Bakırköy 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2021/58 K.2021/179

Mahkememizde görülmekte olan Tespit davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacılar vekili dava dilekçesinde; taraflar arasında 31/12/2019 tarihli protokol gereğince ...

Çanta Sanayi Ticaret Ltd.Şti.ile Türk Kızılay Genel Müdürlüğü arasında imzalanan kira sözleşmesi, ihale şartnamesi ve diğer tüm resmi işlemler sebebi ile şirket ortaklığında resmi herhangi bir değişiklik yapılamaması nedeniyle davalı şirkete gayri resmi olarak %50 oranında ortak olduğunu, bu ortaklık sebebi ile adı geçen şirket ile dava dışı üçüncü kişiler arasında yapılan kiralama bedellerinin bankaya yatırılması için ...

Bankasında tarafların müşterek para çekme yetkisi bulunan ortak hesap açtıklarının, sözleşmenin kira bedellerinin ödenmesi için kullanılacağını, kalan paradan ortakların hisselerini alacaklarını belirterek fazlaya ilişkin dava ve talep hakları saklı kalmak kaydı ile davanın kabulüne, müvekkillerine ... Bankası .../... Şubesi .... hesap numaralı ortak hesaptan tek başına para çekme yetkisi verilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE YARGILAMANIN ÖZETİ

Dava; 31/12/2019 tarihli protokol gereğince davacı tarafa ... Bankası .../... Şubesi ... hesap numaralı ortak hesaptan tek başına para çekme yetkisi verilmesi istemine ilişkindir.

Uyuşmazlığın, davacının 31/12/2019 tarihli protokol gereğince ortaklığı sonucu ... Bankası .../.. Şubesi .... hesap numaralı ortak hesaptan tek başına para çekme yetkisi verilmesi isteminin yerinde olup olmadığı hususlarından kaynaklandığı tespit edilmiştir.

İstanbul Ticaret Sicil Müdürlüğüne yazılan müzekkereye cevap verildiği, istenen bilgi ve belgelerin gönderildiği, incelenmesinde; ... sicil nolu ...'nin ... ... Ap. No:... .../... adresinde sicilde kain olduğu, 25/04/2019 tarihinde kurulduğu, ...'ün şirketin ortağı ve yetkilisi olduğu anlaşılmıştır.

Yargılama tarihi itibari ile HMK. 114. maddesi çerçevesinde aranan dava şartlarından birisi ise mahkemenin görevli olmasıdır. HMK. 115/1 maddesi uyarınca dava şartlarının mevcut olup olmadığını davanın her aşamasında mahkeme kendiliğinden araştırır. Bu dava şartı noksanlığını mahkeme tespit eder ise HMK .115/2 maddesine göre usulden ret kararı verir. Nitekim dava dilekçesinin içeriğinden, görevsizlik kararı verilmesi gerektiği açıkça anlaşılan hallerde bu kararın verilmesine engel hal bulunmadığı Yargıtay'ın ilgili dairesinin onama kararları ile de açıkça belirlidir.

Ticari davaları, mutlak ticari davalar, nisbi ticari davalar, yalnızca bir ticari işletmeyle ilgili olmasına rağmen ticari nitelikte kabul edilen davalar olmak üzere üç grubta toplamak mümkündür.

Mutlak ticari davalar, tarafların tacir olup olmadığına ve işin bir ticari işletmeyi ilgilendirip ilgilendirmediğine bakılmaksızın ticari sayılan davalardır. Mutlak ticari davalar, 6102 sayılı TTK'nın 4/1. maddesinde bentler halinde sayılmıştır. Bunların yanında Kooperatifler Kanunu (m.99), İcra İflas Kanunu (m.154), Finansal Kiralama Kanunu (m.31), Ticari İşletme Rehni Kanunu (m.22) gibi bazı özel kanunlarda belirlenmiş ticari davalar da bulunmaktadır. Bu guruptaki davaların ticari dava sayılabilmesi için taraflarının tacir olması veya ticari işletmeleriyle ilgili olması gibi şartlar aranmaz. TTK'nın 4/1. bendinde sınırlı olarak sayılan davalar arasında yer alması veya özel kanunlarda ticari dava olarak nitelendirilmesi yeterlidir. Bu davalar kanun gereği ticari dava sayılan davalardır.

