Bakırköy 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2021/765 K.2023/844

Mahkememizde görülmekte olan İstirdat (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle.

Müvekkili şirketin, taşıma işi komisyoncusu olarak, davalı gönderilerinin, davalının talimatlarına ve davalı şirketçe kabul edilmiş bulunan kaşe ve imzalı teklif sözleşmesine istinaden Almanya'da düzenlenen ... etkinliği için İstanbul - Düsseldorf arası kara yolu nakliyesine ilişkin taşımacılık hizmeti verdiğini, 04.10.2019 tarihli, 2.300,00 Euro bedelli, kaşe ve imzalı teklif sözleşmesinin sunulduğunu, davalıya taşıma hizmeti verilmiş olduğu konusunda taraflar arasında ihtilaf bulunmadığını, taşıma konusu emtia, belirlenen süre içerisinde 31.10.2019 tarihinde fuar alanına teslim edildiğini, taşıma konusu emtianın hasar gördüğüne dair,

davalı tarafından teslimde herhangi bir hasar bildirimi yapılmadığını, hiçbir kayıt tutulmadığını, buna rağmen davalı, 07.11.2019 tarihinde e-posta yoluyla malzemelerinde hasar olduğunu ileterek tazmin talebinde bulunduğunu, hasara ilişkin e-posta bildiriminde dahi hasarın hangi aşamada gerçekleştiğinin belli olmadığını, davalı ile yapılan taşıma sözleşmesinde yükleme ve tahliye sırasında davalı temsilcisi bulunması gerektiğinin ifade edildiğini, ayrıca sözleşme genel şartlarında ambalaj yetersizliği ile forklift, vinç,

transpalet gibi teknik ekipman kullanımına ve nakliyeye uygun paketleme yapılmaması halinde oluşabilecek hasar ve kayıplardan ... ve temsilcilerinin sorumlu bulunmadığının açıkca ifade edildiğini, davalı tarafça hasara dair taşıyıcıyla ya da resmi makamlarla birlikte tutulmuş bir hasar tespit tutanağı olmadığı gibi hasarın neden kaynaklandığınında tespit edilmediğini, müvekkilinin hasarsız olarak malları teslim etmiş olduğunu, davalı iddialarındaki şekilde forklift hasarına uğramışsa da müvekkilinin açıkça bu duruma ilişkin sorumluluk yüklenmediğini ve taraflar bu hususlarda anlaşarak mutabakata vardıklarını,

davalının hiçbir şekilde kabul anlamına gelmemekle birlikte hasara uğradığını iddia ettiği gönderilerinin onarıldığı ve onarım bedelinin 5.301 Euro olduğunu söylediğini ve müvekkili şirkete iletilen 5.301,00 Euro tutarlı onarım faturasını göstererek müvekkili şirket tarafından karşılanmasını talep ettiğini, faturaya yansıtılan hizmetler, fuar onarımına yardımcılık, geç ek ücret, gece ücreti, pazar ek ücreti, giriş ve maliyetler olduğunu, davalı tarafından talep edilen 5.301 Euro malın gerçek değerinden de fazla olduğunu,davalının hem malın değerini aşan hem de müvekkili şirket hakimiyetindeyken,

müvekkilinin kusurundan kaynaklanan bir nedenle meydana geldiği sabit olmayan hasar tazmini talebinin açıkça hakkaniyete aykırı olduğunu, hasarsız teslimle sorumluluğu ortadan kalkan müvekkilinin davalının dolaylı zararı niteliğindeki onarım faturası bedelini icra tehdidi altında ödemek durumunda kalmasının haksız olduğunu, müvekkili şirketin haciz tehdidi altında Küçükçekmece ....

İcra Müdürlüğü ...Esas sayılı icra dosyasına yaptığı 63.120,00 TL tutarlı ödemenin 16.02.2020 tarihinden itibaren işlemiş avans faizi ile birlikte iadesi gerektiğini, bu sebeple, İİK madde 72 uyarınca, huzurdaki istirdat davasını açma zorunluluğu hasıl olduğunu, davanın kabulüne, 63.120,00 TL ile bu tutara 16.02.2020 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile müvekkili şirkete iadesine, yargılama gideri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yüklenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; kendisine ödeme emri tebliğ edilen borçlunun, takip hukukundan doğan ödeme emrine itiraz hakkını kullanarak takibi durdurabilecekken istirdat davası açmasının da hukuki yararı olmadığını, müvekkilinin davacı şirket ile Almanya'nın ... kentinde yapılacak uluslararası fuar da bir markanın tanıtım ve temsilini yapılması amacıyla de monte şekilde 5 palet eşyanın fuarın yapılacağı ülkeye taşınması ve teslimi konusun da 2.300 Euro bedel karşılığın da anlaşmaya vardıklarını, müvekkilinin davacı firmaya 5 palet eşyayı tam ve eksiksiz bir şekilde teslim ettiğini,

