Antalya 4. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/492 K.2025/61

Mahkememizde görülmekte bulunan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle;... tarihinde davalı ...'ın sevk ve idaresi altındaki davalı ...'ın maliki olduğu ... plaka sayılı araçla davacının maliki olduğu,... sevk ve idaresindeki ... plaka sayılı araca ... ilçesi ... mahallesi ... isimil ... istikametinde bulunan yan yolda seyir halinde iken şerit ihlali yaparak ve yüksek süratle çarptığını, maddi hasarlı trafik kazasının meydana geldiğini, olay sonrasında Jandarma'nın ifade için araç malikini çağırdığı ve fakat araç malikinin yerine aracı kullandığını ... isimli kişinin geldiğini, kaza nedeni ile aracın değer kaybettiğini,

yine davacının şahıs şirketi olduğunu kaza yapan araçtan günlük ... TL'ye varan satış yapıldığını ve ortalama ...

TL kar elde edildiğini, aracın 40 gün serviste kaldığını bu süre zarfında kar elde edemediğini, belirterek araçtaki değer kaybının sigorta şirketi yönünden poliçe limiti ile sınırlı olmak üzere müşterek ve müteselsilen olay tarihinden itibaren işleyecek faizi ile birlikte davalılardan alınarak davacıya verilmesini, mahrum kalınan karın ise davalı ... ve ...'dan olay tarihinden itibaren işleyecek faizi ile birlikte müşterek ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; Yetkili mahkemenin ... mahkemeleri olduğunu, mahkemenin yetkisiz olduğunu, uyuşmazlığın tahkim yolu ile çözülmesi gerektiğini, davada miktar belirtilmediğini bu hali ile belirsiz alacak davasının açılmasının mümkün olmadığını, davalının ... tarihinde ... plakalı aracı kullanırken davacının aracının aniden önüne çıkması nedeni ile fren yapmasına rağmen duramayarak çarptığını, olayın heyecanı ile oradan ayrıldığını, daha sonra kendi isteği ile karakola gidip ifade verdiğini, ispat yükünün davacıda olduğunu belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; Öncelikli olarak, hasar tarihi ve Sigorta Tahkim Komisyonu’na başvuru tarihlerinin dikkate alınarak “Zamanaşımı” hususunun dikkate alınması gerektiğini, davaya konu edilen Trafik poliçesinin araç başına teminat limiti kaza tarihi itibari ile ... TL olduğunu, davalı şirket yönünden temerrüt oluşmadığını bu sebeple faiz başlangıç tarihinin yerinde olmadığını belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, trafik kazası nedeni ile uğranılan değer kaybı ve kazanç kaybının ödetilmesi istemine ilişkin maddi tazminat istemine ilişkindir. Davanın niteliği gereği Tramer'e müzekkere yazılarak dava konusu aracın daha önce kazaya karışıp karışmadığına ilişkin tüm bilgi ve belgeler getirtilerek dosyamız arasına alınmıştır. Davalı sigorta şirketine, müzekkere yazılarak sigorta poliçesi ve hasar dosyası getirtilerek dosyamız arasına alınmıştır. Mahkememizin ... tarih .../... Esas .../... Karar sayılı ilamı ile davanın kısmen kabul reddine karar verilerek ... TL değer kaybı ... TL ise kazanç kaybının kabulüne karar verilmiştir.

Mahkememiz kararını davacının ve davalı ...'ın istinaf etmesi üzerine Antalya Bölge Adliye Mahkemesi ... Hukuk Dairesinin ... tarih .../... Esas .../...

Karar sayılı ilamı ile "olay tarihi itibariyle yürürlükte bulunan mevzuat çerçevesinde hasarlanan aracın ... belgesi ile kullanılıp kullanılmadığı, aracın hasarlanması ya da arızalanması halinde tamiri boyuncu piyasadan kiralanacak bir aracın ikame araç olarak davacının işletme faaliyetlerinde kullanılıp kullanılamayacağı, ikame araç kiralanabiliyor ise davacıya ait aracın eş değer dizayna sahip bir aracın piyasadan temin edilip edilemeyeceği hususlarının araştırılması ve tartışılması suretiyle, davacıya ait aracın tamiri boyunca ikame araç bedeline mi,

yoksa kazanç kaybı tazminatına mı karar verileceğinin kesin olarak tespiti gerekirken yazılı olduğu şekilde eksik inceleme ile karar verilmesi doğru görülmeyerek" mahkememiz kararı kaldırılmıştır.

Mahkememizce istinaf ilamı doğrultusunda Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığına, Şoförler ve Otomobilciler Odasına, Bölge Trafik Denetleme Şube Müdürlüklerine yazı yazılarak gelen yazı cevapları dosyamız arasına eklenmiştir.

Mahkememizin kaldırma kararından önce görüşlerine başvurulan bilirkişi raporunun incelenmesinde, ...Yargıtay emsal kararı gereği piyasa araştırmaları sonucu yapılan değerlendirme kaza tarihi itibariyle ... TL değer kaybının olduğu, davacının onarım sebebiyle aracını 40 gün kullanamayacağı ve 40 gün içinde ... TL gelir kaybına uğradığı..." hususlarında görüş bildirildiği anlaşılmıştır.

Türk Borçlar Kanunun 49.maddesinde, "Kusurlu ve hukuka aykırı bir fiille başkasına zarar veren, bu zararı gidermekle yükümlüdür" yine aynı kanunun 50.maddesinde, "Zarar gören, zararını ve zarar verenin kusurunu ispat yükü altındadır" denilmektedir.