Nispi ticari davalar, her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili olması halinde ticari nitelikte sayılan davalardır. 6102 sayılı TTK'nın 4/1. maddesine göre, her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan ve iki tarafı da tacir olan hukuk davaları ticari dava sayılır.

Bilindiği üzere ticari iş ve ticari dava ayrı hukuki kavramlardır. Ticari iş kabul edilen bir husustan kaynaklanan her uyuşmazlık ticari dava olarak kabul edilmemiştir. Ticaret mahkemeleri ticari davalara bakmakla görevlidir. 6102 sayılı TTK'nın 4/1. maddesinde ticari davalar tanımlanmış ve sayılmıştır.

Bu maddeye göre “her iki tarafın da ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan hukuk davaları”, “ticari nitelikteki çekişmesiz yargı işleri” ve “tarafların tacir olup olmadıklarına bakılmaksızın aynı maddenin (a), (b), (c), (d), (e) ve (f) bentlerinde sayılan davalar ticari dava sayılır.

Diğer bir anlatımla bu maddeye göre bir davanın ticari dava sayılabilmesi için ya tarafların her ikisinin tacir olması ve uyuşmazlığın her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğması; ya ticari nitelikte çekişmesiz yargı işi olması ya da açılan davanın maddede 6 bent halinde sayılan davalardan olması gerekir. Taraflardan biri tacir değilse veya tacir olmasına rağmen uyuşmazlığın ticari işletmeyle ilgisi yoksa ticari davanın varlığından söz edilemez.

Ayrıca 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 19/2'nci maddesi uyarınca, taraflardan biri için ticari iş sayılan bir işin diğeri için de ticari iş sayılması, davanın niteliğini ticari hale getirmeyecektir. Zira, Türk Ticaret Kanunu, kanun gereği ticari dava sayılan davalar haricinde, ticari davayı ticari iş esasına göre değil, ticari işletme esasına göre belirlemiştir. Hâl böyle olunca, işin ticari nitelikte olması davayı ticari dava haline getirmez.

Bu durumda eldeki davanın Asliye Ticaret Mahkemesince görülüp karara bağlanabilmesi için uyuşmazlığın, her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili olması ve bu bağlamda tarafların her ikisinin birden tacir olması zorunludur. (Yargıtay 3. H.D.sinin 04.12.2017 gün ve 2016/9128 E- 2017/17010 K. sayılı kararı)

Davalı ... anlamından tacir olmadığı ve davanın mutlak ticari dava olmaması göz önüne alınarak dava tarihi itibariyle ticaret mahkemesi görevsizdir.

Somut uyuşmazlığın; davacı şirket ile Türk Kızılay Genel Müdürlüğü arasında 31/12/2019 tarihli protokol imzalandığı, davacı ...'ün davacı şirketin münferiden müdürü olduğu, tacir vasfı bulunmayan davalı gerçek kişinin ise davacı şirketin halihazırda ortağı olmadığı açıktır. Uyuşmazlık .Tarafların müşterek imzasıyla açılan hesaptan paranın kiralayana ödenmesi hususunda yetki verilmesi noktasında olu ilgili husus TTK 'da düzenlenen iş ve davalardan olmadığı gibi ticari bir iş de olmadığı nalşaılmıştır.

Ticari olmayan davalarda genel görevli mahkeme asliye hukuk mahkemesi olup asliye hukuk mahkemesi ile ticaret mahkemeleri arasındaki ilişki TTK' nun 5/3.maddesi uyarınca görev ilişkisidir. Göreve ilişkin usul kuralları HMK'nun 114/1-c maddesi uyarınca dava şartıdır. Dava şartları kamu düzeninden olup kamu düzenine ilişkin hususlar re'sen dikkate alınması gerektiğinden HMK 138. maddesindeki düzenleme de gözetilerek HMK'nın 115/2.maddesi gereğince göreve ilişkin dava şartı yokluğundan davanın usulden reddine karar verilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

Başkan ... · ¸ · Üye ... · ¸ · Üye ... · ¸ · Katip ... · ¸