tarihli yönetim kurulu kararı ile kooperatif üyeliğinden ihraç edildiği ve bu ihraç kararı noter aracılığı ile davacıya ... tarihinde tebliğ edildiği,

İhraç kararına dayanak olan ihtarnamelerin davacıya bilinen adresine usulüne uygun olarak noter aracılığı tebliği edildiği,

Dava konusu olan ihraç kararı davacıya ... tarihinde tebliğ edilmesi ve ihraç kararının iptali için ... tarihinde dava açılması karşısında davacının 3 aylık dava açma süresi içinde dava açmadığı,

Davalı ... ticari defterleri ve belgelerine göre, ihraç kararına dayanak olan davalı davacı tarafa gönderdiği ihtarnamelerdeki borç miktarları arasında 556,90.-TL. tutarında davacı aleyhine bir farkın olduğu, bu fazla bildirilen borç miktarının ... tarihinde muaccel hale gelen borç miktarına göre %87,66 oranında olduğu, bu borç farkının da fahiş bir fark olduğu ve bu nedenle de ihraç kararına dayanak olan ihtarnamelerin borç tutarı bildirimi yönünden geçersiz sayılması gerektiği," sonuç ve kanatine varıldığı görülmüştür.

Mahkememizce yukarıda tarih ve sayısı belirtilen BAM ...Hukuk Dairesinin ilamında belirtildiği şekilde yargılama sırasında ... tarihli genel kurul kararının davacı kooperatif üyesine tebliğ edilip edilmediği, tebliğ edilmiş ise buna ilişkin kayıt ve belgelerin ibraz edilmesi için davalı tarafa kesin süre verilmiş, verilen kesin süre içerisinde davalı ... vekili tarafından ...tarihli dilekçe ekinde ihraca ilişkin kararın fotokopisinin ibraz edildiği, ancak kararın tebliğine ilişkin tebliğ mazbatasının bulunmadığı görülmüştür.

DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE;Dava, kooperatif üyesi tarafından açılan ihraç kararının iptali istemine ilişkindir.

Davanın süresinde açılıp açılmadığına ilişkin yapılan değerlendirmede:

Kooperatifler Kanunu 16. Maddesinde; "...Çıkarılma kararı gerekçeli olarak tutanağa geçirileceği gibi, ortaklar defterine de yazılır.

Kararın onaylı örneği,çıkarılan ortağa tebliğ edilmek üzere, on gün içinde notere tevdi edilir. Bu ortak tebliğ tarihinden itibaren üç ay içinde itiraz davası açabilir. Tebliğ edilen karar, yönetim kurulunca verilmiş ise ortak, üç aylık süre içinde genel kurula da itiraz edebilir. Bu itiraz, ilk toplanacak genel kurula sunulmak üzere, yönetim kuruluna noter aracılığı ile tebliğ ettirilecek bir yazı ile yapılır. Genel kurula itiraz edildiği takdirde, yönetim kurulunun çıkarma kararı aleyhine itiraz davası açılamaz. İtiraz üzerine genel kurulca verilecek karara karşı itiraz davası hakkı saklıdır.

Üç aylık süre içinde,genel kurula veya mahkemeye başvurmak suretiyle itiraz edilmeyen çıkarılma kararları kesinleşir." şeklinde belirtilmiştir.

Yukarıda belirtilen kanun maddesi kapsamında yapılan değerlendirmede: Davalı tarafça ... tarihli genel kurul kararının davacı kooperatif üyesine tebliğine ilişkin verilen kesin süre içerisinde ibraz edilen ... tarihli dilekçe ekindeki ihraç kararına ilişkin belgenin tebliğ edildiğine ilişkin tebliğ mazbatası ve tebliğ tarihinin bulunmadığı görülmekle davalı tarafça tebliğ hususu ispatlanamadığından açılan davanın süresinde olduğunun kabulü gerekmiştir.

