Antalya 4. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/48 K.2025/101

Mahkememizde görülmekte bulunan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. Müvekkil ... plakalı aracın sahibi olduğunu, ... tarihinde davalı ...'ın sevk ve idaresinde ki davalılardan ... adına kayıtlı ve ... poliçe numarası ile davalı ...' ne ZMSS trafik sigortalı ... plakalı araç, ... Mahallesi, ...

Sokak üzerinde seyir halinde iken aracının sağ ön kısmı ile; kaldırım üzerinde park edilmiş olarak duran müvekkile ait ... plakalı otomobilin sol ön yan kısmına çarptığını, çarpma sonucu maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, davalı sürücü ... park halinde duran araca çarpmış olup meydana gelen kazaya %100 kusuruyla sebebiyet verdiğini, davaya konu meydana gelen trafik kazası neticesinde müvekkile ait araç üzerinde maddi hasar meydana geldiğini, davalı araç sahibinin ZMMS poliçesi kapsamında davalı .... bünyesinde hasar dosyası açıdığını, dosya kapsamında eksper görevlendirildiğini ve bir miktar hasar ödemesi müvekkile yapıldığını,

... tarihli eksper raporunda hasar bedeli ... TL olarak tespit edildiğini, hasarın ve onarım maliyetinin tespiti için ... TL ekspertiz ücreti de müvekkil tarafından ödendiğini, müvekkile ait araçta oluşan hasar nedeniyle meydana gelen değer kaybı bedeli için davalı aracını sigortalayan ...' ye e posta aracılığıyla başvuru yapıldığını, başvuru yapılmadan önce değer kaybı bedelinin tespiti için ekspertiz raporu alındığını ve ekspertiz ücreti olan ...

TL müvekkil tarafından ödendiğini, davalı sigorta şirketi tarafından ... TL değer kaybı ödemesi yapıldığını, ancak müvekkile ait araçta oluşan değer kaybı bedeli için yapılan ... TL ödeme gerçek değer kaybı bedelini karşılamadığını, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalılara yüklenmesine karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP

Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle. Dava konusu trafik kazasına karışan ... plakalı araç müvekkil şirket nezdinde Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Mesuliyet (Trafik) Poliçesi ile sigortalı olduğunu, müvekkil şirketin poliçeden kaynaklanan sorumluluğu kazanın poliçe vadesi içinde meydana gelmesi şartıyla poliçe teminat miktarı ile sınırlı olup; kaza tarihi itibariyle teminat limitimiz ... olduğunu, söz konusu kaza sebebi ile ... tarihinde ...

TL. hasar bedeli, ... tarihinde ise ... TL değer kaybı tazminatı ödendiği dikkate alındığında bakiye poliçe limiti ... TL olduğunu, bağımsız ve tarafsız eksper tarafından düzenlenen rapor çerçevesinde müvekkil şirket tarafından davacıya ... tarihinde ...

TL ödenmek sureti ile davacının zararı karşılandığını, müvekkil şirket söz konusu olay ve poliçe sebebi ile sorumluluğunu yerine getirdiğini, yargılama harç ve giderleri ile vekalet ücretinin davacı tarafa yüklenmesini talep etmiştir.

CEVAP

Davalılar ... ve ... vekili cevap dilekçesinde özetle; ... tarihinde, davalı müvekkillerden ... adına tescil kayıtlı ... plakalı araç, diğer davalı müvekkil ... yönetim ve idaresinde iken ...

Mahallesi ... sokak üzerinde dönüş esnasında kaldırım üzerine park edilmiş olarak duran ... plaka numaralı aracın sol ön yan kısmına hafif süratle (yaklaşık 10 km hızla) çarptığını, sürücü müvekkil dönüş esnasında davacının kusurlu park etmesi nedeniyle yolu göremediğini, davalı ... geliş istikametine göre sağa döndüğü esnada davacının ... plaka numaralı duran aracına çarptığını, davalı müvekkilin dönüş yaptığından süratli olmadığını, kavşak içinde hızını düşürüp sonra durup yolu kontrol ettiğini, dönüşün serbest olduğunu görünce harekete geçtiğni, dönüşe göre sağda duran davacı aracına çok düşük süratle çarptığını,

kusura itiraz ettiklerini, davacı tarafın kavşağa park ettiğini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesini talep etmiştir.

CEVAP

İhbar Olunan .... vekili cevap dilekçesinde özetle; Davacı, ... tarihinde meydana gelen kaza sonucu ... plakalı aracın hasara uğradığını iddia ederek, ...- ... vadeli, ... numaralı Genişletilmiş Kasko Poliçesine istinaden şimdilik ...-TL değer kaybı, ... TL hasar onarım bedeli, ... TL hak mahrumiyeti/kazanç kaybı mahrumiyeti bedeli ve ... TL ekspertiz ücretinin kaza tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte tahsilini, yargılama giderleri ve vekâlet ücretinden sorumlu tutulmamasını talep etmiştir.

