Bakırköy 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2015/1038 K.2018/135

Mahkememizde görülmekte olan İstirdat davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesiyle; ...bank ... şubesine ait 06/08/2015 vade tarihli 20.000 TL bedelli, ... keşideli ... numaralı çekin müvekkilinin elindeyken iş yeri adresinden kaybolduğunu, müvekkili tarafından çeklerin vadesi yaklaşınca bulunamaması sonucunda duruma vakıf olduğu çekler hakkında çek iptali ve ödemeden men kararı talebiyle müracaatta bulunduğu, Bakırköy ...

Asliye Ticaret Mahkemesinin ... esas sayılı dosyasında mahkemece ödeme yasağı kararı verildiği ve bu kararın bankaya bildirildiği, çekin bankaya davalı şirket tarafından ibraz edildiğini, davalı firma ile müvekkili arasında iptali istenilen çekten dolayı herhangi bir ticari ilişki olmadığını, çek hakkında ihtiyati tedbir verilmesini, söz konusu müvekkilinin rızası hilafına elinden çıkması ve çeki elinde bulunduran firmanın haklı hamil olmaması nedeniyle müvekkili keşideciden sonraki haklı hamil sıfatıyla alacaklı olduğunun tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalıya usulüne uygun davetiye tebliğine rağmen davaya cevap vermemiş, duruşmalara da katılmamıştır.

DELİLLER

1-Davacı delilleri arasında yer alan Bakırköy ... ATM 'nin ... Esas sayılı dosyası getirtilerek dosyamıza eklenmiştir. 2-Dava konusu çekle ilgili olarak ...bank ... Şubesi'ne müzekkere yazılmış olup, 16/12/2015 havale tarihli cevabi yazı dosyamıza eklenilmiştir.

3-Mahkememizce yapılan yargılama sırasında tarafların ticari defter ve kayıtları üzerinde bilirkişi incelemesi yaptırılmasına karar verilmiş olup, Mali Müşavir ... tarafından düzenlenen 06/06/2017 tarihli raporda sonuç olarak ; davaya konu ... tarafından keşide edilen 06/08/2015 keşide tarihli 20.000,00 TL lik çekin davacıya ait ticari defterlerde kayıtlı olmadığı, buna karşılık dava konusu çeki düzenleyen dava dışı ...'ın davacıdan 06/04/2015- 09/05/2015 tarihleri arasında düzenlenen 26 adet fatura karşılığında toplam 30.853,58 TL lik mal alışı yaptığı, söz konusu faturaların davacı işletme defterinde kaytlı olduğu,

dolayısıyla söz konusu istirdata konu çek'in bu alışverişe karşılık dava dışı şirket tarafından davacıya verilmiş olmasının kuvvetle muhtemel olduğu ancak çekin teslimine ilişkin düzenlenen bir belge görülmemekle birlikte çekin lehtarı ve ilk cirantanın davacı taraf olması nedeniyle, davacıyla dava dışı keşideci arasında ticari ilişkinin olduğu anlaşıldığı, davalı tarafın ticari defterlerini ibraz etmediğinden çek'in kayıtlı olup olmadığı hususunda incelemenin yapılamadığı,

davacının dava konusu çeki, dava dışı şirketle olan ilişkisi nedeniyle iktisap ettiği, alışverişini kayıt ettiği, işletme defterine usulüne uygun olarak tutmasına karşılık çek kaydının muhasebesel olarak defterlerde yer almadığı, ancak işletme esasına göre ticari ilişkiye ait faturaların defterinde yer alması nedeniyle davacının çeki iktisap ettiği sonuç ve kanaatine varıldığı bildirilmiştir.

DELİİLLER, DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ - KABUL

Dava; dava konusu çekin yetkili hamili olduğu iddia olunan davacının elinden rızası hilafına çıktığı iddiasıyla çekte yetkili hamilin davacı olduğu belirtilerek istirdadı istemine ilişkindir.

Davacı vekili sunmuş olduğu dava dilekçesiyle dava konusu çekin davacının uhtesindeyken kaybolduğu, bunun sonucu olarakta çekin iptali için Bakırköy ... ATM 'nin ... Esas sayılı dosyasıyla çek iptali davası açıldığı, bu dava sırasında bankadan gelen yazı cevabına çekin davalı tarafça bankaya ibraz edildiği bildirildiğinden, mahkememizce oluşturulan ara kararı gereğince iş bu istirdat davasının açıldığı, davalıyla davacı arasında herhangi bir ticari ilişkinin bulunmadığı, dava konusu çekin yetkili hamilinin davacı olduğu iddiasıyla istirdadına karar verilmesi talep edilmiştir.

Davalı, mahkememizce yapılan yargılama sırasında kendisine tebligat yapılmış olmasına rağmen esasa cevap süresi içerisinde davaya karşı cevap vermemiştir.

Dava konusu çekin incelenmesinden, ...bank ... Şubesi'ne ait dava dışı ... tarafından ... Gıda ... lehine düzenlenmiş 06/08/2015 keşide tarihli ve 20.000,00 TL bedelli çek olduğu, çekte lehtar ve ilk cirentanın davacı olduğu, davacıdan sonrada cirenta olarak davalının gözüktüğü anlaşılmıştır.

Mahkememizce yapılan yargılama sırasında davacı tarafa ait ticari defter ve kayıtlar üzerinde yaptırılan bilirkişi incelemesi neticesinde dava konusu çekin davacıya ait ticari defterlerde kayıtlı olmadığı, ancak davacının dava konusu çekteki keşideci ile aralarında ticari ilişkinin bulunduğunun tespit edildiğinin bildirildiği, davalı tarafın ise ticari defterlerini ibraz etmemesi nedeniyle davalı şirket defterleri üzerinden inceleme yapılamadığı mali müşavir bilirkişi tarafından bildirilmiştir.

TTK 790.maddesi'ne göre " cirosu kabil bir çeki elinde bulunduran kişi, son ciro beyaz ciro olsa bile kendi hakkı müteselsil ve birbirine bağlı cirolardan anlaşıldığı taktirde yetkili hamil sayılır".

Yine TTK 792.maddesine göre de " çek herhangi bir suretle hamilin elinden çıkmış bulunursa , ister hamile yazılı ister ciro yoluyla devredilebilen bir çek söz konusu olup ta hamil hakkını 790.maddeye göre ispat etsin, çek eline geçmiş yeni hamil ancak çeki kötü niyetle iktisap etmiş olduğu veya iktisapta ağır kusurlu bulunduğu taktirde o çeki geri vermekle yükümlüdür".

Her ne kadar davacı vekili tarafından dava konusu çekin yetkili hamilinin davacı olduğu ve davalının elinden rızası hilafına çıktığı iddia edilerek, çekin davalıdan istirdadı talep edilmiş ise de, mahkememizce yapılan yargılama, toplanan deliler, alınan bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamı belgelerin birlikte değerlendirilmesi neticesinde TTK 792.maddesi gereğince ispat külfeti kendisinde bulunan davacının, çekte ciranta durumunda bulunan davalının, dava konusu çeki kötüniyetle iktisap etmiş olduğunu veya iktisapta ağır kusurlu olduğunu ispatlar nitelikte bir delilin dosyada mevcut bulunmadığı, davacının deliller arasında HMK 119/f maddesi gereğince açıkça yemin deliline de dayanılmadığı anlaşılmakla ispatlanamayan davanın yerinde görülmediğinden reddine karar verme gereği doğmuştur.

Katip ... Hakim ...