fuarın hemen akabin de 07.11.2019 tarihin de müvekkili davacı firma yetkileleriyle durumu izah eden ve aynı zaman da ilgili 5 palet eşyanın taşıma esnasın da ve taşıma sonrasın da tamir edilmiş durumunu gösteren mail attığını ve bu mail de zararının giderilmesi gerektiğini talep ettiğini, müvekkilinin zararını karşılamayan davacı firmaya tarafımızca Beyoğlu ....Noterliğinin 11.11.2020 tarih, ... yevmiyo nosu ile ihtarname gönderildiğini, öncelikle davanın reddine, yargılama giderleri ile ücreti vekaletin karşı tarafa tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.

Mahkememizce taşımadan kaynaklı davacının davalıya karşı üzerine düşen yükümlülüğü yerine getirip getirmediği, taşımadan kaynaklı davalının zararının bulunup bulunmadığı, zararının bulunması halinde bundan kaynaklı davacının sorumluluğunun bulunup bulunmadığı, davalının kesinleşen icra takibine konu alacaktan kaynaklı takip talebinin ve yaptığı tahsilatın yerinde olup olmadığı, davacının ödediği bedelin istirdatına ilişkin şartların oluşup oluşmadığı konusunda bilirkişi incelemesi yapılmasına karar verilmiş olmakla, mali müşavir ...ve Taşımacılık Konusunda uzman ...'in 05/01/2022 tarihli raporunda özetle; İncelenen davacı şirkete ait 2019, 2020 ve 2021 yılı Ticari defter ve belgelerinin

Elektronik Defter Genel Tebliği usul ve esaslarına göre tutulduğu, Elektronik Defterler ile Envanter

Defterlerinin yasal süresinde onaylandığı ve davacı şirketin 2019, 2020 ve 2021 yılı ticari

defterlerinin TTK. Hükümlerine göre usulüne uygun yaptırılmış olmasından dolayı davacı şirketin

2019, 2020 ve 2021 yılına ait ticari defterlerinin sahibi lehine delil niteliği taşıdığı,

davalı ... - ... Mimarlık inceleme günü olan 31.12.2021 günü, saat 14:10’da

mahkemenin duruşma salonunda incelemeye katılmadığı ve davalı yanın yerinde inceleme

talebinde de bulunmadığı,

davacı ...Hiz. A.Ş.’nin ... Bankası aracılığı ile

16.02.2021 tarihinde 5.301,00 EURO karşılığı olan 63.120.00 TL’yi Küçükçekmece .... İcra

Müdürlüğü’nün ... Esas sayılı dosya hesabına ihtirazi kayıtla EFT gönderdiği, davacı

şirketin istirdatını talep ettiği 63.120,00 TL’yi 16.02.2021 tarihinde ... yevmiye nunmarası ile

ticari deftrelerinde kayıt altına aldığı,

davacının akdedilen “fuar taşıma sözleşmesi” gereği, fuar alanına kadar olan taşıa ve

sair lojistik süreçlerini akden taahhüt ettiği, müteakip taşıyıcı, yükleme ve boşaltmada yer alan

kişilerin fiil ve ihmallerinden CMR m.3 gereği sorumlu olduğu,

davacının icra takibi sürecinde yaptığı 5.301 EURO karşılığı 63.120 TL tazminat

ödemesinin, CMR ve nispi olarak taraflar arasında bağlayıcı olan uluslararası fuar taşıma

sözleşmesi gereği, üstlendiği taşıma süreci ve taşıma süreci sonunda tespit edilen hasar zararının

tazmini amacı ile ödendiğinin değerlendirildiği,

davacının katlandığı tazminatı taşıma sürecinde yer alan müteakip taşıyıcılara CMR

m.34 ve devamı hükümlerine göre rücu edebileceği,

eğer akden üstlenildiği gibi sorumluluk sigortası yapılmış ise, CMR hükümlerine göre

sorumlu olan taşıyıcının tazminat sorumluluk riskinin sigortacısı tarafından üstlenilmesi gerektiği,

