Bakırköy 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2016/214 K.2018/419

Mahkememizde görülmekte olan İstirdat (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan), İstirdat (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin 20/02/2015 tarihinde aracında bulunan ...bank ... şubesine ait, ... no'lu, 14.000,00 TL bedelli çek (davaya konu çek ile birlikte toplam 14 adet çek)'in kimliği belirkiz kişilerle çalındığını, müvekkilinin Büyükçekmece Cumhuriyet Başsavcılığı'nın ...soruşturma numaralı dosyası ile şikayette bulunduğunu, soruşturmanın halen devam ettiğini, Lüleburgaz ....Asliye Hukuk Mahkemesi'nin ... esas sayılı dosyası ile çek iptali ve çekler üzerine ödeme yasağı konulması talepli dava açtığını, sonrasında çekte en son hamil olan ...tarafından çekin bankaya ibraz edildiğini, Lüleburguz ....

Asliye Hukuk mahkemesince taraflarına istirdat davası açmak üzere süre verildiğini ve buna istinaden Bakırköy ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nde .... esas sayılı dosya ile istirdat davası açtıklarını, daha sonra çeki ibraz eden ...'nin dava konusu çeki .... Ltd. Şti'ne iade ettiğine ilişkin evrak aslını Bakırköy .... Asliye Ticaret Mahkemesi'ne sunmuş olduğunu, ....Ltd.

Şti'nin de bunu kabul ettiğini ve kendilerine de dava açmaları için mahkemece taraflarına süre verildiğini, bu nedenle iş bu davayı açtıklarını belirterek ilgili çekin istirdatını talep ve dava etmiştir.

Bakırköy ....Asliye Ticaret Mahkemesinin 07/12/2017 tarih, .... Esas ve .... Karar sayılı dosyasının mahkememizin ... Esas sayılı dosyası ile birleştirildiği anlaşılmıştır.

Bakırköy ....Asliye Ticaret Mahkemesinin 07/12/2017 tarih, .... Esas ve ... Karar sayılı birleştirme kararı ile dosyanın mahkememizin ...Esas sayılı dosyası ile birleştirilmesine karar verildiği, mahkememizin .... Esas sayılı dosyasının 21/03/2018 tarihli celsesinin (1) nolu ara kararı gereği birleşen Bakırköy ... Asliye Ticaret Mahkemesinin ....Esas sayılı dosyasının mahkememizin ... Esas sayılı dosyasından tefrikine, mahkememizin ayrı esasına kaydına, dosyanın fotokopisinin çektirilerek ayrı dosya oluşturulmasına karar verildiği anlaşılmıştır.

DELİLER VE GEREKÇE

Dava, çek istirdatı istemine ilişkindir. HMK'nun 137.maddesi uyarınca taraflar arasındaki uyuşmazlık konularının, davacının elinden rızası dışında çıkan istirdada konu çekin iktisabında davalının ağır kusurunun bulunup bulunmadığı, söz konusu çekin istirdadının gerekip gerekmediği noktalarında toplandığının tespitine karar verilmiştir. Lüleburgaz ....Asliye Hukuk Mahkemesine ve Büyükçekmece Cumhuriyet Başsavcılığına yazılan müzekkerelere cevap geldiği görülmüştür.

Yapılan yargılama, toplanan ve sunulan deliller, çek sureti, benimsenen bilirkişi raporu ve tüm dosya içeriğine göre; dava çek istirdatı istemine ilişkindir.

6102 sayılı TTK'nun 792 maddesinde "çek, herhangi bir suretle hamilin elinden çıkmış bulunursa, ister hamile yazılı, ister ciro yoluyla devredilebilen bir çek söz konusu olupda hamil hakkını 790. maddeye göre ispat etsin, çek eline geçmiş bulunan yeni hamil ancak çeki kötü niyetle iktisap etmiş olduğu veya iktisapda ağır bir kusuru bulunduğu takdirde o çeki geri vermekle yükümlüdür. " düzenlemesiyle çek iadesi davasının şartları açıklanmıştır.

Diğer bir ifadeyle çekin kaybedilmiş, çalınmış olması gibi sahibinin rızası hilafına elinden çıkmış olduğu hallerde dahi şeklen düzgün bir ciro silsilesi ile çeki elinde bulunduran meşru hamil çekin iktisabında kötü niyetli yahut ağır kusurlu olmadığı takdirde çekin kendisinden istirdatı mümkün değildir.

Kötü niyet ve ağır kusur kambiyo senetleri uygulamasında soyutluk ve şahsi defiler mekanizmasını etkili kılacak şekilde yapılan bir devir ile borçlunun zararına hareket edilmesidir. Senedin zayi edilmesi halinde kanun bir yandan kaybedene zayi iptal ve istirdat davası açma imkanı tanırken muhtemel iyi niyetli müktesiplerin durumunu ise açılacak istirdat davaları karşısında TTK 792. maddesi ile koruma altına almaktadır.

Bu açıklamalardan sonra somut olay bakımından yapılan incelemede; davalı ... Ltd Şti ile .... Faktoring Aş ile arasında Genel Faktoring Sözleşmesinin bulunduğu, sözkonusu çekin ... Faktoring Aş'nin eline faktoring işlemi neticesi geçtiği, çekin üzerinde ödeme yasağı olduğu ve çekin ödenmediği bunun üzerine davalının çek bedelini ...

Faktoring Aş'ye ödeyerek çeki teslim almış olduğu , davacı şirketin çekin lehtar - ilk cirantası davacı ile davalı arasında herhangi bir borç alacak işleminin mevcut olmadığı, söz konusu çekin düzgün ciro silsilesi ile meşru hamili konumunda olan davalı ... Ürünleri 'nin çeki kötü niyetle iktisap ettiği veya iktisapta ağır kusuru bulunduğu davacı tarafça kanıtlanamamıştır.

Çekin bankaya ibrazında konulan ödeme yasağı kararı hasımsız açılan zayi nedeniyle iptal davasında verildiğinden davalının kötüniyetini ispat için yeterli olmadığı gibi davalının ciro ile devraldığı çekin çalıntı olup olmadığını araştırma yükümlülüğünün de bulunmadığı, iktisabında ağır kusurlu sayılamayacağı anlaşılmakla davanın reddine, karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

KATİP ... HAKİM ...