Dosya re'sen seçilen bir makine mühendisi, bir otomotiv eksperi, bir trafik bilirkişisine tevdi ile hasar bedeli, değer kaybı ve mahrumiyet bedeli hususunda rapor tanzimine karar verilmiş, bilirkişiler tarafından ... tarihli rapor tanzim edilmiş, davacı vekili bedel artırım dilekçesi ile talep miktarını artırdıklarını bildirmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, davacının aracında meydana gelen değer kaybının ve davacının hasar onarım bedeli ile ikame araç bedeli istemine ilişkindir. Dava dilekçesi ile, davacıya ait araçta ... tarihli trafik kazası sebebiyle oluşan hasar bedelinin (orijinal parça kullanılmamasından ve işçilik ücretinin düşük belirlenmiş olmasından mütevellit) sigorta şirketi tarafından karşılanmayan kısmı ile değer kaybı ve araç mahrumiyet zararının tazmini talep edilmiş, talep miktarı bedel artırım dilekçesi ile artırılmıştır.

2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 85. maddesinde, bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün unvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibinin, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olacağı vazedilmiştir.

Somut olayda; davaya konu kazanın, davalı sürücü ...'ın sevk ve idaresindeki ... plakalı araç ile kavşaktan sağa dönüş yapmak istediği sırada direksiyon hakimiyetini kaybederek dönüş istikametine göre yolun sağında park alanı içerisinde park halinde bulunan davacıya ait ... plakalı aracın sol yan tarafına çarparak kazaya sebebiyet verdiği, bu nedenle davalı ...'nin tam kusurlu olduğu, davalı sigorta şirketine ...'nın sevk ve idaresindeki aracın zorunlu trafik sigortacısı olması hasebiyle husumet yöneltildiği anlaşılmaktadır.

Buna göre, uyuşmazlık, 2918 sayılı KTK ve 6098 sayılı TBK hükümleri ile ZMMS Genel Şartları'nın Anayasa Mahkemesi'nin 17.07.2020 tarih ve 2019/40E. 2020/40K. sayılı kararı ile 29.12.2022 tarih ve 2021/82E. 2022/167K. sayılı kararı uyarınca TBK'ya aykırı olmayan hükümlerine uygun şekilde çözüme kavuşturulmalıdır.

Davalı sigorta şirketinin sorumlu olduğu tutarın öncelikle belirlenmesi gerekli olup; sigorta şirketi, husule gelen zarardan, 2918 s. KTK'nın 93. ve Karayolları Motorlu Araçlar ZMMS Tarife Uygulama Esasları Hakkında Yönetmelik'in 24. maddesi uyarınca rizikonun gerçekleştiği tarihte sigortaya konu motorlu aracın cinsine göre asgari tutarı belirlenen tarifedeki limitler uyarınca sınırlı sorumludur. Somut olayda; kaza tarihinde yürürlükte bulunan ZMMS poliçe limiti "maddi araç başına" ...-TL olup, sigorta şirketi oluşan zarardan ancak bu miktara kadar sorumludur. i-Hasara ilişkin zarar yönünden:

Davalı sigorta şirketi, hem 6102 sayılı TTK'nın 1459. maddesi hem de kaza tarihi itibariyle yürürlükte bulunan ZMMS Genel Şartları uyarınca, davacıya ait araçta oluşan gerçek zararı tazminle yükümlüdür. Yani, davacı, zarar gören konumunda olup, aracında oluşan gerçek zararın tazmini gereklidir.

Yargıtay (Kapatılan) 17. HD.nin 05.03.2015 tarih ve 24664/3863 sayılı kararında da belirtildiği üzere, aracının eşdeğer parçalarla onarımını kabul etmesi kendisinden beklenemez ve aracının orijinal parça kullanılarak tamiri gerekir.

Yine, Yargıtay (Kapatılan) 17. HD.nin 08.10.2012 tarih ve 6514/10716 sayılı kararı ile 04.04.2016 tarih ve 14700/4229 sayılı kararında ifade edildiği üzere, davacıya ödenecek tazminat belirlenirken, yedek parça tedarikçisi ile sigortacı arasında yapılan anlaşmalar gereği uygulanan iskonto oranı esas alınarak yedek parçaların rayiç değerinde indirim yapılmasına olanak yoktur.

