Bakırköy 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2018/1318 K.2021/1094

Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı şirket yetkilisi dava dilekçesinde özetle.

Davah şirkete 10.01.2016-20.07,2016 tarihleri arasında alüminyum çivi ürünleri satarak teslim ettiğini, davalıya satılan mallara ilişkin olarak irsaliyeli faturalar düzenleyerek satmış olduğu mallarla birlikte davalı şirkete teslim ettiğini, davalıda bu faturaları ticari defterlerine itirazsız olarak kaydettiğini, davalının bu ticari alışverişlerden dolayı tarafa 48.283,31-TL cari hesap borcu bulunmadığını, davalı şirketin, tarafından satın aldığı mallarla ilgili cari hesap borcunu ödemediğini, bugüne kadar defaatle istenmesine rağmen ödeme yapmadığını, davalı şirketin adresine makinelerini taşıdığını,

belli bir süre iş yaptıklarını ancak daha sonrasında arası bozulunca Davalı ... yetkilisi ... kapı kilidini değiştirerek işyerine girişini engellediğini, ve makinelerini rıza dışında elinde bulundurduğunu, defaatle istemesine rağmen teslim etmediğini, bu konu ile alakalı Savcılığa 14/08/2016 tarihinde şikayette bulunduğunu, davalı ... ile aralarında tarafına ait makinelerin davalıya devredildiğine ilişkin herhangi bir sözleşme yada yükümlülük bulunmadığını, ayrıca makinelerin adi ortaklık malı olmadığını, makinelerin kendisine ait olduğunu, bu nedenlerle fazlaya ve munzam zararlara ilişkin talep ve dava hakkı saklı kalmak kaydıyla;

davanın kabulü ile, 48.283,31 TL 'lik alacağın dava tarihinden itibaren reeskont faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine, makinelerin davalının, kendisinin rızası dışında kullanması ve tarafına iade edilmemesi nedeniyle 24 ay boyunca makinelerini kullanamamasından ve davalının makinelerini kullanmasından dolayı makinelerinin günlük üretliği malların toplam bedeli olan (fazlaya ilişkin haklar saklı kalmak kaydıyla) şimdilik 10.000 -TL nin (faiziyle birlikte davalıdan tahsiline, ayrıca oluşmuş munzam zararlarımın davalıdan tahsiline, yargılama giderlerinin davalıya yükletilmesine katar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle. Müvekkili şirketin, ... Mah. ... Sitesi ... Cad. No:...

Beylikdüzü/İSTANBUL adresinde vida imalatı konusunda faaliyet göstermekte iken, davalının teklifi üzerine, bir araya gelerek, iş gücü, ham madde temini ve birlikte üretim yapılması kapsamında anlaşmaya vardıklarını, müvekkilinin kendi işçilerini, atölye kirasını ve müşteri portföyünü ortaklığa özgülediğini ve böylece adi ortaklık kurulduğunu, müvekkili şirketçe, davalının hiç bir katkısı olmadan kendi çalışmış olduğu hammaddeciden hammadde alımı yapıldığını, almış olduğu bu hammaddelerle üretim yapıldığını, üretilen mallar satış değeri üzerinden piyasaya arz edildiğini,

ancak satış bedellerinin yüksek bir miktarı davalı tarafından tahsil edildiği halde ortaklık hesabına aktarılmadığını, davacının, borçlar ödenmeden, hammadde temin edilen firmanın dahi borcu ödenmeden şirketten ayrıldığını, yaklaşık 430.000,00-TL borcun, ortaklık hesabında para olmadığı için müvekkili tarafından ödendiğini, ayrıca müvekkili şirketin, davacı şirketin 04.03.2016 vadeli 10.000,00 TL lik, 11.03.2016 vadeli 10.000,00 TL lik, 25.03.2016 vadeli 10.000,00 TL lik, 22.04.2016 vadeli 10.00,00 TL lik, 08.05.2016 vadeli 10.000,00 TL lik ve 18.05.2016 vadeli 10.000,00 TL lik 6 adet senedininin borcunu alacaklı ...

Aliminyum/...'e ödediğini, senet Alacaklısı olan ...

Alminyun müvekkili firmanında hammadde alımı yaptığı firma olup davacının iş bu senetlernin ödenmesini hammadde verilmesi için önşart olarak ileri sürmesi nedeniyle davacının şahsi borcu için verilmiş olan iş bu senet ödemelerini yaptığını, bu nedenle müvekkili şirketin davacıya borçlu olduğunu kabul etmediklerini, bu nedenlerle davacının davasının ve taleplerinin reddine, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davacıya yüklenmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Usulüne uygun duruşma açılmış, ön inceleme aşamasında uyuşmazlık konuları re'sen belirlenerek taraflarca gösterilen deliller toplanmış ve konunun incelenmesinde uzmanlık gerektiren yönler olduğundan bilirkişi incelemesi yaptırılmak suretiyle dava sonuçlandırılmıştır.

