Bakırköy 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2010/132 K.2021/825

Mahkememizde görülmekte olan Alacak davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde; davacının davalı kooperatifin üyesi olduğunu, kendisinden 11.05.2003 tarihli genel kurul kararı doğrultusunda tüm atölye, küçük ve büyük çarşı grubundaki dükkanların tapusunun verilmesi için talep edilen parayı 22/07/2004, 16/09/2004,15/04/2006 tarihli makbuzlarla ödediğini, bu paralarla atölye grubunun tapularının dağıtıldığını, ikinci kez yalnız çarşı grubunda dükkanı olan ortaklardan para toplanması kararı alındığını ve paranın toplandığını, çarşı grubu ortaklarıyla atölye ortakları arasında eşitliğe aykırı davranıldığını ve haksızlık yapıldığını ileri sürerek, müvekkilinden mükerrer tahsil edilen 13.500,00 TL' nin ödeme tarihinden itibaren işleyecek faizi ile birlikte müvekkiline iadesine, karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde; davacının mükerrer ödeme iddiasının gerçeği yansıtmadığını, 2002-2003 yıllarında davacıdan tahsil edilen 1.208,33 TL'nin avans olduğunu, çarşı grubundan toplanan 43.635 TL' nin tapu için gereken masrafların tamamını karşılamaya yeterli olmayacağından avans kabul edilmesi gerektiğini, toplanan avansın aciliyeti nedeniyle çarşı grubunun vergi borcuna yatırıldığını, 2 nolu harç borcundan çarşı ortaklarının payına 20.387,03 TL, gecikmeli ve cezalı ödenmesinden de 32.099 ,63 TL düştüğünü, toplanan avanstan artan olmadığını,

2009 yılında ikinci kez toplanan para ile tapuların alınması için 30 dan fazla işlemin yapıldığını, vergi dairesince ödenmeyen 2 nolu harç için kooperatif aleyhine takip başlatıldığını, tüm kooperatif ortakları için toplam 674.350,49 TL ödeme yapıldığını, bunun içinde çarşı grubu ortaklarının da olduğunu, çarşı grubunun tapularını geç almaları sebebiyle yaşadığı mağduriyetin giderilesi için 10.05.2009 tarihli genel kurulda tapu masraflarına katkı sağlayan 12 nolu kararın alındığını savunmuş ve davanın reddine, yargılama giderlerinin ve avukatlık ücretinin davacıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Mahkememizin 25/02/2020 tarihli duruşmasının 1 no.lu ara kararı uyarınca tüm dosya kapsamı ve toplanan deliller incelenmek sureti ile davalı kooperatif tarafından davacıdan tahsil edilen paranın neye ilişkin olarak tahsil edildiği, hangi iş ve işlemler için harcandığı, davacının mükerrer tahsilat yapıldığı iddiası nedeniyle ilave masraf toplanması ve yapılmasının zorunlu olup olmadığı, sonuç olarak davacının dava konusu tutarın iadesini talep koşullarının oluşup oluşmadığı, mevcut ise talep edilebilecek tutar ile işlemiş faiz tutarının tespiti bakımından rapor alınmasına karar verilmiştir.

Bilirkişi tarafından düzenlenen 21/04/2021 tarihli raporda; Mahkemenin yorum ve takdirinin ortakların hak ve vecibelerde eşitliği yönünde tecelli etmesi halinde davacıya iade edilecek tutarın 8.610,36 TL olacağı ve gecikme faizinin dava tarihinden başlayacağı belirtilmiştir.

-Mahkememizin 25/05/2021 tarihli duruşmasında Dosyanın taraf itirazlarını tek tek irdeler şekilde ek rapor sunulması için bilirkişiye tevdine karar verilmiş olup, bilirkişi tarafından düzenlenen 23/08/2021 havale tarihli bilirkişi ek raporunda; Davalı vekilinin, davacından dava konusu tahsilatın yapılmasının dayanağın teşkil eden ve kesinleşen 02.09.2007 tarihli genel kurul kararının, Yargıtayın kökleşmiş içtihatlarına ve HMK 303 maddesine göre kesin hüküm yasağı kapsmında olduğunu, ortakların eşitliği ilkesi açısından takdiri konusu yapılamayacağına dair uyarısı, hukuki olması nedeniyle mahkemenin dikkatine sunulduğu belirtilmiştir.

