Antalya 4. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/952 K.2025/612

Mahkememizde görülmekte bulunan Bankalarca Kullandırılan Ticari Kredilerden Ve Ticari Kredili Mevduatlardan Kaynaklanan Davalar (İtirazın İptali) davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili banka ile dava dışı ...

Arasında genel kredi sözleşmesi akdedildiğini, davalının işbu sözleşmeyi müşterek borçlu ve müteselsil kefil sıfatıyla imzaladığını, dava dışı şirkete GKS bünyesinde ve diğer sözleşmeler uyarınca krediler kullandırıldığını, kredi borçlarının vadesinde ödenmemesi üzerine davalıya ihtarname keşide edildiğini ve bu suretle hesabın kat edildiğini, tüm bunlara rağmen borcun ödenmemesi nedeniyle alacakların tahsili için davalı aleyhine Antalya Banka Alacakları İcra Dairesinin .../...

Esas sayılı dosyası ile takip başlatıldığını, davalının takibe itirazı üzerine takibin durduğunu belirterek davanın kabulü ile itirazın iptaline, takibin devamına, davalının icra inkar tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ve vekalet alacağının davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı tarafa dava dilekçesi ve tensip zaptının usulüne uygun tebliğ edildiği görülmüş; davalı tarafından cevap dilekçesi sunulmamıştır. Antalya Banka Alacakları İcra Dairesinin .../... Esas sayılı dosyası sureti dosyamız arasına alınmıştır.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, davacı ... ... tarafından dava dışı ...'ne tahsis edilen ve davalı ...'in kefil olduğu taksitli ticari krediden ve nakde dönüşmüş çek yaprağı banka taahhüt bedelinin ödenmemesi sebebiyle başlatılan icra takibine itirazın iptaline ilişkindir.

İİK. 67/1. Maddesinde: "Takip talebine itiraz edilen alacaklı, itirazın tebliği tarihinden itibaren bir sene içinde mahkemeye başvurarak, genel hükümler dairesinde alacağının varlığını ispat suretiyle itirazın iptalini dava edebilir." düzenlemesi mevcuttur.

Davalı takibe, ödeme emrine, faize ve tüm ferilere itiraz etmiş olup dava süresinde açılmıştır.

Dosyaya sunulan belgelerin incelenmesinde; davacı ... ile ... müşteri numaralı dava dışı borçlu firma ... arasında ... tarihinde ... TL’lik GKS imzalandığı, iş bu sözleşmeye ... tarihinde ...’in ... TL üzerinden kefil olarak imza attığı, borçlu firmayı temsilen atılan imzanın da ... ...’e ait olduğu,

... tarihinde GKS tutarının ... TL’ye yükseltildiği ve ... TL’lik yeni kefalet tutarı için ... ...’in imza attığı, GKS’nin ...-Kredi Türlerine İlişkin Özel Hükümler 2.5. maddesindeki “Müşteri, Banka’da çek hesabı açtırmak istemesi halinde işbu Sözleşme’ye ek olarak, çek hesabı açılısına ilişkin ilgili sözleşme, taahhütname ve belgeleri de imzalayacaktır.” hükmü uyarınca davacı ... ile ... müşteri numaralı davalı firma ... arasında ... tarihinde Çek Hesabı Açılış Sözleşmesi imzalandığı, sözleşmelerde şirket adresi olarak “... Mah. ... Bulv. .../...”, GKS’de kefil adresi olarak “... ... No: ... .../...” yazdığı tespit edilmiştir.

Mahkememizce dava dosyası resen seçilen bir bankacı bilirkişiye tevdi ile takip tarihi itibariyle talep edilebilecek alacak miktarına ilişkin rapor alınasına karar verilmiş, bankacı bilirkişi tarafından düzenlenen ... tarihli raporda özetle;

... tarafından ...nin ve kefilin sözleşme adreslerine ve diğer adreslerine noter vasıtasıyla .../... tarih ve yevmiye numaralı ihtarname keşide edilerek ... tarihi itibariyle;

borçlu şirketten ...-... hesap no.lu TL ... ... DESTEK KRD. sebebiyle ... TL’nin ve teslim edilen 6 adet çek karnesinden karşılıksız yazılan 1 adet çek sebebiyle Banka kaynağından ödenen Banka sorumluluk tutarı ... TL’nin ödenmesinin; 15 adet iade edilmemiş/karşılıksız yazılmış toplam ...’nin (çek sayfa sorumluluklarının kanunen artırılması halinde artırılan tutar üzerinden) nakden depo edilmesinin ya da çek yapraklarının iade edilmesinin talep edildiği,

-Kefil ... ...’in ise ...-... hesap no.lu TL ... ... DESTEK KRD. ve iade edilmemiş/karşılıksız yazılmış çek ürünleri sebebiyle kefalet limiti ile sınırlı olarak müteselsilen sorumlu olduğunun belirtildiği, ... TL’nin ve teslim edilen 6 adet çek karnesinden karşılıksız yazılan 1 adet çek sebebiyle Banka kaynağından ödenen Banka sorumluluk tutarı ... TL’nin ödenmesinin; 15 adet iade edilmemiş/karşılıksız yazılmış toplam ...’nin (çek sayfa sorumluluklarının kanunen artırılması halinde artırılan tutar üzerinden) nakden depo edilmesinin ya da çek yapraklarının iade edilmesinin talep edildiği, ihtarnamenin tebliğinden itibaren faizi ile birlikte 24 saat içerisinde ödeme yapılmaması/çek yaprağı bedellerinin depo edilmemesi halinde yasal yollara başvurulacağının bildirildiği tespit edilmiştir.