Mahkememizce tarafların ticari defter ve belgeleri üzerinde bilirkişi incelemesi yapılmasına karar verilmiş, bilirkişi ...'nın 18/05/2021 tarihli raporunda özetle. Davacı ve davalı şirketlerin hesap bakiyelerinin birbirlerini doğrulamadığının görüldüğü, Davacı .... Tekstil San. ve Dış Tic. A.Ş.'nin ticari defterleri üzerinde yapılan incelemede; davalı ... Makine İmalat San. Tic. Ltd.

Şti.'nin 48.283,31- TL borçlu olduğu görülmüş olmasına rağmen 2016 takvim yılına ilişkin Yevmiye Defterinin kapanış tasdikinin 30.06.2017 tarihinde yapılmadığının görüldüğü olduğundan kapanış tasdiki yaptırmamış defterlerin sahibi lehine delil olarak kullanılması mümkün olmayacağını, diğer taraftan, Davalı ... Makine İmalat San. Tic. Ltd. Şti.'nin ticari defterleri üzerinde yapılan incelemede; davacı .... Tekstil San. ve Dış Tic.

A.Ş.'nin 24.323,32-TL alacaklı olduğu görüldüğü, cari hesap bakiyeleri arasındaki farkın olmak üzere 23.959,99-TL olduğu, 0,01-TL'nin yuvarlama farkından kaynaklandığı dolayısıyla davacı taraf ile davalı tarafların ticari defterleri arasındaki farkın 23.960,00- TL olduğu görüldüğünü, söz konusu hesap farkın, ... Makine İmalat San. Tic. Ltd.

Şti.'nin 2015 yılı ticari defterlerinden kayıtlı faturalardan kaynaklandığı ve bu tutarın 2016 yıhna alacak olarak devir ettiğinin görüldüğü, toplam 23.960,00 TL tutarındaki 5 adet satış faturasının mevcut olduğu, söz konusu tutarın ilgili tarihte ödenmediği ve 2016 yılına devir ettiğinin görüldüğü, davacı ... Tekstil San. ve Dış Tic.

A.Ş.'nin ticari defterlerinde ise söz konusu tutar dönem başı bakiyesi olarak devir etmediğini, yapılan incelemede davacı tarafın kapanış tasdiki yaptırılmamış defterlerin sahibi lehine delil olarak kullanılması mümkün olmadığından, davalı taraf ticari defterlerinde yer alan 24.323.32 TL bakiyenin dikkate alınması gerektiği, davacı ve davalı tarafın ticari defterleri üzerinde yapıları inceleme neticesinde. Davacı ... Tekstili San. ve Dış Tic. A.Ş.'nin davalı ...

Makine İmalat San. Tic. Ltd. Şti.'nden 24.323,32 TL alacaklı olduğu kanaatine varıldığı bildirilmiştir.

Davacının talep sonucunda belirtmiş olduğu 24 aylık kar kaybının olup olmadığı, var ise ne kadar olduğu, aynı zamanda tarafların da itirazlarının değerlendirilmesi hususunda bilirkişi incelemesine karar verilmiş olup, bilirkişi Mak. Yük. Müh. Prof. Dr. ... ve bilirkişi Yeminli Mali Müşavir ....'nın 15/09/2021 tarihli heyet raporunda özetle.

Taraflar arasındaki uyuşmazlıkta 18.05.2021 Tarihli Bilirkişi Raporu ve bu rapora tarafların itirazları dikkate alınarak yapılan inceleme ve değerlendirme sonucunda; davacı tarafından kök rapora defter ve belgelerin usulüne uygun olarak tutulduğu yönündeki itirazının değerlendirilmesinde; davacı tarafın kapanış tasdiki yaptırılmamış defterlerin sahibi lehine delil olarak kullanılması mümkün olmadığından davacı taraf defter ve belgelerinin sahibi lehine delil olarak kullanılamayacağı, davalı tarafın, Yapılan ödemelerin ve takas defterinin dikkate alınmadığı,

yaklaşık 430.000,-TL borcun ortaklık hesabında para olmadığı için kendileri tarafında ödendiği, 04.03.2016 - 18.05.2016 tarihleri arasında 10.000,-TL lik altı adet ödeme yapıldığı, hususlarında kök rapora yapılan itirazlarının değerlendirilmesinde borç/alacak tutarlarının ve ödemelerin iki tarafın ticari defter kayıtlarına göre tespit edildiği, hukuken geçerli ticari defter kayıtlarına göre yapılan hesaplama ve değerlendirme sonucu ...Tekstil San. A.Ş.'nin Davalı ...

Makina İmalat San. Tic. Ltd. Şti” ne borçlu olduğu, kök raporda hatalı bir tespitin olmadığı, delil niteliği taşıyan belgeler değerlendirilerek yapılan inceleme sonucunda davacı ... Tekstil San. A.Ş.'nin Davalı ... Makina İmalat San. Tic. Ltd.Şti” den 24.323,32 TL alacaklı olduğu, mahkemeye ait olmak üzere; ... Tekstil San.