Dava dilekçesi, cevap dilekçesi, taraf beyanları. bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamı bir bütün olarak değerlendirildiğinde;

Dava, alacak isteminden ibarettir.

Dava konusunun, davacının 13.500,00 TL mükerrer ödeme yaptığından kaynaklı fazla ödemenin davalıdan tahsili noktasında toplanmaktadır.

Kooperatifler Kanunu'nun 23. maddesinde eşitlik ilkesi "ortaklar bu kanunun kabul ettiği esaslar dahilinde hak ve vecibelerde eşittirler" şeklinde ifade edilmiştir. Yargı kararlarında da eşitlik ilkesi önemle vurgulanan bir ilke olarak kabul edilmektedir. Ayrıca doktrinde de eşitlik ilkesinin Kooperatifler Hukukunun temel ilkelerinden biri olduğu ve ihlal edilmesinin mümkün olmadığı vurgulanmaktadır. Kooperatif üyeleri arasında eşitliğin sağlanması, bu eşitliğin hak ve yükümlülüklerde olması gerektiği ortaya çıkmaktadır. Kooperatif üyelerinden alınan masraf ve aidatlar konusunda hisseye göre bir farklılığın oluşması olağandır. Ancak üyelerin bir kısmından masraf ya da aidat alınması buna karşın diğerlerinden alınmamasının haklı bir nedeninin gösterilmesi gerekir.

Mahkememizce alınan kök ve ek raporlar denetime elverişli ve yeterli görülmüştür. Bilirkişi raporuna göre; Davalı kooperatif yönetim kurulunun 2003 yılında tüm ortaklardan eşit şekilde hak sahibi oldukları iş yerlerinin her bir m2 si için 3,47 TL "Tapu - Kadastro Harcı Avans" içerikli ödeme aldığı; davacının da o tarihte toplam 348 m2 iş yeri yönünden "Tapu Avansına Mahsuben", "Tapu, İskan, Proje, Harç Avansı" , "Tapu, İskan, Proje, Harç Avansı" yazılı makbuzlarla toplam 1.208,33 TL ödeme yaptığı anlaşılmıştır.

Davacının içinde bulunduğu çarşı grubu ortakları ve diğer atölye grubu ortaklarının yaptıkları avans ödemeleri, m2 bazında eşit olarak belirlenerek ve kooperatif kayıtlarına geçirilerek tüzel kişiliğinin malvarlığına işlendiği de anlaşılmıştır.

Kooperatif, ortaklardan toplanan 674.350,49 TL ile 2003 ve 2004 yılı içerisinde vergi dairesine olan borcunu ödemiş ve 442.216,00 TL' si ile de atölye grubu ortaklarının bağımsız bölüm tapularını vermek için gerekli işlemlerde harcamış ve 2006 yılında bu işlemi tamamladığı anlaşılmıştır.

Davalı kooperatifin 02.09.2007 tarihli olağanüstü genel kurul toplantısında, davacının içinde bulunduğu çarşı grubunun tapularının verilmesi ve masraflarının çarşı grubu ortaklarından tahsil edilmesinin kararlaştırıldığı, davacıya karar doğrultusunda 13.695,00 TL ödenecek bir kalem çıkartıldığı anlaşılmıştır.

Davacının bu karara binaen 13.5000,00 TL ödeme yaptığı, ancak hükme esas alınan bilirkişi raporundan da anlaşıldığı üzere, atölye grubunun tapularının ferdileştirilmesinin yapıldığı zamanda ve şartlarda davacı yönünden de tapu işlemlerinin yürütülmüş olması halinde davacının 02.09.2007 tarihli olağanüstü genel kurul tarihinde 8.610,36 TL daha az ödeme yapması gerektiği, atölye grubunun tapularının ferdileştirilmesinin yapıldığı zamandaki bu gruba uygulanan avantajların davacıya da sağlanması gerektiği, davacının iş yerinin 144 m2 sinden ferdileştirme masrafının alınmaması gerektiği ve bu haliyle davacının 8.610,36 TL' yi fazladan ödeme yaptığı anlaşılmıştır.

Yukarıda açıklanan nedenlerle davacıdan eşitlik ilkesine aykırı bir şekilde 8.610,36 TL alındığı kabul edilerek aşağıdaki şekilde karar verilmiş ve hüküm kurulmuştur.

Katip ... · ¸e-imza Hakim ... · ¸e-imza