Bakırköy 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2021/1102 K.2025/45

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. Vekili eden şirket adına kayıtlı ...... plaka sayılı, 2017 model ..... marka ve tipli aracın ayıplı olması nedeniyle misli ile değiştirilmesine, mümkün olmaması halinde fazlaya ilişkin haklarının saklı kalmak kaydı ile ayıbın giderim bedelinin şimdilik 100,00 TL'sinin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile müvekkile ödenmesine, giderim bedelinin tahsilinin de mümkün olmaması halinde aracın davalılarca ücretsiz onarılmasına,

tespit dosyasına yapılan giderlerden, iş bu dava dosyası için yapılacak yargılama giderlerinden ve vekalet ücretinden davalıların müştereken ve müteselsilen sorumlu tutulmasını, izah edilen sebeplerle ve resen göz önünde bulundurulacak sair nedenlerle davacının davasının kabulüne, vekili olduğu şirket adına kayıtlı ...... plaka sayılı, 2017 model ...... marka ve tipli aracın ayıplı olması nedeniyle misli ile değiştirilmesine, mümkün olmaması halinde fazlaya ilişkin haklarının saklı kalmak kaydı ile ayıbın giderim bedelinin şimdilik 100,00 TL'sinin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile müvekkiline ödenmesine,

giderim bedelinin tahsilinin de mümkün olmaması halinde aracın davalılarca ücretsiz onarılmasına, tespit dosyasına yapılan giderlerden ve iş bu dava dosyası için yapılacak yargılama giderlerinden ile vekalet ücretinden davalıların müştereken ve müteselsilen sorumlu tutulmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı ..... Otomotiv San. ve Tic. A.Ş. vekili cevap dilekçesinde özetle. Dava konusu araç ..... yetkili bayii ..... Tic. .....

A.Ş.'den satın alındığını, müvekkili olduğu şirket, aracın üreticisi, ithalatçısı ya da satıcısı konumunda olmadığını, ayıba karşı seçimlik hakların yöneltilebilmesi için davalı şirketin aracı üreten, ithal eden ya da davacı firmaya satışını gerçekleştiren konumunda olması gerektiğini, bu nedenle eldeki dava nezdinde dosyanın esasına girilmeksizin müvekkili şirket yönünden davanın reddi gerektiğini, misli ile değişim yönünde karar verilmesinin bir şartı da misli ile değişim halinde taraflar arasındaki menfaat dengesinin bozulmayacağını, dava konusu araç, 23.08.2017 tarihinden bu zamana kadar davacının zilyetliğinde bulunduğunu,

davacı bu tarihten beri aracını kullandığını, Satım anından itibaren dört buçuk yıla yakın zaman geçmiş olduğu dikkate alındığında, davacı tarafın aracı bunca süredir kullanmış olmasına rağmen misli ile değişim yönünde karar verilmesi hukuka aykırı olacağını, arz ve izah edilen nedenlerle resen gözetilecek hususlar gereği dilekçe içeriğinde yapılan itiraz ve açıklamaları doğrultusunda davanın reddine, vekalet ücreti ve yargılama giderlerinin davacı yan üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ......

A.Ş vekili cevap dilekçesinde özetle : Mahkeme huzurunda ikame edilen dava kapsamında davacı şirket 23.08.2017 tarihinde satın almış olduğu ..... plakalı, ...... model araçtan ses geldiği ve söz konusu şikayetin imalattan kaynaklı olduğu iddiasıyla öncelikli olarak aracın ayıpsız misli ile değiştirilmesini, mümkün olmaması halinde onarım bedelini (şimdilik 100,00 TL) , onarım bedelinin ödenmesinin mümkün olmaması halinde ise aracın ücretsiz onarımını talep etmiş bulunduğunu ancak dava konusu iddia ve talepler haksız ve mesnetsiz olup huzurdaki davanın reddi gerektiğini,