2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 91/1. maddesinde, “işletenlerin, bu kanunun 85/1. maddesine göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur”, aynı Yasa'nın 85/1. maddesinde, “bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yararlanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, araç işletenin bu zarardan sorumlu olacağı”, aynı Yasa'nın 85/son maddesinde ise, “işleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur” hükümlerine yer verildiği anlaşılmaktadır.

Yargıtay 4. Ve 17.Hukuk Dairesi'nin yerleşik içtihatları dikkate alınarak araç değer kayıpları için kaza tarihindeki serbest piyasa koşullarına göre vasıtanın kazadan önceki rayici ile onarım sonrası değeri arasındaki farkın araç değer kaybı olarak belirlenmesi gerekmektedir. ( Yargıtay 4. H.D'nin16/11/2020 tarih, 2019/5555 Esas ve 2020/7040 Karar; 29/09/2021 tarih 2021/16438 Esas, 2021/5771 Karar; Yargıtay 17. HD. 16/11/2020 2019/5555 Esas, 2020/7040 Karar)

Davacı vekili değer kaybı taleplerini ... TL, mahrum kalınan kar kaybı taleplerini ise ... TL olarak ıslah ettiği anlaşılmıştır.

Mahkememizce karar kaldırma öncesi alınan bilirkişi raporunun usul ve yasaya uygun olduğu anlaşıldığındın dava konusu kazaya ilişkin dava konusu ... plakalı araçta ... tarihli kaza nedeniyle ... TL değer kaybının meydana geldiği anlaşıldığından başvuranın değer kaybı talebinin tüm davalılar yönünden (davalı sigorta şirketi yönünden ... TL ve poliçe limiti ile sınırlı olmak kaydı ile) kabulüne karar vermek gerekmiştir.

Kazanç Kaybı yönünden yapılan inceleme neticesinde; Gelir kaybı, aracın trafik kazası sonucu hasarlanıp, tamir süreci boyunca elde edilmeyen gelirdir. ZMSS Genel Şartlarının A.3 maddesinde "Teminat Dışı Kalan Haller" başlığında (m) bendinde; dolaylı zararlar nedeniyle yöneltilecek tazminat taleplerinin teminat dışı kaldığı açıkça belirtilmiştir. Kazanç kaybı, gerçek zarar dışında aracın hasarlanması nedeniyle uğranılan dolaylı bir zarar olması sebebiyle poliçe teminatına dahil değildir (Yargıtay 17. Hukuk Dairesi'nin 13/11/2017 tarih 2016/13822E. 2017/10397K. sayılı kararında; "...aynı mahiyette Yargıtay 17. Hukuk Dairesi'nin 25/01/2016 tarih 2015/10017E. 2016/832K. sayılı kararı).

Hükme esas alınan bilirkişi raporunda aracın onarım süresinin 40 gün olduğu sonuç ve kanaatine varılmıştır. ... Vergi Dairesinden vergisi beyannamesi ile geçici vergi beyannameleri celp edilmiş, bilirkişinin dava konusu aracın hasar yapımı süresinde mahrum kaldığı kazanç kaybının toplam ... TL olduğu bildirilmiş ve başvuranın talebi ile bağlı kalınarak ... TL'nin davalı araç sürücüsünün kusuru doğrultusunda davalı sigorta şirketi haricindeki davalılardan tahsiline karar vermek gerekmiştir. Davacı taraf ıslah dilekçesinde değer kaybı ve kazanç kaybı taleplerinin davalılardan tahsilini talep etmiş olduğundan; dolaylı zarar kapsamındaki kazanç kaybı talebinin sigorta şirketi yönünden reddi gerekmiştir.

Mahkememizin ... tarih .../... Esas .../... Karar sayılı ilamında “Davacının davasının kısmen KABUL kısmen REDDİNE,

2. Dava konusu araçta meydana gelen ... TL değer kaybı tazminatının davalılar ... ve ... yönünden kaza tarihi olan ... tarihinden davalı sigorta şirketi yönünden ise ... itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müşterek ve müteselsilen (davalı sigorta şirketi yönünden ise ... TL ve poliçe limiti ile sınırlı olmak kaydı ile) alınarak davacıya verilmesine,

3. ... TL kazanç kaybı (kiralama bedeli)'nin kaza tarihi olan ... tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar ... ve ... müşterek ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,

4. Fazlaya ilişkin taleplerin REDDİNE, “ şeklinde hüküm kurulduğu, karar üzerine davacı vekili tarafından aracın ... belgeli olduğu kazanç kaybı yönünden değil, mahrumiyet bedeli yönünden değerlendirme yapılmasının doğru olmadığı gerekçeleri ile istinaf talebinde bulunulduğu, davalılardan ... tarafından ise aracın malikinin diğer davalı olduğu sorumluluğunun bulunmadığı ve hesaplanan değer kaybı ve kazanç kaybı miktarlarını kabul etmediklerine dair istinaf talebinde bulunulduğu görülmüştür..

Davalı sigorta şirketinin istinaf talebi bulunmamaktadır. Davacı tarafın sigorta şirketi yönünden hükmedilen miktar ve temerrüt tarihi yönünden bir istinafı bulunmadığı ve usuli kazanılmış hak ilkesi dikkate alınarak, sigorta şirketi yönünden önceki hükümdeki miktarlar ile ilgili hüküm kurumak gerekmiştir.

Açıklanan gerekçelerle aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip ... · e-imza Hakim ... · e-imza