Antalya 4. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/761 K.2025/733

Mahkememizde görülmekte bulunan Zayi Belgesi Verilmesi davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı dava dilekçesinde özetle. Yetkilisi aynı olan ve grup şirketler olarak faaliyet gösteren davacı şirketlere ait tüm ticari defterler, faturalar, vergiye esas belgeler ve ticari işletme ile ilgili her türlü belge ve evraklar ... Ticaret Anonim Şirketi ... ... ünvanlı otel işletmesinin ... Mahallesi ... ... Cad.

No:... ... /... adresinde bulunan adresinde depo olarak kullanılan yerde arşivlendiğini, ... tarihinde depo olarak kullanılan yerde meydana gelen su baskını nedeniyle sular altında kaldığını, söz konusu felaket nedeniyle ticari işletmede bulunan tüm ticari defterler, faturalar, vergiye esas belgeler ve ticari işletme ile ilgili her türlü belge ve evraklar zayi olduğunu, bahsi geçen olay neticesinde ticari işletmedeki davacı şirketlere ait tüm evraklar kullanılamaz hale geldiğini, kullanılamaz hale gelen resmi evrak ve ticari defterlerin listesi yapılarak sayın mahkemeye sunulduğunu, 6102 Sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun belgelerin saklanması,

saklama süresi, başlıklı 82. maddesinde: “Bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde zıyaa uğrarsa tacir zıyar öğrendiği tarihten itibaren otuz gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir.” şeklinde bir düzenleme yer aldığını,

ticari işletmede bulunan ve taraflarınca açıkça belirtilen tüm resmi evrak ve defterlerin bu su baskını sebebiyle zayi olduğundan Türk Ticaret Kanunu m./d-7 uyarınca sayın mahkemenizden her bir davacı şirket bakımından ayrı ayrı zayi belgesi verilmesini talep ve dava etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, Zayi belgesi verilmesi istemine ilişkindir.

Mahkememizce, Vergi Dairesi, Ticaret Sicil Müdürlüğüne, ... Belediye Başkanlığına, SGK'ya, müzekkereler yazılarak davacının borcu olup olmadığına dair evrakların celbine ilişkin cevabi yazılar dosyamız arasına alınmıştır.

Mahkememizce bir mali müşavir eşliğinde keşif yapılarak, dava konusu edilen defter ve belgelerin saklanması zorunlu olan defterlerden olup olmadığı ve zayi durumunun bulunup bulunmadığı yönünden rapor aldırılmış, bilirkişi ... tarihli raporunda;

"-Davacı şirketlerin ticari işlemlerine konu olan yukarıda detayları belirtilen ticari defterler, faturalar, vergiye esas belgeler ve ticari işletme ile ilgili her türlü belge ve evrakların ... TİCARET ANONİM ŞİRKETİ... ünvanlı otel işletmesinin ... Mahallesi ... ... Cad. No:... .... ... adresinde bulunan... isimli Otelin - ... . ... katında depo olarak kullanılan yerde arşivlendiği,

... tarihinde bölgede aşırı yağıştan kaynaklı olarak otelin kazan dairesinin olduğu yerden gelen su baskını neticesinde depo olarak kullanılan yerin gelen su baskını nedeniyle sular altında kaldığı,

-Bu olay neticesinde arşiv olarak kullanılan Depo otelin ... ... katında( Normal zeminin iki kat altında) ve duvarlarla çevrili olması nedeniyle gelen sel suyunun depo dışına çıkması ve akıntı oluşması imkanı olmadığından Klasörler içerisinde muhafaza edilen arşivde yer alan bu evrakların selden zarar gördüğü,

-Selden zarar gören bu evrakların yerde klasörler içerisinde ekte resimlerde görüleceği üzere üst üste istiflenmiş şekilde olduğu,

-Klasörler tek tek kontrol edildiğinde klasörlerin içerisindeki belgelerin küflenmiş, ıslak, mürekkep akıntıları oluşmuş, okunamayacak durumda, birbirine yapışık, hamurlaşmış ve bazı evrakların ise ne olduğunun ayırt edilemeyecek durumda olduğu,

-Davacı şirketlerin rapor içeriğinde tespit edilen bu ticari defterler, faturalar, vergiye esas belgeler ve ticari işletme ile ilgili her türlü belge ve evrakların zayi olduğu," hususlarında görüş bildirdiği anlaşılmıştır.

6102 sayılı Türk Ticaret Kanunun 82/7. maddesi şöyledir; "Bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde zıyaa uğrarsa tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren otuz gün içinde Ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir. Bu dava hasımsız açılır. Mahkeme gerekli gördüğü delillerin toplanmasını da emredebilir." hükmünü içermektedir.

Yargıtay 11. HD'nin 2014/13570 Esas, 2014/19439 Karar sayılı ilamında da belirtildiği üzere; Madde metninde yangın, su baskını veya yer sarsıntısı ibarelerinden sonra yer alan "gibi" sözcüğüyle benzer olayların kastedildiği, zıya haline ilişkin sınırlı sayıda bir düzenleme getirilmediği anlaşılmaktadır. (YHGK. 5.10.1984 tarih, 82/11-852e., 84/788k.).

Tacirin, anılan yasa maddesinden yararlanabilmesi için bir taraftan ticari defterlerin ve belgelerin korunması amacıyla gereken dikkat ve özeni göstermiş bulunması, diğer taraftan da ziyaa uğramanın onun iradesi dışında, elinde olmayan bir nedenle meydana gelmiş olması zorunludur.

Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde. Antalya SGK kaydında... tarihi itibariyle herhangi bir borç kaydının bulunmadığı, davacı şirketlerin ticari işlemlerine konu olan bir kısım ticari defterler, faturalar, vergiye esas belgeler ve ticari işletme ile ilgili her türlü belge ve evrakların davacı .... Ve Tic.

Aş'nin ... otelinin işletmesinde bulunduğu ... tarihinde bölgedeki aşırı yağıştan kaynaklı kazan dairesinin olduğu yerden gelen su baskını neticesinde depo olarak kullanılan yerine gelen su baskını nedeniyle sular altında kaldığı, gelen sel suyunun depo dışına çıkması ve akıntıda oluşması imkanı olmadığından klasörler içerisinde muhafaza edilen arşivde yer alan evrakların selden zarar gördüğü ve mahkememizce alınan bilirkişi raporunda da usul ve denetime tabi olduğu anlaşıldığından davanın kısmen kabulü ile ...

Tic. Aş yönünden açılan davadan vazgeçilmesi sebebiyle bu şirket yönünden karar verilmesine yer olmadığına, mahkememiz hüküm kısmında yazılan defter ve belgelerin geri getirilmesinin de mümkün olmadığı anlaşıldığından diğer şirket yönünden kabulüne karar vermek gerekmiş aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip ... · e-imza Hakim ... · e-imza