açıklanan nedenlerle davanın öncelikli olarak reddini mahkeme aksi kanaatte olması halinde ise açıklanan ve mahkeme tarafından re’sen gözetilecek sebeplerle. Evvelemirde davacının eksik harcı tamamlamasına karar verilmesi, Davanın hak düşürücü ve zamanaşımı sürelerine riayet edilmemiş olması nedeniyle reddine, neticede davanın reddine, yargılama giderinin ve vekâlet ücretinin davacıya tahmiline, Karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ...... A. Ş vekili cevap dilekçesinde özetle : Mahkeme huzurunda ikame edilen davada, davacı şirket 23.08.2017 tarihinde satın almış olduğu ...... plakalı, ...... model araçtan ses geldiği ve söz konusu şikayetin imalattan kaynaklı olduğu, Van ...... Sulh Hukuk Mahkemesi ......

D.İş sayılı dosyada yaptırılan delil tespiti sonucu düzenlenen bilirkişi raporunda aracın direksiyon kutusunda arızanın gizli ayıp olduğu, ayıbın giderim bedelinin 54.976,20-TL olduğu görüş ve kanaatine varıldığı beyan edilerek öncelikli olarak aracın ayıpsız misli ile değiştirilmesini, mümkün olmaması halinde onarım bedelini (şimdilik 100,00 TL) , onarım bedelinin ödenmesinin mümkün olmaması halinde ise aracın ücretsiz onarımını talep etmiş bulunduğunu, ancak dava konusu iddia ve talepler haksız ve mesnetsiz olup huzurdaki davanın reddi gerektiğini, davacı tarafından mahkemede ikame edilen davada öncelikle hukuki yarar,

pasif husumet yokluğu, harç noksanlığı, zamanaşımı def’i ve hak düşürücü süre itirazlarının dikkate alınmasına, neticede esasa girilmesi halinde haksız ve hukuki dayanaktan yoksun olan davanın reddine karar verilmesini talep ettiklerini, Öncelikle, 6100 Sayılı HMK 107, 109 ncu maddeleri ile 492 Sayılı Harçlar Kanunu’nun 16 ve 30 ncu maddeleri gereğince dava değerini belirlemesi ve harcın tamamlanması amacıyla davacıya 1 haftalık kesin süre verilmesi, verilen kesin sürede harcın ikmal edilmemesi halinde 6100 Sayılı HMK 150 maddesi yarınca davanın açılmamış sayılmasına,

harç tamamlanıp davaya devam edilmesi halinde davanın öncelikle hukuki yarar yokluğu ve pasif husumet yokluğu nedeniyle usulden reddine, mahkeme aksi kanaatte ise zamanaşımı def’i ve hak düşürücü süre yönünden itirazlarımızın dikkate alınmasına, Neticede esasa girilmesi halinde haksız ve hukuki dayanaktan yoksun olan davanın reddine karar verilmesini, Yargılama gideri ile vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Bilirkişi heyeti tarafından mahkememize sunulan bilirkişi raporunda özetle: "a.

Davaya konu olayda, ...... plaka sayılı, 2017 model ve ...... marka aracın 296.235,60 TL bedel ile sıfır kilometre yeni bir araç olarak 23.08.2017 tarihinde satışının yapıldığı, aracın 3 yıllık stem y garantisine ek olarak | yıllık ekstra garanti satın alındığı, davaya konu problem olan direksiyon kutusundaki boşluk ve çukurlarda ses çıkması durumu için 21.08.2021 tarihinde 55.235 km'de iken yetkili servise geldiği tespit edilmiştir. b.

21.08.2021 tarihli iş emri açılış evrakında yapılması istenen işlemlerin şu şekilde olduğu tespit edilmiştir: 4. yıllık bakım yapılacak Çukurlara girince ön bölümde ses var Far ayarları yapılacak Yetkili servis tarafından düzenlenen iş emri kapanış evrakında yapılan işlemlerin şu şekilde olduğu tespit edilmiştir.

Servsi B'nin plus paketiyle Toz filtresinin yenilenmesi Hava filtresi elemanının yeni Fren hidroliğinin yenilenmesi (021) Fren hidroliği 5W 40 229.5 1LT 229.5 SLT 5SW40 Toz filtresi Aktif kömür ince toz filtresi Yağ filtresi Ele. P. S. Hava Filt. El.