İhtarnameye rağmen ödeme yapılmaması ve çek yaprağı bedellerinin depo edilmemesi üzerine ... tarihinde kredi hesaplarının kat edildiği anlaşılmıştır. İhtarnamedeki 24 saatlik sürenin eklenmesi durumunda ... tarihi itibariyle temerrüde düşüldüğü kanaatine varılmıştır. Ancak davacı banka tarafından cari kredi ilişkisinin ... tarihinde sonlandırılarak kredi hesabının kat edilmesi sebebiyle işbu tarihten itibaren temerrüt faizi hesaplanmıştır.

Davacı bankanın ... tarihli “Kredi Azami Yıllık Faiz Oranları Bildirim Formu”nda Diğer Yatırım Kredileri ve İşletme Kredileri için bildirilen faiz oranının %70, Diğer Krediler için bildirilen faiz oranının ise %57 olduğu görülmektedir. Bu durumda, taraflar arasında imzalanmış GKS’nin ve Çek Hesabı Açılış Sözleşmesi’nin ilgili maddeleri uyarınca dava konusu taksitli ticari kredi için 70*1,5=%105, nakde dönmüş çek yaprağı için 57*1,5=%85,50 temerrüt faizi oranı talep edilebileceği görülmektedir.

Ancak. Yüksek Mahkeme Hukuk Genel Kurulunun 2017/19-1650 esas, 2019-507 karar sayılı 02.05.2019 tarihli kararında. “Yargıtay uygulamasında bankaların TC Merkez Bankasına bildirdikleri ancak müşterilerine uygulamadıkları akdi faizlerin temerrüt faizinin tespitinde esas alınmayacağı kabul edilmekte olup, sözleşmede ayrıca bir temerrüt faizi oranı da belirlenmemiştir.

O halde, davacı bankanın kayıtları üzerinde konusunda uzman bilirkişi aracılığıyla inceleme yapılarak hesabın kapatıldığı tarih itibariyle davalının kullandığı ticari krediye uygulanan akdi faiz belirlendikten sonra temerrüt tarihine kadar bulunan alacağa akdi faiz işletilip, temerrüt tarihinden icra takip tarihine kadar sözleşmenin 45. maddesindeki anlaşma uyarınca akdi faizin %50 fazlası temerrüt faizi olarak uygulanıp takip tarihi itibariyle alacak tespit edilmeli ve takipten sonra da belirlenen temerrüt faizinin asıl alacağa uygulanmasını sağlanacak şekilde takibin devamına imkân sağlanması gerekmektedir.” denilmektedir.

Ayrıca, Yargıtay 19. Hukuk Dairesi’nin 18.06.2019 tarihli 2018/2511 esas 2019/3854 karar sayılı ve Yargıtay 11. Hukuk Dairesi’nin 01.04.2021 tarihli 2020/2998 esas 2021/3024 karar sayılı kararlarında da temerrüt tarihinde emsal kredilere fiilen uygulanan faizin/en yüksek faizin esas alınarak temerrüt faizinin belirlenmesi gerektiği anlaşılmaktadır.

Somut olayda ise dava konusu taksitli ticari kredi için ödeme planının oluşturulmasında kullanılmış akdi faiz %49,80’nin yüzde elli fazlası olan %74,70 üzerinden gecikme/temerrüt faizi hesaplanmıştır.

5941 sayılı yasa uyarınca bankaca çek yapraklarının teslimiyle, taraflar arasında gayri nakdi kredi sözleşmesinin yasal olarak kurulduğu, çeklerin hamilleri tarafından ibraz edildiği sırada hesapta karşılığının bulunmaması durumunda, anılan yasa ve bu yasa uyarınca TC Merkez Bankası tebliğiyle her yıl için belirlenen sorumluluk tutarının bankaca hamile ödenmesiyle her bir çek yaprağının borçlu cari hesap şeklinde işleyen nakdi krediye dönüştüğü ve taraflar arasında bir genel kredi sözleşmesinin varlığı halinde, kredi sözleşmesine dayalı nakdi bir kredi olarak algılanması gerektiği açıktır. Karşılıksız çeklerin ... tutarının ödenmesi bankanın kanun gereği yüklendiği bir sorumluluk niteliğindedir ve hamile yapılan ödeme ile nakdi krediye dönüşerek istenebilir hale gelir.