davacı ödemesi miktarının gerçekten taşınan emtia vasıfları, tamir ve hasar giderim

masrafı olup olmadığı hususunda emtia uzmanı teknik bilirkişi marifetiyle zarar tespiti

yaptırılabileceği, gerçek zararın 5.301 EURO’dan daha düşük olması halinde davacının gerçek

zararın tazmini için hesaplanan miktarı aşan ödemesini istirdat talep edebileceği,

mevcut dosya kapsamında davacının istirdat talebinin somut olay ve dosya kapsamı

ticari ilişkide oluşan hasar zararı tazmini bakımından gelinen aşamada sabit olmadığı sonuç ve kanaatlerine varıldığı bildirilmiştir.

Mahkememizce bilirkişi heyetinden külli olarak itirazlar konusunda ek rapor düzenlenmesinin istenmesine karar verilmiş olmakla, emtia uzmanı ..., mali müşavir ... ve Taşımacılık Konusunda uzman ...'in 23/11/2022 tarihli ek raporunda özetle;Meydana gelen davalı zararının 56.250 TL hesaplandığı,

davacının davalı yana ödediği 63.120 TL tazminattan, 6.870 TL ödemenin meydana

gelen zarara göre fazladan olduğunun tespit edildiği, bu ödemeyi davacı yanın iade

talebinin yerinde olduğu,

davacının akdi taşıyıcı sıfatı ile sorumlu olduğu tazminat bakımından gerçek zarar

tutarında ödemesini istirdat talebinin dosya kapsamına uymadığının değerlendirildiği,

sair hususlarda kök rapor inceleme ve değerlendirmelerimizin devam ettiği görüş ve kanaatine varıldığı bildirilmiştir.

Taraf itirazlarının değerlendirilmesi adına ve hesaplama yapılırken hesaplamaya etki edecek tarihlerin neden esas alındığı konusunda ayrıca tarafların belirtmiş olduğu tarihler üzerinden ihtimalli olarak hesaplama yapılması adına dava dosyamıza rapor sunan bilirkişi heyetine dava dosyasının tevdi edilerek ayrıca işlemiş faiz var ise temerrüt tarihi de belirtilecek şekilde miktar bakımından EK RAPOR sunulmasının istenilmesine karar verilmiş olmakla, emtia uzmanı ..., mali müşavir ... ve Taşımacılık Konusunda uzman ...'in 3. ek raporunda özetle; Olay tarihi itibarı ile ve Türkiye-İstanbul fiyatları gözetilerek hasara uğrayan emtia

kıymetinin 1.EK raporda belirtilen güncel fiyatlar 56.250 TL olmasına karşın; 18.780

TL hesaplandığı, CMR m.23/1 gereği bu miktarın davacı sorumluluğunda olduğunun

değerlendirildiği,

davacı ödemesi 63.120 TL tazminattan 18.780 TL sorumlu olduğu miktar

düşüldüğünde; davacının 44.340 TL tazminatı iade talep edebileceği, yükün CMR hükümlerine göre fuar taşıması için İstanbul’dan Almanya’ya taşındığı

ve orada tamir ve hasar giderimi için fuar mahallinde 5.300 EURO masrafa katlanan

davalının CMR m.23/1 gereği malın çıkış yeri kıymetini aşan ödemesinin davacı

sorumluluğunda olmadığı,

sair hususlarda kök ve 1.ek rapor değerlendirme sonuçlarını değiştirecek yeni bir

sonuç ve kanaate ulaşılmadığı görüş ve kanaatine varıldığı bildirilmiştir.

Dava dilekçesi, cevap dilekçesi, taraf beyanları, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamı bir bütün olarak değerlendirildiğinde;

Dava konusu, Taşımadan kaynaklı davacının davalıya karşı üzerine düşen yükümlülüğü yerine getirip getirmediği, taşımadan kaynaklı davalının zararının bulunup bulunmadığı, zararının bulunması halinde bundan kaynaklı davacının sorumluluğunun bulunup bulunmadığı, davalının kesinleşen icra takibine konu alacaktan kaynaklı takip talebinin ve yaptığı tahsilatın yerinde olup olmadığı, davacının ödediği bedelin istirdatına ilişkin şartların oluşup oluşmadığına ilişkindir.