Cam suyu FS 250(50) Vakum pompasından fren Geçiş Ağızlığı Kısa testin uygulanması 12 V devre ağı aküsünün Araç şebekesi aküsünü Araç şebekesi gerilimi Devre Ağı aküsü 21.08.2021 tarihli iş emri belgesinde aşağıdaki incelemeler belirtilmiştir. 4. yıllık bakım yapılacak Aksiyon -Hermes kumanda kutusunun devre dışı bırakılması aksiyonu müşteri istemediğinden dolayı uygulanmamıştır. Aracın 4 jantında eğrilik var. Müşteriye bilgi verilmiştir.

Direksiyon kutusu — Yapılan kontrollerde direksiyon kutusunda boşluk olduğu ve ses yaptığı tespit edilmiştir. Direksiyon kutusundaki boşluk ile ilgili olarak ürün kaynaklı sorun tespit edilmemiştir. ..... çalışmıyor. Far ayarları yapılacak Teknik şikayet Çukurlara girince ön bölümde ses var Satırlar tamir hacminin partları değil — satırlar tamir hacminin partları değil Diğer faaliyetler KDM - ..... ©.

24.08.2020 tarihli faturada davaya konu aracın garantisinin 4.800 TL * KDV bedel ile 4 yıla uzatıldığı tespit edilmiştir. d. Davaya konu arıza ile ilgili ...... Oto tarafından 24.08.2021 tarihinde düzenlenen tutanakta, davaya konu aracın ön iki ve arka iki lastikte ve jantta herhangi bir problem olmadığının tespit edildiği belirtilmiştir. & Davacı .....

Otomotiv tarafından dava dosyasına 13.01.2022 tarihinde sunulan dilekçede davaya konu aracın ön sağ ve sol jantlarında darbeler ve eğrilik olduğun ve bu duruma dair fotoğrafların sunulduğu tespit edilmiştir. Fotoğraflar ve video görüntüler üzerinde yapılan incelemelerde, ön sağ ve sol jantlarda çarpma ve sürtme kaynaklı darbe izlerinin olduğu tespit edilmiştir.

Ancak, bu durum normal günlük araç kullanımı esnasında oluşabilecek izler olup, direksiyon kutusunda ve doğrultu kontrol sistemi elemanlarında hasara yol açacak nitelikte değerlendirilmemiştir. fr Dava dosyasındaki belgeler incelendiğinde, ...... plaka sayılı, 2017 model ve ..... marka aracın direksiyon kutusundaki boşluk ve çıkan sesler ile birlikte aracın çukurlara girmesi durumunda oluşan seslerin aracın direksiyon kutusundaki arızadan kaynakladığı tespit edilmiştir.

Arıza tespitinin yapıldığı tarihte (21.08.2021) aracın 55.235 km'de olduğu ve uzatılan garanti ile birlikte garanti kapsamında olduğu, önceki bilirkişi tarafından söz konusu arıza tespitinden hemen sonra araç üzerinde yapılan yerinde incelemede aracın alt kısmında herhangi bir çarpma, darbe ve kaza izinin olmadığının tespit edildiği, yetkili servis tarafından söz konusu arıza nedeniyle serviste bulunan aracın ön sağ ve sol lastik ve jantlarında yapılan video ve fotoğraflı incelemelerde jantlarda çarpma ve sürtme izlerinin olduğu tespit edilmiştir.

Araç üzerinde ve dava dosyasına sunulan evrak ve belgeler üzerinden yapılan incelemelerde, davaya konu araçtaki direksiyon kutusu arızasının aracın kullanımı sırasında kullanıcı tarafından yapılan kullanım hataları sonucunda olmasının mümkün olmadığı, dolayısıyla, davaya konu araçtaki söz konusu direksiyon kutusu arızasının kullanım kaynaklı olarak gerçekleşmediği ve garanti kapsamında ve ücretsiz tamirinin yapılması gerektiği,"

Bilirkişi heyeti tarafından mahkememize 23/10/2023 tarihli ek raporda özetle: Hususlar muvacehesinde, kök rapordaki görüşümüzün yerinde ve geçerli olduğu, değişimini gerektirecek herhangi yeni bir belge ve bulgu mevcut olmadığını" mahkememize bildirmişlerdir.