Davanın esasına ilişkin olarak yapılan değerlendirmede;

1163 Sayılı Kooperatifler Kanunu 27. maddesinde: "Ortakların yüklendikleri paylar için ödeyebilecekleri para tutarını anasözleşme belirtir. Kooperatif, sermaye yüklemlerinde borçlu veya sair ödemelerle yükümlü bulunan ortaklarından elden yazılı olarak veya taahhütlü mektupla, bu husus mümkün olmazsa ilanla ve münasip bir süre belirterek yükümlerini yerine getirmelerini ister. İlk isteğe uymayan ve ikinci istemeden sonra da bir ay içinde yükümlerini yerine getirmiyenlerin ortaklığı kendiliğinden düşer. Ortaklığın düşmesi alakalının, anasözleşme veya diğer suretlerle doğmuş borçlarının yok olmasını gerektirmez." düzenlemesi mevcuttur.

Yargıtay 23. Hukuk Dairesinin 12.12.2011 tarih 2011/3143 Esas 2011/2477 Karar sayılı emsal içtihadında "1163 sayılı Kooperatifler Kanunu'nun 27. ve Yapı Kooperatifleri Tip Ana Sözleşmesinin 14. maddelerinde parasal yükümlülüklerini yerine getirmeyen kooperatif üyelerinin ihracı prosedürü düzenlenmiş olup, bu tür davalarda, mahkemece öncelikle, aidat borcunun ödenmesi için üyeye iki ihtarın gönderilip gönderilmediği ve bu ihtarların usulüne uygun olarak tebliğ edilip edilmediği, borcun ödenmesi için birinci ihtarda 10 gün, ikinci ihtarda 1 aylık sürenin verilip verilmediği,

bu süre içerisinde ödememe halinde müeyyidenin ne olduğunun ve ödenmesi istenen borcun miktarının ve neye ilişkin olduğunun açık ve anlaşılır olarak belirtilip belirtilmediği tespit edilmelidir. Tüm bu aşamalarda bir eksiklik bulunmaması halinde ihtarlarda istenen borcun gerçek borç olup olmadığının belirlenmesi gerekmektedir.Dosyada ihtarnameler ve tebliğ belgeleri bulunmadığından ihtarnamelerin gerekli koşulları taşıyıp taşımadığı anlaşılamamaktadır.

... Mahkemece ihraca ilişkin tüm belgeler eksiksiz olarak dosyaya celp edilerek, ihtarnamelerin gerçek borç dışında kalan unsurları bakımından yasa ve anasözleşme hükümlerine uygun olup olmadığı öncelikle değerlendirmeli, ihraç prosedürünün bu yönden usulüne uygun olmadığı sonucuna varılır ise davanın kabul yoluna gidilmeli, ihraç prosedürünün bu yönden usulüne uygun olduğu sonucuna varılır ise gerçek borcun ihtar edilip edilmediğinin incelenmesine geçilmesi gerekecektir..." hususlarına yer verilmiştir.

Yargıtay 11.Hukuk Dairesinin 04/10/2010 tarih, 2009/3201 Esas, 2010/9657 Karar sayılı emsal içtihadı da "...Dava, aidat yükümlülüğünün yerine getirilmediğinden bahisle, davacı hakkında alınan yönetim kurulu ihraç kararının iptaline ilişkindir.

Dairemizin yerleşmiş içtihatları uyarınca,ihtar konusu yapılan miktarın gerçek borçla tamamen örtüşmesi zorunlu olmayıp, yazılı borç miktarı bakımından küçük farklılıklar bulunması, ihtarı bu nedenle geçersiz kılmaz. ( Y.11.H.D. 21.02.2005 T, E.2004/4845,K.2005/1458 sayılı ilamı)..." şeklindedir.

Yukarıda belirtilen kanun maddeleri ve emsal içtihat doğrultusunda yapılan değerlendirmede; Davacı tarafından ihraç kararının iptali istemiyle açılan davada davalı ticari defter ve belgelerine göre tespit edilen borç miktarı ile ihtarnamelerde belirtilen borç miktarı arasındaki hesap farklılığının küçük nitelikte olmadığı, %87,66 oranında fahiş nitelikte olduğu, bu sebeple ihraç kararına dayanak ihtarnamelerin geçersiz nitelikte olduğu anlaşılmakla davanın kabulü ile davacının davalı ... tarih ve ... sayılı yönetim kurulu kararı ve buna bağlı ... tarihli olağan genel kurul kararı gereğince verilen ihraç kararının iptaline karar vermek gerekmiş, açıklanan gerekçelerle aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.

Başkan ... · ¸e-imzalıdır · Üye ... · ¸e-imzalıdır · Üye ... · ¸e-imzalıdır · Katip ... · ¸e-imzalıdır