Kat ihtarnamesinde 1 adet nakde dönüşmüş çek yaprağı için ... TL talep edildiği görülürken 15 adet çek yaprağı için ... TL’nin depo edilmesinin talep edildiği belirlenmiştir.

Çek yaprakları vadesiz hesaplara bağlı olarak çalıştıkları ve vadesiz hesapların borçlu cari krediye dönüşmüş hali KMH olduğu için, nakde dönmüş çek yaprağı riskleri için ilgili tarihlerde geçerli olan KMH azami akdi ve gecikme faizi oranı uygulanmıştır. Nitekim ihtarnamede ve takip talebinde talep edilen yıllık %60 temerrüt faizi oranı, TCMB’nin KMH’lar için ... tarihinde ilan ettiği ve halen geçerli olan azami akdi faiz oranı ile örtüşmekte olup, işbu tarihten itibaren geçerli azami gecikme faiz oranı ise %63,60’tır.

Çek yaprağı borcu yönünden ise mahkememizce alınan bilirkişi raporunda; dava dışı borçlu firmanın ... no.lu hesabına bağlı olarak 20 yapraklı toplam 6 adet çek karnesi verildiği, ... no.lu ... TL’lik çekin ... tarihinde karşılıksız kaldığı ve işbu çek yaprağı için ...

TL’lik yasal taahhüt tutarının banka bünyesinden ödendiği, ... ihtarname ve ... icra takip tarihinden sonra ...-... tarih aralığında karşılıksız kalan ve taahhüt tutarları banka tarafından ödenen 4 adet çek yaprağı bulunmakla birlikte iş bu çek yapraklarının ihtarname tarihi itibariyle nakde dönmemiş ve depo edilmesi talep edilen 15 adet çek yaprağı içerisinde yer aldığı, ... ...’nın ... tarihli çek yaprağı listesinde, ödenmiş, iptal ya da iade konumunda olmayan 14 adet çek yaprağı bulunduğu, dolayısıyla gayrinakdi çek yaprağı riskinin ...*...=...

TL olduğu tespit edilmiştir.

Tüm bu açıklamalar birlikte değerlendirildiğinde; dava konusu T.C. Antalya Banka Alacakları İcra Dairesi .../... E. sayılı icra

takibinde talep edilen asıl alacak, işlemiş faiz ve vergi bakiyelerinin taraflar arasında tanzim edilmiş sözleşmelere, dosyaya ibraz edilmiş dekontlara ve hesap hareketlerine uygun olduğu, söz konusu borç için muacceliyet oluşturulduğu, davalı kefil ... ...’in kefalet limitinin ... TL olduğu belirlenmiş olup; dava konusu icra takibinin takip talebindeki ...

TL asıl alacak ve taksitli ticari kredi için Yargıtay içtihatları gereği fiilen uygulanan akdi faizin yüzde elli fazlası olan %74,70 temerrüt faiz oranı uygulanarak ... TL işlemiş faiz ve %5 gider vergisi olan ... TL üzerinden, nakde dönen çek yaprağı riski için ise ... TL asıl alacak ile taleple bağlı kalınarak %60,00 temerrüt faizi oranı uygulanarak ... TL işlemiş faiz ve faizin %5 gider vergisi 2,32 ile devamına, fazlaya ilişkin talebin reddine karar verilmiştir.

Yargıtay 19. H.D.nin 27/02/2013 gün ve 2013/10 E. 2013/1630 K. sayılı emsal içtihatında ''...alacağın, banka kredi sözleşmesinden kaynaklanmakta olduğu gözetildiğinde, sözleşme hükümlerine göre her aşamada hesap edilebilir, likit bir alacak olarak kabulünün gerekçesine ve borçlunun itirazında haksız bulunmasına göre, 2004 sayılı kanunun ilgili maddesi doğrultusunda itirazın iptaline karar verilen, harcı yatırılarak dava konusu edilen bölüm üzerinden alacaklı yararına icra inkar tazminatına hükmetmek gerekir...'' şeklinde belirtilmiş olup davacı lehine hükmolunan alacak üzerinden hesaplanan miktarda icra inkar tazminatına hükmetmek gerekmiştir.

Yargıtay 19.Hukuk Dairesinin 04/04/2018 gün, 2017/4575 Esas, 2018/1823 Karar sayılı emsal içtihadında; "...gayrinakdi kredinin deposu yönünden maktu harç ve maktu vekalet ücreti hükmedilmesi gerektiği halde nakdi alacakla birlikte nispi harç ve nispi vekalet ücretine hükmedilmesi doğru görülmemiştir..." şeklinde belirtilmiş olmakla gayri nakdi çek depo bedeli yönünden maktu harç ve vekalet ücretine hükmetmek gerekmiş, açıklanan gerekçelerle aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.

Katip ... Hakim ... · e-imza e-imza