Bilirkişi tarafından mahkememize 01/07/2024 tarihli ek raporda özetle: Ayıbın giderilme bedeli Van ...... Sulh Hukuk Mahkemesinin ...... D.İş sayılı dosyasına verilmiş bilirkişi raporunda 07.10.2021 tarihi itibariyle KDV dahil 54.976,20-TL olarak tespit e Bu tespit dava tarihine yakın olup dava tarihindeki onarım bedeli olarak alınabilecektir.

Güncel onarım bedeli ise, direksiyon dişli kutusu piyasa araştırmasına göre KDV hariç 3.900-Euro olup, KDV ve işçilik dahil ortalama 170.000-TL civarlarında olacaktır. Aracın şasi numarası ile parça kataloğu üzerinden yapılan araştırmada, üreticinin parçada yapısal değişimler yaparak iyileştirme yapmış olduğu ve parçanın yeni parça numaralı bir parça ile değiştirilmesinin belirtildiği görülmektedir.

Bu bakımdan, aracın üzerindeki parçanın işçilik dahil değişim bedelinin kesin tutarı davalı tarafça söylenebileceğini" sonuç ve kanaatine varıldığını bildirmişlerdir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE YARGILAMANIN ÖZETİ

Dava; Davacı şirket adına kayıtlı ...... plaka sayılı, ..... marka ve tipli aracın ayıplı olması nedeniyle misli ile değiştirilmesi veya terditli olarak tazminat talebine ilişkindir.

Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde:

Davacı Mahkememiz nezdinde açmış olduğu dava ile davaya konu aracın gizli ayıplı olduğunu bu sebeple misli ile değiştirilmesine, bu talebin kabul edilmemesi halinde onarım bedeline ilişkin tazminata karar verilmesini veya ücretsiz olarak onarımına karar verilmesini talep etmiştir.

6102 sayılı Kanun'un 23. Maddesi gereğince tacirler arasındaki ticari nitelikteki alım satım sözleşmelerinde 6098 sayılı Kanun'un ayıba ilişkin hükümleri uygulanacaktır.

6098 sayılı Kanun'un ayıba ilişkin 219. Maddesi şu şekildedir:

"Satıcı, alıcıya karşı herhangi bir surette bildirdiği niteliklerin satılanda bulunmaması sebebiyle sorumlu olduğu gibi, nitelik veya niteliği etkileyen niceliğine aykırı olan, kullanım amacı bakımından değerini ve alıcının ondan beklediği faydaları ortadan kaldıran veya önemli ölçüde azaltan maddi, hukuki ya da ekonomik ayıpların bulunmasından da sorumlu olur."

Satıcı, bu ayıpların varlığını bilmese bile onlardan sorumludur."

İlgili hükümden görülebileceği üzere satılanda taraflar arasındaki sözleşmeye konu niteliklerin bulunmaması veya niteliği etkileyen niceliğine aykırı olan, kullanım amacı bakımından değerini veya faydalarını ortadan kaldıran hususlar ayıp olarak kabul edilmektedir.

Mahkememizce alanında uzman bilirkişiler ile davaya konu araç üzerinde ayıp bulunup bulunmadığı, ayıbın gizli veya açık ayıp olup olmadığı hususunda bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır.

Mahkememizce alınan bilirkişi raporlarında davaya konu aracın direksiyon kutusunda arızanın bulunduğu, arızanın kullanım kaynaklı olmadığı, kullanıcı hatası sebebiyle olmasının mümkün olmadığı, gizli ayıp niteliğinde olduğu tespit edilmiştir. Tarafların itirazları üzerine ek rapor alınmış olup, ek raporda tarafların itirazları gerekçeli ve denetime elverişli olarak bilirkişi heyetince değerlendirilmiş, kök rapordaki kanaatin değişmediği bildirilmiştir.

