Antalya 4. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/273 K.2025/176

Mahkememizde görülmekte bulunan Bankanın Taraf Olduğu Banka Teminat (Garanti) Sözleşmesinden Kaynaklanan Davalar (Alacak) davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili Antalya ... Asliye Hukuk Mahkemesine verdiği dava dilekçesinde özetle; davacının ... tarihinde ..., ..., ... Mahallesi, ... Ada ... Parsel, ... nolu bağımsız bölüm sayılı taşınmazı dava dışı ...'den satın aldığını, davacının taşınmazı edindiği tarihte söz konusu taşınmaz üzerinde davalı banka lehine ... Tarihli ve ... TL tutarlı ipotek şerhi bulunduğunu, söz konusu ipoteğin üst limit ipoteği olduğunu, asıl kredi borçlusu eski malikin ipoteğe konu kredi borcunun tamamını ödediğini, güvence altına alınması gereken bir borç kalmadığını, bu durumun banka kayıtları ile sabit olduğunu ileri sürerek davaya konu taşınmaz üzerinde bulunan ... tarihli ve ... Yevmiye Numaralı ipoteğin kaldırılmasını talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle. Müvekkili banka ile dava dışı borçlu ... arasında genel kredi sözleşmesine istinaden ticari kredilerin kullandırıldığı ve bu kredilere teminat teşkil etmek üzere davaya konu mesken üzerine banka lehine ipotek tesis edildiği, borcun ödenmemesi üzerine kredi taahhütnamesi uyarınca borçlu asil ve kefil sıfatıyla borçlulara Gebze ...

Noterliğinin ... tarihli ihtarnamesinin keşide edilerek ... ve kefil ...'e tebliğ edildiğini, yine kredi borcuna teminat olarak gösterilen ipoteğin o dönemki malikleri olduğu tespit edilen ..., ... ve ...'e ihtarnameye ek olarak Antalya ... Noterliğinin ... tarihli ihtarnamesi için ...

TL sorumluluk bulunduğu belirtilen ihtarnamenin keşide edildiğini, verilen kesin süre içinde alacakları tahsil edilemediğinden yasal takibe geçildiğini, borçlu ... ... ve kefil ... aleyhine Antalya Genel İcra Dairesi'nin .../... sayılı dosya ile başlatılan icra takibinin derdest olduğunu, borçlu ... hakkında başlatılan Antalya Genel İcra Dairesinin .../... sayılı dosya ile başlatılan icra takibinin derdest olduğunu, ipotek maliki ... adına kayıtlı taşınmaz için ipoteğin paraya çevrilmesi yoluyla Antalya Genel İcra Dairesi .../... esas sayılı takip başlatıldığını ipotekli taşınmazların icra yoluyla satıldığını ve ihalelerin kesinleştiğini,

davaya konu taşınmazın ise Antalya Genel İcra Dairesinin .../... esas sayılı dosyada takip başlatıldığını, satış işlemlerinin gerçekleştirilebilmesi için dosyanın tefrik edilerek Antalya Gayrimenkul Satış İcra Dairesinin .../...

Esas sayılı dosyası üzerinden devam edildiğini, ipotek maliki ...'ya teminata bağlı risklerin tamamının ödenmesi halinde ipoteğin fek edilebileceği bilgisinin arabuluculuk öncesi ve sürecinde belirtilmiş ise de ipotek maliki tarafından bu hususun kabul edilmeyerek bu davanın açıldığını, davaya konu taşınmaza ait resmi senedin şartlar başlıklı 1. Maddesi ile sözleşmelere istinaden her türlü kredi borçlarından doğmuş ve doğacak asaleten ve kefaleten borçların teminatı olarak 1. Derecede ve fekki bildirilinceye kadar ...-TL için ipotek verildiğini,

davacının gayrimenkulü satın alırken bu ipotekten ve niteliğinden bilgi sahibi olduğunu genel kredi sözleşmesinde teminatların her türlü banka alacağı için karşılık teşkil ettiğini belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, ipoteğin kaldırılması istemine ilişkindir.

Davacı tarafa ipotek bedeli üzerinden yatırılması gerekli harcın ikmali hususunda ihtarat yapılmış, eksik harcın tamamlanmasına müteakip yargılama işlemlerine devam edilmiştir.

Dosyada tüm deliller toplanmış, Davalı bankaya müzekkere yazılarak, imzalanan kredi sözleşmesinin, hesap hareketlerinin, borç ve ödeme bilgilerinin, ihtarname ve tebliğ şerhlerinin, ödeme planı ile davaya delil teşkil edebilecek bütün bilgi ve belgelerin birer suretlerinin mahkememize gönderilmesi istenmiş, müzekkere cevabı dosyaya konulmuştur.

