Bakırköy 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2018/564 K.2020/850

Mahkememizde görülmekte olan İstirdat (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; keşideci ....... Mobilya Dekorasyon San ve Tic. Ltd Şti tarafından ......

İnşaat San ve Tic A.Ş lehine düzenlenen ve şirketler arasındaki ticari ilişkinin bitmesi neticesinde iade edilmek üzere müvekkiline beyaz ciro ile teslim edilen ....... çek numaralı 30/12/2017 keşide tarihli 100.000,00 TL bedelli ve ...... çek numaralı 30/12/2017 keşide tarihli 50.000,00 TL tutarındaki çeklerin hırsızlık sonucu müvekkilinin elinden çıkmış bulunduğunu, çalıntı çeklere ilişkin olarak Bakırköy .......

Asliye Ticaret Mahkemesinden açılan ...... esas numarası ile görülen “çek iptali” davasında yarılama devam ederken davalı tarafça bu çeklerin ..... Bankası A.Ş ...... Şubesine ibraz edildiğini, ayrıca çalıntı çekler ile ilgili mahkemeden ödeme yasağı kararı alındığını, çeki ibraz eden kişinin yasal hamili olmamakla birlikte, dava dışı ....... Mobilya Dekorasyon ve Tic. Ltd Şti tarafından ......

İnşaat San ve Tic A.Ş lehine keşide edilen çeklerin, bu şirketin sahte kaşesi yapılarak ciro edildiğini, sonraki tüm ciroların da aynı şekilde sahte kaşelerle yapıldığını, arada bulunan şahıs cirolarının da bu düzenlemeye uygun olarak hileli olduğunu, bu hususa ilişkin olarak dava dışı .......

Mobilya Dekorasyon San ve Tic Ltd Şti tarafından Bakırköy Cumhuriyet Başsavcılığına 26/09/2017 tarihinde ...... soruşturma numarası ile şirket yetkili tarafından suç duyurusunda bunulduğunun öğrenildiğini bildirerek haklı davanın kabulü ile fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile keşidecisi dava dışı ....... Mobilya Dekorasyon Tic ve San Ltd Şti olan ve ......

İnşaat San ve Tic A.Ş şirketi lehine düzenlenen ve müvekkiline beyaz ciro ile teslim edilen ....... numaralı 30/12/2017 keşide tarihli 10.000,00 TL bedelli ve ...... numaralı 30/12/2017 keşide tarihli 50.000,00 TL tutarındaki çekin yasal hamil olmayan davalıdan alınarak müvekkiline iadesine, dalı tarafından çekin tahsil edilmesi halinde çek bedelinin ve çeke bağlı olarak tahsil edilen ferilerin davalıdan tahsiline, çek karşılığı tahsil edilen toplam 150.000,00 TL’nin tahsil tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesi ve beyanlarında; davacı tarafından ikame edilen uş bu davada davacının istirdatını talep ettiği çeklerin yasal hamili olduğuna dair herhangi bir bilgi veya belgeye yer vermediğini, davanın aktif yokluğundan reddini, davacının sunmuş olduğu dava dilekçesinde .......

Mobilya tarafından bir kısım çek ve belgenin zayi olduğuna dair Bakırköy Cumhuriyet Başsavcılığına şikayette bulunulduğunu beyan ettiğini, çekin çalıntı olduğu yönündeki iddiayı kabul anlamına gelmemekle birlikte bu iddiasının dahi dava konusu çeklerin yetkili hamil olmadığını gösterdiğini, dava konusu çeklerin ticari ilişki kapsamında müvekkiline ciro edilmiş ise de karşılığının bulunmaması nedeniyle bir önceki cirantaya iade edildiğini, bu haliyle davanın müvekkiline yöneltilmesinin hukuken mümkün olmadığını, müvekkilinin, Sarıgazi Vergi Dairesi mükellefi olarak “otomatik kapı ve kepenk sistemleri” imalatı işi ile iştigal ettiğini,