Davalılar bilirkişi raporuna itirazlarında davaya konu aracın jantlarında çizik ve eğrilikler bulunduğunu ilgili arızanın bu sebeple meydana geldiğini belirtmiş iseler de bilirkişi ek raporundaki değerlendirmeler incelendiğinde; direksiyon sisteminde kullanıcı kaynaklı aşırı zorlamaları işaret edebilecek rot başı ve rot millerinde bir hasar tespiti bulunmaması,

Kısa kullanım sürelerinde ortaya çıkan direksiyon sistemi arızaları, direksiyon dişli kutusuna göre daha zayıf bağlantı elemanlarında (küresel mafsallar-rot başı) hasar tespit edilmediği şartta kullanıcı hatası olarak yorumlanamayacağı bilirkişiler tarafından tespit edilmiş olup, bilirkişilerin tespitlerinin usul ve yasaya uygun oldukları anlaşılmakla davalıların itirazlarına itibar edilmemiş, davaya konu direksiyon kutusu arızasının kullanımdan kaynaklı olarak meydana gelmediği Mahkememizce sabit görülmüştür.

Nitekim davadan önce tespit dosyasındaki bilirkişi raporu da aynı yönde ve aynı tespitleri içermektedir.

Bu bağlamda davaya konu araçta gizli ayıbın bulunduğu sabit olarak kabul edilmiştir.

İlk olarak davacının ayıptan kaynaklı olarak seçimlik hakkını kullanıp kullanamayacağına ilişkin misli ile değişime yönelik talebi incelenmiştir.

6098 sayılı Kanun'un ayıp nedeniyle seçimlik haklara ilişkin 227. Maddesi şu şekildedir:

"Satıcının satılanın ayıplarından sorumlu olduğu hâllerde alıcı, aşağıdaki seçimlik haklardan birini kullanabilir:

1. Satılanı geri vermeye hazır olduğunu bildirerek sözleşmeden dönme.

2. Satılanı alıkoyup ayıp oranında satış bedelinde indirim isteme.

3. Aşırı bir masrafı gerektirmediği takdirde, bütün masrafları satıcıya ait olmak üzere satılanın ücretsiz onarılmasını isteme.

4. İmkân varsa, satılanın ayıpsız bir benzeri ile değiştirilmesini isteme.

Alıcının genel hükümlere göre tazminat isteme hakkı saklıdır.

Satıcı, alıcıya aynı malın ayıpsız bir benzerini hemen vererek ve uğradığı zararın tamamını gidererek seçimlik haklarını kullanmasını önleyebilir. Alıcının, sözleşmeden dönme hakkını kullanması hâlinde, durum bunu haklı göstermiyorsa hâkim, satılanın onarılmasına veya satış bedelinin indirilmesine karar verebilir. Satılanın değerindeki eksiklik satış bedeline çok yakın ise alıcı, ancak sözleşmeden dönme veya satılanın ayıpsız bir benzeriyle değiştirilmesini isteme haklarından birini kullanabilir."

İlgili hükümden görülebileceği üzere tacirler arasındaki ticari nitelikteki satış sözleşmeleri yönünden 6502 sayılı Kanun'un ayıba ilişkin hükümlerinin uygulanması mümkün olmayıp, 6098 sayılı Kanun'un 227. Maddesi uygulama alanı bulacaktır. Davalılardan ..... Otomotiv arasında davacı ile davaya konu araç hakkında bir satış sözleşmesi bulunmamakta olup, Davalılardan ...... Otomotiv davacıya karşı garanti sözleşmesi ile yükümlüdür.

Garanti sözleşmesinden kaynaklı olarak 6098 sayılı Kanun'un 227. Maddesindeki misli ile değişim talebi satış sözleşmesine taraf olmayan kişilere yönelik öne sürülemeyecek olup, Davalılardan ...... ve ...... Otomotiv arasında davacı ile davaya konu aracın satışına yönelik bir sözleşmenin bulunmaması sebebiyle bu davalılar yönünden misli ile değişim talep edilemeyeceğinden misli ile değişim talebinin reddine karar vermek gerekmiştir.