Antalya ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin .../... Esas sayılı dosyası ile ve Antalya ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin .../... Esas sayılı dosyaları uyap sistemi üzerinden celbedilerek incelenmiştir.

Antalya Genel İcra Dairesinin .../... Esas, .../... Esas, .../... Esas, .../... Esas sayılı dosyaları sistem aracılığı ile celbedilerek, dosyamız arasına alınmış, ilgili takiplerin davalı banka tarafından ...'e kullandırılan kredi sözleşmelerinden kaynaklı alacak nedeniyle açılan icra takipleri olduğu anlaşılmıştır.

Mahkememiz dosyası bir bankacı ve bir nitelikli hesap uzmanına tevdi edilerek davalı bankanın dava tarihi itibariyle dava dışı borçlu ile imzalanan kredi sözleşmesinden kaynaklı alacağının bulunup bulunmadığı ile davacının ipoteğin kaldırılması talebinin yerinde olup olmadığı hususunda rapor düzenlenmesi istenilmiş, bilirkişi heyeti ... tarihli raporununda " ...dava dışı ...’in dava tarihi itibariyle bankaya olan borcunun ... TL. kısmı asıl alacak olmak üzere toplam ...

TL. olarak devam ettiği ayrıca kredi kartından kaynaklı olarak ... takip tarihi itibariyle ... TL. asıl alacak, ... TL. işlemiş yıllık %22,08 akdi faizi, ... TL. gider vergisi ve ... TL. ihtarname masrafı olmak üzere toplam ... TL. olan takip dosyasına ... tarihinde ... TL. tahsilat yapıldığı ve borcun devam ettiği, dava dışı ...'in davalı bankaya borcunun teminatı olan dava konusu azami had ipotek tutarı ...

TL'nin toplam borcun altında bulunduğu ve ipotek sorumluluğunun anapara, faiz ve takip giderlerinden oluşan toplam tutardan oluşacağı dikkatte alınarak ... TL'nin davalı bankaya depo edilmesiyle ipotek fek edilmesinin yerinde olacağı" hususlarında görüş bildirdiği anlaşılmıştır.

Mahkememizce davacıya ... Tapu Müdürlüğünün ... tarih ... yevmiye nolu ipotek belgesinde belirlenen ... TL ipotek bedelini mahkememiz veznesine depo etmek üzere süre verilmiş ve davacı tarafından ... TL ipotek bedelinin mahkememiz veznesine depo edildiği anlaşılmıştır.

Taşınmaz rehninin bir çeşidi olan ipotek ise, 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu’nun (TMK) 881 ilâ 897. maddeleri arasında düzenlenmiştir. Söz konusu maddelerde ipoteğin tanımı yapılmaksızın, ipoteğin amacı ve niteliği (m. 881), kurulması ve sona ermesi (m. 882- 887), hükümleri (m. 888- 891) ve kanuni ipotek hakları (m. 892- 897) ile ilgili hususlar ele alınmıştır.

Doktrinde ipotek kavramı, kişisel bir alacağı güvence altına alma amacını güden, kıymetli evraka bağlı olmayan ve bir taşınmazın değerinden alacaklının alacağını elde etmesi olanağını sağlayan sınırlı ayni hak olarak tanımlanmaktadır (Akipek, J.G/Akıntürk,T.: Eşya Hukuku, 2009, s. 786; Gürsoy, K./Eren, F./Cansel, E.: Türk Eşya Hukuku, 1984, s. 1032).

Taşınmaz rehninin temel ilkelerinden biri olan belirlilik ilkesi gereğince, ipoteğin kurulmasında, taşınmazın ne miktar alacak için güvence teşkil edeceği tapu kütüğünde açıkça gösterilmelidir. Bu husus, TMK’nın 851. maddesinde "Taşınmaz rehni, miktarı Türk parası ile gösterilen belli bir alacak için kurulabilir. Alacağın miktarının belli olmaması hâlinde, alacaklının bütün istemlerini karşılayacak şekilde taşınmazın güvence altına alacağı üst sınır taraflarca belirtilir." şeklinde ifade edilmiştir.

Türk Medeni Kanunu’nun 851. maddesindeki düzenlemeden de anlaşıldığı üzere ipotek, güvence altına alınması düşünülen alacağın miktarının belirli olup olmamasına göre iki şekilde kurulabilir. Buna göre, ipotekle güvence altına alınması düşünülen alacağın miktarı belirli ise anapara ipoteği, belirli değilse üst sınır ipoteği kurulur.

