Antalya 4. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/665 K.2024/550

Mahkememizde görülmekte olan İhtiyati Haczin Kaldırılması davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dilekçesinde özetle, Antalya ... Asliye Ticaret Mahkemesinin .../... esas sayılı dosyasından ...'un üzerine kayıtlı taşınır ve taşınmaz mal varlığı ile 3.kişilerdeki hak ve alacaklarına ihtiyati haciz uygulandığını, bu nedenle müvekkilinin ticaret hayatının tamamen engellendiğini, ihtiyati haciz şartlarının oluşmadığını beyanla İİK'nun 265.maddesi uyarınca ihtiyati haiz kararının kaldırılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

İcra dosyasının incelenmesinde şikayetçi lehine Antalya ... Asliye Ticaret Mahkemesinin .../... esas sayılı dosyasından ... tarihli ara karar ile dava değerinin %10'u oranında nakdi teminat yatırılması üzerine ...'un üzerine kayıtlı taşınır ve taşınmaz mal varlığı ile 3.kişilerdeki hak ve alacaklarına ihtiyati haciz uygulandığını, icra dosyasında ödeme/icra emri bulunmadığı görülmüştür.

Dava İİK 266. Maddesi uyarınca tazminat davasında davalı hakkında dava değeri üzerinden uygulanan ihtiyati hacizlerin teminat karşılığında kaldırılması talebine ilişkindir.

Talep, ilk önce, Antalya ... İcra Hukuk mahkemesinin .../... esas sayılı dosyasından yapılmıştır ve mahkemece, "...Somut olayda, genel mahkemece yapılan yargılama sırasında ihtiyati hacze ilişkin verilen bir ara kararın infazının söz konusu olduğu, icra memurunun Mahkemenin memuru olarak ihtiyati haciz kararının infazını gerçekleştirdiği, ortada bir takibin bulunmadığı görülmekte olup, şikayetçinin talebi, ancak ihtiyati haciz kararını veren genel mahkemece değerlendirilebileceğinden, icra mahkemesi görevli değildir...." gerekçesiyle görevsizlik hükmü kurulmuştur.

Dosya, mahkememize tevzi edilmiştir.

İİK m. 266 gereği; Borçlu, para veya mahkemece kabul edilecek rehin veya esham yahut tahvilat depo etmek veya taşınmaz rehin yahut muteber bir banka kefaleti göstermek şartı ile ihtiyati haczin kaldırılmasını mahkemeden istiyebilir. Takibe başlandıktan sonra bu yetki, icra mahkemesine geçer.

İcra mahkemesi de kararında belirttiği üzere, davacının talebinin ihtiyati haciz kararı veren mahkemede (ilgili dosyada) incelenmesi gerekir. Esas yargılama, mahkememizin .../... esasında sürmektedir. Talebin o dosya üzerinden yapılması gerekmektedir. (Ki ilgili dosyaya bakıldığında, ihtiyati haciz için karar verildiği, itiraz edildiği, itiraz üzerine değerlendirme yapıldığı, ihtiyati haciz kararının süresinde uygulanmadığının belirtildiği anlaşılmıştır) İhtiyati haciz kararı konusunda yargılamanın her aşamasında karar vermek, kararı değiştirmek, teminat karşılığında kaldırmak vb durumları değerlendirmeye yetkili olan ilgili dosya üzerinden mahkememizdir.

Bu noktada öncelikle, davada menfaat (hukuki yarar) kavramı üzerinde durulmalıdır.

Medeni usul hukukunda hukuki yarar, mahkemeden hukuksal korunma istemi ile bir davanın açılabilmesi için, davacının bu davayı açmakta (veya mahkemeden hukuksal korunma istemekte) bir çıkarının bulunması gerektiğine ilişkin ilke anlamına gelir. Davacının dava açmakla hukuk kuralları tarafından haklı bulunan (korunan) bir yararı olmalı, hakkını elde edebilmesi için mahkeme kararına ihtiyacı bulunmalı ve davacı mahkemeyi gereksiz yere uğraştırmamalıdır(Arslan, Ramazan.

Aktaran, Hanağası, Emel: Davada Menfaat, Ankara 2009 Önsöz VII)Öte yandan, bu yararın, "hukuki ve meşru" doğrudan ve kişisel "doğmuş ve güncel" olması gerekir( a.g.e, s. 135). Nitekim, aynı görüş, Hukuk Genel Kurulu'nun 24/11/1982 gün ve 1982/7-1874 E.-914 K.. 05/06/1996 gün ve 1996/18-337 E. - 542 K.. 05/02/1997 gün ve 1997/18-797 E. - 53 K.. 11/03/1998 gün ve 1998/8-176 E.-217 K.. 20/10/1999 gün ve 1999/14-840 E-859 K; 10/11/1999 gün ve 1999/1-937 E.- 946 K..

30/05/2001 gün ve 2001/14- 443 E.-458 K.. 29/05/2002 gün ve 2002/2-401 E.- 451 K.. 17/03/2010 gün ve 2010/3-119 E.-159 K.. 31/03/2010 gün ve 2010/11-143 E.-196 K. sayılı karalarında da, benimsenmiştir. Bir davada menfaat (hukuku yarar) ilkesinin dava şartı olarak görülmesi, yargılamanın amacına ve usul ekonomisi ilkesine uygun olarak yargılama yapılmasına yarar sağlayacağı, her türlü duraksamadan uzaktır.

Bu ilkeden hareketle, davada menfaatin varlığı, mahkemece taraflarca dava dosyasına sunulmuş deliller, olay veya olgular çerçevesinde, kural olarak davanın açıldığı tarihe göre, kendiliğinden ve yargılamanın her aşamasında gözetilmelidir.

Bu sayede, iç hukukumuzun bir parçası olan Avrupa İnsan Hakları Sözlemesi (İnsan Hakları ve Temel Özgürlüklerin korunmasına ilişkin sözleşme)'nin 6. maddesi ile 1982 Anayasanın 03/10/2001 gün ve 4709 sayılı kanunun 14. maddesi ile değişik 36. maddesinde düzenlenen "hak arama özgürlüğü"nün, dürüstlük kuralına uygun kullanılması sağlanmaktadır. Böylelikle haksız davalar açmak suretiyle, dava hakkının kötüye kullanılmasına karşı bir güvence de sağlanmış olur.

Bu genel açıklamalar ışığında dosyaya bakıldığında; her ne kadar mahkememiz icra mahkemesince kararında bahsettiği kanaatte olunması halinde görevsizlik değil, talebin reddine karar verilmesi gerektiği düşüncesinde ise de mahkememize tevzi edilen dosya anlamında; davacının talebi iş bu şekilde ayrı bir esas dosyası üzerinden talep etmesinde korunmaya değer hukuki yarar yoktur. Bu nedenle, talebin reddi gerekmiştir.

HÜKÜM/Nedenleri yukarıda açıklandığı üzere;

1-Davanın USULDEN REDDİNE,

2-Davacı tarafça yatırılan harçların mahsubu ile hazineye gelir kaydına, başvurma harcı bakımından eksik kalan ... TL'nin davacıdan alınarak hazineye gelir kaydına,

3-Davacı tarafça yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,

4-Davacı tarafça yatırılan ve arta kalan gider avansının karar kesinleştiğinde talep edene iadesine,

5-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden, ... TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,

Katip ... · ¸e-imzalıdır Hakim ... · ¸e-imzalıdır