Ayrıca, davacının aracına verilen zararı gidermek için gerekli onarım, parça ve işçilik hizmeti Yargıtay (Kapatılan) 17. HD.nin 08.10.2012 tarih ve 6514/10716 sayılı kararı ile 04.04.2016 tarih ve 14700/4229 sayılı kararında da belirtildiği üzere 3065 sayılı KDV Kanunu kapsamında olup, KDV'ye tabidir. Ezcümle, davacıya ait aracın onarımı için gerekli masrafın, orijinal parça bedelleri esas alınarak ve iskonto uygulanmadan, KDV dahil belirlenmesi gerekir.

Somut olayda; davacıya ait araçta hasar nedeniyle davacıya sigorta şirketi tarafından ... TL tazminat ödemesi yapıldığı görülmekle davacının kaza sebebiyle aracında meydana gelen bakiye hasarın parça değişimi ve hasar gören parçaların onarım ve değişim işçiliklerin toplamı KDV dahil ... TL'dir. Davacının bu yöndeki istemi kabul edilmiştir.

ii-Değer kaybı zararı yönünden:

Trafik kazalarından kaynaklı araç değer kayıplarına ilişkin tazminat kapsamının ne olduğu konusunda TBK'daki genel hükümlerde bir açıklık yoktur.

Bu konuda, Yargıtay'ın müstakar hale gelmiş içtihatları bulunmakta olup, yüksek yargı kararlarında değer kaybı, aracın trafik kazası sonucu hasarlanıp onarılmasından sonraki değeri ile hiç hasarlanmamış haldeki değeri arasındaki fark olarak tanımlanmakta ve araçtaki değer kaybı belirlenirken, aracın markası, yaşı, modeli ve hasar gördüğü kısımları dikkate alınarak aracın kaza tarihinden önceki 2. el satış değerinin tespiti ile aracın tamir edildikten sonra 2. el satış değerinin tespiti ve arasındaki farkın göz önüne alınması gerektiği yerleşik hale gelmiştir.

Nitekim, Yargıtay 4. HD.nin 25.03.2022 tarih ve 21252/5913 sayılı kanun yararına bozma ilamında da, değer kaybının, işaret edilen bu esaslar dahilinde yapılacak inceleme ile belirlenmesi gerektiği yönünde içtihatta bulunulmuştur.Buradan hareketle; değer kaybının, objektif değer kaybı esasına göre belirlenmesi gerektiği değerlendirilmiş, davacıya ait aracın kaza tarihindeki 2. el piyasa değeri ile kazadan sonraki 2. el piyasa değeri arasındaki farkın, yani (...-TL - ...-TL) ...-TL'nin, davacının gerçek zararı olduğu, ancak davalı sigorta şirketi tarafından davacı tarafa ...

TL değer kaybı ödemesi yapıldığı, yapılan ödemenin mahsup edilerek davacının bakiye değer kaybı alacağının (... TL )olduğu görülmüştür. Hal böyle olunca; değer artırım dilekçesi uyarınca davacının bu yöndeki talebinin de kabulü gerekmiştir.

iii-Araç Mahrumiyet Zararı (ikame araç bedeli) yönünden;

Davacının, aracından makul tamir süresi boyunca mahrum kaldığı ve en az araç kira parası kadar zarara uğradığı dosya kapsamından anlaşılmakta olup, bu yöndeki zararın da tazmin edilmesi gereklidir (Bkz: Yargıtay 17.HD.nin 08.12.2016 tarih ve 13531/11340 sk.).

ZMMS Genel Şartlarına göre gerçek zarar kapsamında olmayan ve dolaylı zararlardan kabul edilen araç mahrumiyet zararının davalı sigorta şirketinden talep edilmesi mümkün değildir (Yargıtay 17. HD.nin 19.04.2018 tarih ve 5631/4390 sk.).Mahkememizce alınan bilirkişi raporunda aracın makul tamir süresinin 14 gün olduğu belirtilmiş ve günlük kira parasının ...-TL olduğu ifade edilmiş olup, davacı araç mahrumiyet zararı ile ilgili olarak amortisman bedeli uygulanması halinde ...

TL araç mahrumiyet bedeli tespit edilmiştir. Buna göre, davacının bu yöne ilişkin talebi davalı ... ve ...bakımından kabul edilmelidir.

Davalı ... ve ...'in kaza tarihinde (TBK m. 117) ve sigorta şirketinin davadan önceki müracaattan 8 iş günü sonrasına tekabül eden ... tarihinde temerrüte düştüğü değerlendirilmiş, sigortalı aracın hususi olduğu gözetilerek belirtilen tarihlerden itibaren yasal faize hükmedilmiştir.

Katip ... · ¸e-imzalıdır Hakim ... · ¸e-imzalıdır