Antalya 4. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2025/207 K.2025/503

Mahkememizde görülmekte bulunan Zayi Belgesi Verilmesi davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı dava dilekçesinde özetle; Tarafına ait ... Mah. ... Sok. No. ... ... Apt. Kat: ... ... / ...'daki adresindeki ... Ünvanlı ... sicil nolu Şirketi ... yılında adres değişikliği ticari işletmede bulunan tüm vergiye esas belgelerin ve sair her türlü belge ve evrakların zayi olduğundan T.K.K. Madde 82 (7) numaralı fıkra uyarınca geçmiş yıllara ait sair belgelerinin zayi olduğunu, tarafına zayi belgesi verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, "zayi belgesi verilmesi" davasıdır.

6102 s. TTK.nın 82/1. maddesine göre, "Her tacir; a)Ticari defterlerini, envanterleri, açılış bilânçolarını, ara bilânçolarını, finansal tablolarını, yıllık faaliyet raporlarını, topluluk finansal tablolarını ve yıllık faaliyet raporlarını ve bu belgelerin anlaşılabilirliğini kolaylaştıracak çalışma talimatları ile diğer organizasyon belgelerini, b)Alınan ticari mektupları, c)Gönderilen ticari mektupların suretlerini, d)64 üncü maddenin birinci fıkrasına göre yapılan kayıtların dayandığı belgeleri, sınıflandırılmış bir şekilde saklamakla yükümlüdür."

6102 s. TTK.nın 82/7. maddesine göre de, "Bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde zıyaa uğrarsa tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren onbeş gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir. Bu dava hasımsız açılır. Mahkeme gerekli gördüğü delillerin toplanmasını da emredebilir."

Yargıtay 11.HD’nin, 13/1/2016 tarihli ve E.2015/15244 sayılı kararında "Davacı kooperatif yetkilisi; kooperatife ait Yönetim Kurulu Karar Defterinin bilinmeyen sebeplerle kaybolduğunu ileri sürerek taraflarına zayi belgesi verilmesini talep etmiştir. Mahkemece tüm dosya kapsamına göre; davacı tarafından kooperatif yönetim kurulu karar defterinin kaybedildiği, defterin yangın, su baskını, yer sarsıntısı veya başka bir afetle veya hırsızlıkla kaybolmadığı, sadece defteri nereye koyduklarını hatırlayamadıkları, defterin zayi olduğuna dair soyut iddia dışında hiçbir somut delil sunulmadığı gerekçesiyle talebin reddine karar verilmiştir. Mahkemece verilen kararın onanmasına" karar vermiştir.

Yargıtay 11.HD’nin, 06.02.2014 tarih, E: 2013/17799,K: 2014/2045 sayılı kararında" Mahkemece, iddia, toplanan deliller ve tüm dosya kapsamına göre, Yargıtay Hukuk Genel Kurulu’nun 05.10.1984 tarih, 1982/11-852 Esas ve 1984/788 Karar sayılı kararından anlaşıldığı üzere, tacirin saklamakla mükellef olduğu ticari defter ve kayıtları özenle muhafaza etmesinin zorunlu olduğu, yerine göre çalınma halinde bile zayi belgesi verilemez iken, taşınma sırasında kaybolma halinde zayi belgesi verilemeyeceği kanaatine varıldığı gerekçesi ile davanın reddine karar verilmiştir. Mahkemece verilen kararın onanmasına" karar vermiştir.

Tüm dosya kapsamı yukarıdaki kanun maddesi ve emsal içtihatlar ışığında değerlendirildiğinde; defterler ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle zayi olmalı ayrıca, defter ve belgelerinin zıyaa uğraması üzerine zayi belgesi verilebilmesi için aranan şartlardan birisi de, tacirin defter ve belgelerin korunması hususunda gereken özeni gösterdiğini ve kaybın iradesi dışında gerçekleştiğini ispat etmesidir.

Davacının ticari defter ve belgelerini basiretli bir tacir sıfatıyla saklama yükümlülüğünün olduğu, açıkça zayi sebebi bildirilmediği gibi, adres değişikliği olduğunun beyan edildiği dikkate alınarak defterin zayi olduğuna dair soyut iddia dışında hiçbir somut delil sunulmadığı bu haliyle zayi belgesinin verilmesine ilişkin koşulların somut olayda bulunmadığı, anlaşılmakla davacının davasının reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip ... · ¸e-imzalıdır Hakim ... · ¸e-imzalıdır