Öncelikle ispat müessesesini açıklamakta fayda var. Bilindiği üzere, hakim, davada hangi vakıaların ispat edilmesini tespit ettikten sonra, bu vakıaların kimin tarafından ispat edilmesi gerektiği sorusuyla karşılaşır; buna ispat yükü denir. Kendisine ispat yükü düşen taraf için, bu bir yükümlülük(mükellefiyet) değil, sadece bir yüktür(külfettir). Taraf kendisinin ispat etmesi gerektiği vakıayı ispat edemezse karşı taraf ve mahkeme onu mutlaka ispat etmesini isteyemez, bilakis kendisine ispat yükü düşen taraf , o vakıayı ispat edememiş sayılır.(Kuru, Medeni Usul Hukuku, 2016, sy 319)

Davalı her ne kadar alacak talebinde bulunmuşsa da dava dosyamızda ispat yükü, davalı üzerindedir. Zira istirdat davası menfi tespit davasının özel bir şekli olup, menfi tespit davaları ile icra takibinden sonra yapılan ödemeye bağlı olarak, menfi tespitten istirdat davalarına dönüşen davalarda ispat yükü, esasında alacaklı olduğunu iddia eden takip alacaklısı üzerindedir. Dava dosyamızda, kesinleşen takip alacaklısı davalı olup, ispat yükü, taşıma neticesinde davacının kusurlu olduğunu ve buna bağlı olarak zararı olduğunu iddia eden davalı üzerindedir. Taraf iddia ve savunmaları bu muvacehe ölçüsünde değerlendirilmiştir.

Konunun teknik uzmanlığı gerektirmesi nedeniyle mahkememizce iddia ve savunmalar bakımından bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır. Emtia bilirkişisi de eklenerek son yapılan inceleme neticesinde; davacının taşımadan kaynaklı sorumlu olduğu, bir kısım yüklerin hasarlandığı, akdi taşıyıcı olarak CMR hükümlerine göre davacının davalıya karşı sorumluluğunun bulunduğu, bu sorumluluğunu bertaraf edecek şekilde dosyaya delil sunamadığı anlaşılmıştır.

Zira, taşıma ilişkisine bakıldığında, taraflar arasında fuar alanı taşıma ilişkisi olduğu, bu haliyle taşıma, teslim boşaltmadan ötürü davacının davalıya karşı sorumluluğunun bulunduğu, sunulan fotoğraflara göre bir kısım paletin hasar gördüğü, emtia bilirkişisinin de bu hususu raporladığı, dolayısıyla davacının sorumluluğunun bulunmadığı iddiasının yerinde olmadığı anlaşılmıştır.

Bu aşamadan sonra davalı zararının ne kadar olduğunun tespiti gerekmektedir. Yine yapılan inceleme neticesinde, davalı zararının 31.10.2019 tarihinde oluştuğu anlaşılmıştır. Zira fuar alanına malzemelerin teslim tarihi bu tarih olup, zarar hesabı bu tarih baz alınarak hesaplanmalıdır. 31.10.2019 tarihi itibariyle, davalı zararının o günkü kur üzerinden yapılan hesaplamaya göre, 2.939,71 Euro olduğu tespit edilmiştir.

Davacının, bu bedeli aşan ödeme yapmış olması halinde, bakiye kısmın sebepsiz zenginleşme hükümlerine göre istirdadı mümkün hale gelecektir. Somut olayımızda, davacının hakkında kesinleşen Küçükçekmece ... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı takibi neticesinde, 16.02.2021 tarihinde 5.301,00 Euro karşılığı olarak icra dosyasına 63.120,00 TL ödediği sabittir.

Ödenen bu bedel, belirtildiği üzere 5.301,00 Euro karşılığı olup, hasar tarihi itibariyle davalı zararının Euro cinsinden tespiti yapılarak, bu bedelden mahsubu neticesinde fazladan ödenen miktar tespit edilecektir. 5.301,00 Eoru'dan, davalı zararı olan 2.939,71 Euro mahsup edildiğinde, davacının fazladan ödediği bedelin 2.361,29 Euro olduğu anlaşılmıştır.

İcra dosyasına ödeme tarihi dikkate alındığında, 16.02.2021 tarihli kur karşılığı olarak 2.361,29 Euro fazladan ödemenin TL karşılığının 38.338,24 TL olduğu, davacının istirdat talebinde kısmen haklı olduğu, istirdatın sebepsiz zenginleşme hükümlerine bağlı olarak yasal şartlarının oluştuğu, anlaşılmakla sonuç itibariyle tespit edilen bedel üzerinden dava hakkında aşağıdaki şekilde hüküm kurmak gerekmiştir.

Katip ... · ¸e-imza Hakim ... · ¸e-imza