Türk Medeni Kanunu’nun 881/1 maddesinde ise, "Halen mevcut olan veya henüz doğmamış olmakla beraber doğması kesin veya olası bulunan herhangi bir alacağın ipotekle güvence altına alınabileceği...", Kanun’un 883. maddesinde de "Alacak sona erince ipotekli taşınmazın malikinin, alacaklıdan ipoteği terkin ettirmesini isteyebileceği" düzenlenmiştir.

Yasa’nın 881/1. maddesinde ifade edilen hâlen mevcut olan bir borç için tesis edilen ipotek bir anapara (kapital, kesin borç) ipoteği olmakla birlikte, ileride doğacak ve doğması muhtemel olacaklar için kurulacak ipotek ise üst sınır (azami meblağ-maximal) ipoteğidir.

Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nin 2020/4917 Esas 2021/2020 Karar sayılı kararıyla; "....Dava ipoteğin kaldırılması istemine ilişkindir. Mahkemece yapılan yargılama sonucunda davacı tarafından ipotekle temin edilen kredi borcuna karşılık ... TL ödeme yapıldığı kabul edilmiş ancak borcun tamamının ... TL olması nedeniyle davanın reddine karar verilmiştir.

Dava konusu ipotek üst sınır ipoteği (azami meblağ ipoteği) olduğundan, asıl alacak, faiz, icra takip gideri ve taraflarca kararlaştırılan diğer ferilerden oluşan toplam borç miktarının bu limiti aşması mümkün değildir. Dava konusu ipotek akit tablosunda, doğmuş ve doğacak tüm borçların teminatı olmak üzere gayrimenkulün, teferruatı ile birlikte ...

TL’ye kadar davalıya ipotek edildiği, üst sınır ipotek sorumluluğunun miktarla sınırlı olduğu hususu dikkate alınmaksızın, davalının ipotekli taşınmazdan talep edebileceği toplam alacak miktarının ... TL olduğunun belirtilmesi doğru görülmemiştir.

Ayrıca davacı tarafından, mahkemece belirlenen borç miktarının yatırılmasının talep edilmesi halinde, kalan borç bedelinin depo edilmesine karar verilmesi gerektiğinden, bakiye borcun yatırılması halinde ipoteğin fekkine karar verileceği gözetilerek bir karar verilmesi gerekir...." gerekçesiyle

Yukarıdaki açıklamalar ve emsal Yargıtay kararı ışığında somut olay değerlendirildiğinde; davacı tarafça ipoteğin terkini talebinde bulunulduğu, gerekirse ipotek bedelinin depo edilebileceğinin bildirildiği görülmüştür. Davalı bankanın ... / ... şubesi ile dava dışı asıl kredi lehtarı ... arasında ... tarihinde ... TL ve ... tarihli ...

TL olmak üzere 2 ayrı çerçeve niteliğinde süresiz genel kredi sözleşmesi imzalandığı ve kullandırılan kredilere teminat olarak ... tarihli çerçeve sözleşmenin devamında kefalet sözleşmesinde sözleşme tarihi ve limitiyle ... ve ...'ün ... tarihli sözleşmeye bağlı kefalet sözleşmesinde ise ...'in müteselsil kefil olarak imza attığı, yine dava dışı ...'ün maliki olduğu ... ...

Mahallesi ... ada ... parsel ... cilt ... sahife ... nolu bağımsız bölüm olarak kayıtlı ... mesken niteliğindeki taşınmazın ... Tapu Müdürlüğünün ... tarih ... yevmiye numarasıyla tescilli resmi senet kapsamında dava dışı ... lehine kullandırılan ve kullandırılacak kredilerin teminatını teşkil etmek üzere 1. Dereceden ...

TL bedel üzerinden davalı banka lehine ipotek tesis edildiği yine söz konusu taşınmazın ipotek yükümüyle ... tarihinde satış sebebiyle davacı adına tescil edildiği anlaşılmıştır.

Dava konusu ipotek üst sınır ipoteği olup, ipotek limiti ... TL’dir. Bu durumda davacının dava konusu ipotek nedeniyle sorumluluğu ... TL ile sınırlıdır. Dava tarihinden önce davalı bankaya ipotek ile teminat altına alınan borç nedeniyle ödemeler yapılmış ise de davalı bankanın ipotek ile teminat altına alınan alacağının ipotek limitini aşacak şekilde ... TL. olarak devam ettiği bilirkişi raporu ile tespit edilmiştir.

Davacı vekilinin anılan talebi üzerine, borç miktarı ipotek limiti aşmakta ise de ipoteğin üst sınır ipoteği olduğu gözetilerek ipotek limiti olan ... TL' depo edilmiştir. Hal böyle olunca, ipotek limiti gözetilerek verilen depo kararının davacı tarafından yerine getirilmesi üzerine gelinen aşama itibarıyla davanın kabulüne karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.

Katip ... · e-imza Hakim ... · e-imza