A.Ş.'nin altı aylık zaman dilimine ilişkin kar kaybı olduğuna karar verilmesi halinde kar kaybının 5.972 TL, iki yıllık zaman dilimine ilişkin kar kaybı o:duğuna karar verilmesi halinde iki yıllık kar kaybının ise 23.886,-TL olabileceği görüş ve kanaatine varıldığı bildirilmiştir.

TÜM DOSYA MUHTEVİYÂTI KÜLLÎYEN TETKÎK EDİLDİĞİNDE

Dava, davalının davacıya hizmet vermesi ve kendisine ait makinelerin alıkonulduğu iddiası ile hem ticari ilişkiden kaynaklı alacak hem de makinelerin kullanılamaması nedeniyle kar kaybı alacağının tahsili davasıdır.

Öncelikle ispat müessesesini açıklamakta fayda var. Bilindiği üzere, hakim, davada hangi vakıaların ispat edilmesini tespit ettikten sonra, bu vakıaların kimin tarafından ispat edilmesi gerektiği sorusuyla karşılaşır; buna ispat yükü denir. Kendisine ispat yükü düşen taraf için, bu bir yükümlülük(mükellefiyet) değil, sadece bir yüktür(külfettir). Taraf kendisinin ispat etmesi gerektiği vakıayı ispat edemezse karşı taraf ve mahkeme onu mutlaka ispat etmesini isteyemez, bilakis kendisine ispat yükü düşen taraf , o vakıayı ispat edememiş sayılır.(Kuru, Medeni Usul Hukuku, 2016, sy 319)

Dava dosyamızda alacak ve ar kaybı yönünden ispat yükü davacı üzerinde, adi ortaklık ilişkisine dair iddia yönünden davalı üzerinde olup deliller bu muvacehe ölçüsünde değerlendirilmiştir.

Adi ortaklık ilişkisi olduğuna ilişkin iddia yönünden öncelikle değerlendirme yapmak gereklidir. Zira adi ortaklığın tespiti halinde taraflar arasında alacak borç iddiası yönünde bir dava olması halinde bu ilişkinin tasfiyesini gerektireceğinden yapılacak araştırma da o yönde özellik arz edecektir.

Bilindiği üzere taraflar arasında adi ortaklık ilişkisinin kurulması herhangi bir şekle tabi olmamakla birlikte ispatı yazılı delille mümkündür. Davalı her ne kadar adi ortaklık kurulduğuna dair iddiada bulunmuşsa da konuya ilişkin yazılı delil sunmadığı anlaşılmış. Davacının da bu yönde itirazı olduğu görülmekle ikrarın mevcut olmadığı anlaşılmıştır. Taraflar arasında adi ortaklık olup olmadığı yönünden ayrıca ilgili vergi dairesine bu konuda müzekkere yazılmış bu konuda vergi dairesine taraf beyanlarını içerir bir beyan sunulmadığı ve kaydın olmadığı anlaşılmış bu sebeple davalının adi ortaklık iddiasını ispatlayamadığı kanaatine varılmıştır.

Gelinen aşamada taraflar arasında adi ortaklık ilişkisi bulunduğu hususunun ispat edilememesi sebebiyle ticari ilişkiden kaynaklı olarak davacının alacağının bulunup bulunmadığı, davacıya ait makinelerin kullanılamamasından kaynaklı kar kaybının oluşup oluşmadığının tespiti gerekli olup, konuya ilişkin taraf defterleri incelenmiş ve makine mühendisinde ayrıca rapor alınmıştır.

Yapılan inceleme neticesinde davacı defterlerinin usulüne uygun tutulmadığı, davalı defterlerinin usuüne uygun tutulduğu anlaşılmış bu sebeple davacı defterlerindeki kayıtlara itibar edilmemiştir. Davalı defterlerindeki kayıtlara göre davacıya karşı borçlu olduğu, borç miktarının 24,323,32 TL olduğu, kaydın davalı işlemlerine dayanıyor olması nedeniyle faturadan kaynaklı alacak iddiası kısmen ispatlanmış, bakiye bedel yönünden davacının iddiasını yasal delillerle ispatlaması gerektiği, konuya ilişkin yasal delil sunamadığı dikkate alınarak tespit edilen bedel mahkememizce hükme esas alınmıştır.

Kar kaybı yönündeki iddia yönünden ise teknik bilirkişiden alınan rapora göre davacının kullanamamadan kaynaklı kar kaybı 6 aylık ve 24 aylık ayrı ihtimallerle hesaplanmıştır. Dava dosyasına sunulan beyanlardan davacı makinelerinin davalı uhdesinde bulunduğu, davalının söz konusu makineleri iade ettiğine dair bir beyanının bulunmadığı, dolayısıyla 24 aylık kar kaybı talebinin yerinde olduğu kanaatine varılmış, 24 aylık kar kaybının 23.886,-TL olduğu fakat davacı talebinin 10.000,00 TL olduğu dikkate alınarak taleple bağlılık kuralı gereği hem cari alacak hem de kar kaybı talebi yönünden dava hakkında aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.

Katip ... · ¸e-imza Hakim ... · ¸e-imza