Davaya konu aracı davacıya satan ....... yönünden ise davalı ......'e yönelik davacı tarafından yapılmış bir ayıp ihbarının bulunmadığı, gizli ayıbın ortaya çıkmasından sonra da bir ihbarda bulunulmadığı, davacı tarafından davadan önce delil tespitine ilişkin dosyada da ...... şirketinin taraf olmadığı anlaşılmakla ihbar yükümlülüğünün yerine getirilmemesi ve davaya konu aracın dava tarihindeki mevcut durumu, km'si, modeli ve gizli ayıbın niteliği bir arada değerlendirildiğinde misli ile değişim talebinin MK.2. Maddesine aykırı olduğu anlaşılmakla davalı ..... yönünden de misli ile değişim talebine yönelik seçimlik hakkın kullanılamayacağı sabit görülmüştür.

Davacı terditli olarak onarım bedelinin tazminine karar verilmesini talep etmiştir.

6098 sayılı Kanun'un 227. maddesinde; ayıp halinde alıcının genel hükümlere göre tazminat talep edebileceği açık şekilde düzenlenmiştir. Genel hükümlere göre tazminat talebi halinde ihbar yükümlülüğü ve zamanaşımı süreleri genel hükümlere tabi olup, davalıların zamanaşımı ve hak düşürücü sürelere yönelik itirazlarına bu sebeple itibar edilmemiştir.

6098 sayılı Kanun'un 112. Maddesi şu şekildedir:

"Borç hiç veya gereği gibi ifa edilmezse borçlu, kendisine hiçbir kusurun yüklenemeyeceğini ispat etmedikçe, alacaklının bundan doğan zararını gidermekle yükümlüdür."

Ayıp da niteliği itibariyle sözleşmenin gereği gibi ifa edilmemesi kapsamında olup, davacının onarım bedelinin tahsiline ilişkin tazminat talebi genel hükümler kapsamında değerlendirilmiştir.

Garanti Sözleşmesi yönünden ise; Davalılardan ...... in garanti veren olarak garanti sözleşmesinin tarafı olduğu, ..... Otomotiv'in ise garanti sözleşmesinin satıcısı olduğu davacı tarafından sunulan faturadan anlaşılmaktadır.

Davalılar garanti sözleşmesi kapsamında aracın arızalarını gidermekle yükümlü olup, davalılar tarafından garanti sözleşmesi kapsamında davaya konu aracın arızalarının giderilmediği, Mahkememizce yapılan bilirkişi incelemesinde davaya konu aracın direksiyon kutusunda ayıp bulunduğu tespit edilmiş ve sabit görülmüş olup, davalılardan ...... Otomotiv'in garanti sözleşmesi kapsamındaki yükümlülüklerini yerine getirmedikleri, gerekli onarımı sağlamadıkları bu suretle 6098 sayılı Kanun'un 112. Maddesi gereğince garanti sözleşmesinin hiç veya gereği gibi ifa edilmemesi sebebiyle davacıya karşı sorumlu oldukları, davalılardan ...... in ise davacı ile aralarındaki araç satış sözleşmesi yönünden gereği gibi ifa etmeme nedeni ile davacıya karşı sorumlu olduğu anlaşılmaktadır.

Davacı tarafından yaptırılan delil tespiti neticesinde davaya konu araçtaki arızanın giderim bedelinin 54.976,20-TL olarak belirlendiği, delil tespitinin yapıldığı tarihin dava tarihine yakın olduğu gözetildiğinde ve Mahkememizce alınan bilirkişi raporunda da dava tarihi itibariyle onarım bedelinin 54.976,20-TL olarak kabul edilebileceğinin tespit edildiği anlaşılmakla davacının davasının 54.976,20-TL onarım bedeli yönünden kabulü ile dava tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.

Katip ...... · ¸e-imza · Hakim ..... · ¸e-imza