dava konusu çeklerin de söz konusu dönemde kendisi ile ticari ilişki içerisinde bulunan müvekkilinden otomatik panjur malzemesi almak isteyen ...... isimli bir kimse tarafından müvekkiline ciro edildiğini, söz konusu kimsenin müvekkilinden daha önce de yine karışığını çek ile ödeyerek otomatik panjur malzemesi aldığını, söz konusu ticarete ilişkin ...... tarafından verilen ....... bank A.Ş’ne ait 32.000,00 TL bedelli çekin müvekkili tarafından bankaya ibraz edildiğini ve karşılığının bakaca müvekkiline ödendiğini,

müvekkilinin önceki bu ticari ilişkiye de güvenerek dava konusu çekleri kendisine ciro ve teslim ederek sipariş eden ...... isimli kişiye bedelin yüksekliği nedeni ile ürün teslimi için çeklerin karşılığının bulunmaması şartını koyduğunu ve ödeme tarihini beklediğini, ödeme günü barkaya çeki sunan müvekkiline çeklerin karşılığının olmadığı ifade edilince müvekkilinin ...... isimli kişiyi banka şubesine çağırarak çekleri kendisine iade ettiğini bildirerek davanın ........ isimli müvekkilinden önceki cirantaya ihbarına, davanın dava şartı yokluğundan usulden reddine karar verilmesini,

mahkeme aksi kanaate olur ise haksız ve kötü niyetli davanın esastan reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalının vekili 28/08/2019 tarihinde vekillikten istifa ettiğine dair dilekçesini sunmuş, vekillikten istifa dilekçesi asile usulüne uygun olarak tebliğ edilmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava; davacının iş yerinden hırsızlanma sonucu elinden rızası dışında çıktığını iddia ettiği çek istirdatı davasıdır.

Uyuşmazlık; çekin ne şekilde verildiği davalının yasal hamil olup olmadığı, davalının çeki iktisap ederken kötü niyetli ve ağır kusurlu olup olmadğı noktasındadır.

Dava 6102 sayılı TTK'nun 792.maddesine dayalı istirdat istemine ilişkindir. Anılan yasa maddesinde "Çek, herhangi bir suretle hamilin elinden çıkmış bulunursa, ister hamile yazılı, ister ciro yoluyla devredilebilen bir çek söz konusu olup da hamil hakkını 790'ıncı maddeye göre ispat etsin, çek eline geçmiş bulunan yeni hamil ancak çeki kötü niyetle iktisap etmiş olduğu veya iktisapta ağır bir kusuru bulunduğu takdirde o çeki geri vermekle yükümlüdür." şeklinde belirtilmektedir. Bu madde hükmüne göre, davalının çeki edinme nedenini kanıtlama yükümlülüğü yoktur.

Davacı meşru hamil olarak ispat bakımından savcılık dosyası ve çek iptal dosyalarına dayanmıştır.

Davalı duruşmada çekin bir önceki cirantada ......'de olduğunu beyan etmiş olması üzerine dava ihbar olmuştur.

Küçükçekmece Cumhuriyet Savcılığının ...... soruşturma sayılı kararı ile daimi arama kararı verildiği görülmüştür.

Kural olarak çekin istirdatı ile ilgili davalarda; ispat yükünün davacıdan bulunduğu; bu nedenle; bu davada da davacının, senedin rızası hilafına elinden çıktığını ve senedi elinde bulunduran şahsın kötüniyetli ve iktisabında ağır kusurlu bulunduğu ispat etmesi gerekmektedir. Davacının çekin iktisabında davalının kötüniyetli ya da ağır kusurlu olduğunu beyan edecek güçte delil oluşturmamışlar.

Somut olayda; davacı, dava konusu çekin rızası hilafına elinden çıktığını ispat etmiş ise de davalının iktisapta kötüniyetli ve ağır kusurlu olduğu ileri sürülüp kanıtlanamadığı anlaşılmakla davacı tarafından davalı aleyhine açılan işbu davanın sübut bulmadığından reddine, karar vermek gerekmiş; aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip ...... · ¸e-imza Hakim ...... · ¸e-imza