Bakırköy 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2020/265 K.2021/184

Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkil şirketin Türkiyede ve Dünyadaki moda markalarına ayakkabı üretimi yaptığını ve uzun yıllardır faaliyet gösteren köklü bir şirket olduğunu, yaşadığı mağduriyet neticesinde çeklerin bedelsizliğine ilişkin menfi tespit davası açmak zaruriyeti içine girdiğini, davalının ise müvekkile fason üretimi yapan bir firma olduğunu ve müvekkil şirketle çok uzun yıllardır ticari ilişki içerisinde olduğunu, son 3-4 yıldır davalının ekonomisinin bozulması neticesinde müvekkilden peşinen ödemeler ve çekler ve üretim için ham madde tedariği almasına rağmen müvekkile siparişleri teslim edemediğini,

müvekkilin ödediği avans ve peşin ödemeleri ise içinde bulunduğu dar boğaz nedeni ile başka işlerinde kullandığını, müvekkilin ise muhatap olduğu diğer firmalara karşı edimini ağır sözleşme ile bağıtlanmış olması ve malı teslim edemediği her gün için ayrıca gecikme cezası ödemesi sebebi ile davalının ''ibraz daha ödeme yap, malları teslim edeyim'' beyanları karşısında ayakkabıları teslim alabilmek umuduyla ödemeleri yaptığını, 3 yılın sonunda kendi fasoncusundan 1.462.670,00 TL alacaklı durumuna geldiğini,

davanın konusunun toplam tutarının 135.000,00 TL olan çeklerin bedelsizliği sebebi ile menfi tespit davası olsa da müvekkilin içinde bulunduğu çıkmaz ve mağduriyetin çok daha büyük olduğunu, dava öncesi arabuluculuğa gidildiğini ve anlaşma sağlanamadığını, müvekkil şirket ile davalı arasında uzun süredir ticari ilişkinin mevcut olduğunu ve ticari ilişki kapsamında taraflar arasında alım-satım gerçekleşmekte olduğunu,

müvekkil şirketin davalının üreteceği ayakkabılara ilişkin davalıya avans niteliğinde nakit ve davaya konu çeklerle ödeme yaptığını fakat davalının son yıllarda sürekli yeniden para talep ettiğini ve ayakkabıları teslim etmediğini, müvekkilin davalıya hiçbir surette borcu olmadığıyla birlikte davalıdan 1.462.670,00 TL alacaklı olduğunu, davalı tarafın haksız ve kötü niyetli olduğunu, dava konusu bedelsiz çekler ile birlikte müvekkil şirketin alacaklı iken borçlu duruma düşürüldüğünü, bu nedenlerle haklı davanın kabulü ile müvekkil şirketin dava konu çeklerden borçlu olmadığının tespitine,

dava konusu çekler hakkında öncelikli olarak teminatsız , mahkeme aksi kanaatte ise cüzi bir miktarda teminat ile İhtiyati Tedbir kararı verilmesine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalıya 29.06.2020 tarihinde usulüne uygun tebligat yapılmış ; cevap vermemiş ve duruşmalara katılmamıştır.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava İ.İ.K. nun 72.maddesinde düzenlenen icra takibinden önce açılan menfi tespit davasıdır.

Usulünce duruşma açılmış, tarafların aktif ve pasif dava ehliyetleri denetlenip uyuşmazlık konuları re'sen belirlenerek gösterilen deliller toplanmış ve konunun incelenmesinde uzmanlık gerektiren yönler olduğundan bilirkişi incelemesi yaptırılmak suretiyle dava sonuçlandırılmıştır.

Taraflar arasında tartışma konusu olan husus davaya konu çeklerden davacının borçlu olup olmadığı noktasındadır.

Davalının alacağının dayandığı çeklerin taraf defterlerine ne şekilde işlendiği, taraflar arasında yazılı bir sözleşme olup olmadığı hususlarının tespiti açısından bilirkişi vasıtasıyla tarafların dayanak ticari defter ve kayıtları üzerinde inceleme yapılmasına dair karar verilerek bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır. Davalı defterleri ibraz etmediğinden yalnızca davacının ticari defterleri incelenmiştir.

SMM bilirkişi ....'a tevdi edilen dosya kapsamında alınan rapora göre, davacının 2017,2018,2019 ve 2020 ticari defterlerinin lehine delil olduğu, 2020 yılı ticari defterlerine göre dava tarihi itibari ile davalıdan 1.476,390,07 TL alacağının bulunduğu, davalının ticari defterlerini sunmadığı, davacının 5 adet çekten kaynaklı alacak kaydının ticari defterlerinde düzenlendiği, dava tarihinden sonra davalının davacıya 1.026.810,00 TL tutarlı faturalar düzenlemiş olduğu, bu faturaların davacı defterinde kayıtlanmış olduğunun bildirildiği görüldü.

İİK'nun 72.maddesinde düzenlenmiş olup borçlunun, alacaklıya borçlu olmadığını genel hükümlere göre kanıtlamasına imkan sağlamak amacıyla getirilmiş bir düzenlemedir. İİK'nın 72.maddesi uyarınca açılan menfi tespit davalarında kural olarak ispat yükü alacaklıya aittir. Bu konuda istisnai nitelikte iddiada bulunan davalının bu iddiasını ispatlayacak yazılı belgeleri öncelikle HMK 288 ve devamı maddeleri gereği ortaya koyması gerekir.

Yargılama esnasında ödenmekle istirdata dönüşmüştür.

Yapılan yargılama, toplanan ve sunulan delillere göre; dava konusu 11/07/2019 Tarih, ... Bankasına ait ... nolu, 15.000-TL bedelli çek, 11/07/2019 Tarih, ... Bankasına ait ... nolu, 25.000-TL bedelli çek, 11/07/2019 Tarih, ... Bankasına ait ... nolu, 25.000-TL bedelli çek , -11/07/2019 Tarih, ... Bankasına ait ... nolu, 30.000-TL bedelli çek ve -08/11/2019 Tarih, ... Bankasına ait ... nolu, 40.000-TL bedelli çekler nedeniyle taraflar arasında bu çekler kapsamında ticari ilişki bulunduğu, yapılan inceleme sonucu bu çeklerden dolayı davacının davalıya borçlu olmadığının tespitine karar vermek gerekmiş ve ödeme tarihleri doğrultusunda ödenen çek bedellerinin istirdatına karar verilerek; aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip ... · ¸e-imza Hakim ... · ¸e-imza