Bakırköy 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/1009 K.2023/932

Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. Müvekkili ile davalılardan ... arasında 03/06/2022 tarihinde yapılan sözleşme gereğince, müvekkiline ait söz konusu İstanbul ili Küçükçekmece ilçesi .... Mahallesi ....

Sokak No:33'deki inşaatın bütün denizlikleri, basamak, rıhları, sahanlık döşemeleri malzemeleri kendisi getirmek suretiyle yapımının davalılar tarafından taahhüt altına alındığını, müvekkilinin çek ve banka hesapları kayıtlarına göre 03/06/2022 tarihinde yapılan sözleşmeden anlaşılacağı üzere, müvekkilinin davalıya toplamda 200.000 TL tutarındaki iş karşılığında; davalıların istemi üzerine, banka hesabı üzerinden davalılardan ...'nın akrabalarının hesaplarına 80.000 TL ve 50.000 TL'lik 2 adet çek verdiğini, çeklerden 1 tanesini 50.000 TL bedelini ödeyerek çeki geri aldığını, ancak lehdarı .......

Ürünleri Hır. Kim. Ve Ticaret Ltd. Şirketi olan ...... BANKASI Üçyüzlü şubesine ait 12/01/2022 basım tarihli henüz vadesi 10/11/2022 tarihinde olan 0010710 seri numaralı 50.000,00 TL’lik çekin davalılar tarafında bulunduğunu, müvekkilinin davalı ... ve ....... Ürünleri Hır. Kim. Ve Ticaret Ltd.

Şirketi'ne işin yapılması için defaten telefonla aramasına rağmen ve iletişime geçmeye çalışmasına rağmen hiç bir yanıt alamadığını, davalılara ulaşamadığını, davalılara söz konusu sözleşmenin ifa edilmesi için İzmir .....

Noterliği, ihtarname ile ihtar çekildiğini ve 7 günlük mühlet verildiğini, fakat davalıların sözleşmenin gereğini ifa etmediklerini, müvekkilinin davalılar ile yapmış olduğu hizmet sözleşmesine konu edimleri başka bir yükleniciye yaptırdığını, yaptığı bu sözleşme ile zarara uğradığını, davalıların sözleşme gereği edimleri olan İstanbul ili Küçükçekmece ilçesi .... Mahallesi ....

Sokak No:....'deki inşaatın bütün denizlikleri, basamak, rıhları, sahanlık döşemeleri malzemeleri kendisi getirmek suretiyle yapmadıkları gibi aldıkları ücretler ile beraber verilen çeki geri iade etmediklerini, bu nedenlerle davanın kabulü ile, borçlu olmadığıklarının ve sözleşmenin yerine getirilmemesi nedeniyle verilen ücretler kadar alacaklı olduklarının tespitine, Lehdarı ....... Ürünleri Hır. Kim. Ve Ticaret Ltd. Şirketi olan ......

BANKASI ..... şubesine ait 12/01/2022 basım tarihli henüz vadesi 10/11/2022 tarihinde olan 0010710 seri numaralı 50.000,00 TL’lik çekinin icra takibine konulmasını önlemek amacıyla teminatlı veya teminatsız olarak icra takibine konulmaması ve ödenmemesi yönünde ihtiyati tedbir kararı koyularak ödenmemesine ve bu konuda ilgili bankaya müzekkere yazılmasını ve neticede dava konusu çekin iadesine, iade edilmemesi durumları söz konusu ise iptaline, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı şirkete dava dilekçesinin ve eklerinin T.K. 35'e göre tebliğ edildiği, davalı şahısa dava dilekçesinin ve eklerinin usulüne uygun tebliğ edildiği, davalıların cevap dilekçesi sunmadıkları ve duruşmalara katılmadığı anlaşıldı. ..... Bankasına ve .... Bankasına davaya konu çekin ibraz edilip edilmediği ve ödeme bilgileri hususunda müzekkereler yazılmış ve yazı cevapları dosyamız arasına alınmıştır.

Mahkememizce tarafların iddia ve savunmaları, sundukları deliller, dosya kapsamı belgeler ve her iki tarafa ait ticari defter ve kayıtlar incelenmek sureti ile Lehdarı ....... Ürünleri Hır. Kim. Ve Ticaret Ltd. Şirketi olan ......

BANKASI Üçyüzlü şubesine ait 12/01/2022 basım tarihli henüz vadesi 10/11/2022 tarihinde olan 0010710 seri numaralı 50.000,00 TL’lik çekin taraf defterlerinde ne şekilde kayıtlı olduğu, davacının dava dilekçe ekinde sunmuş olduğu sözleşme örneğine ilişkin herhangi bir kaydın sözleşmeyi destekleyici bir şekilde taraf defterlerinde bulunup bulunmadığı, davaya konu çekin sözleşmeden ötürü verilip verilmediğine ilişkin taraf ticari defterlerinde bu hususu destekleyen kayıtların bulunup bulunmadığı, davaya konu çekin iş karşılığı davalılara verilip verilmediği ve davalıların üzerine düşen yükümlülüğü yerine getirip getirmediği,

çekin bedelsiz kalıp kalmadığı, bu çekten ötürü davacının davalılara borçlu olup olmadığı, sözleşmeye konu işin davalılarca yerine getirilip getirilmediği konusunda bilirkişi incelemesi yapılmasına karar verilmiş olmakla, bilirkişi heyeti Mali Müşavir .... ve İnşaat Mühendisi ....'in 01/06/2023 tarihli heyet raporunu dosyamıza sunmuşlardır.

TÜM DOSYA MUHTEVİYÂTI KÜLLÎYEN TETKÎK EDİLDİĞİNDE

Dava, eser sözleşmesi kapsamında davacılar tarafından verilen çekin bedelsiz kaldığı iddiası ile menfi tespit ve yargılama sırasında ödenen çekler yönünden istirdat istemine, ayrıca davalıdan alacaklı olduğunun tespiti talebine ilişkindir.

Öncelikle ispat müessesesini açıklamakta fayda var. Bilindiği üzere, hakim, davada hangi vakıaların ispat edilmesini tespit ettikten sonra, bu vakıaların kimin tarafından ispat edilmesi gerektiği sorusuyla karşılaşır; buna ispat yükü denir. Kendisine ispat yükü düşen taraf için, bu bir yükümlülük(mükellefiyet) değil, sadece bir yüktür(külfettir). Taraf kendisinin ispat etmesi gerektiği vakıayı ispat edemezse karşı taraf ve mahkeme onu mutlaka ispat etmesini isteyemez, bilakis kendisine ispat yükü düşen taraf , o vakıayı ispat edememiş sayılır.(Kuru, Medeni Usul Hukuku, 2016, sy 319)

Dava dosyamızda ispat yükü eser sözleşmesine konu işi tamamlanıp tamamlanmadığı ve bedele hak kazanılıp kazanılmadığı konusunda davalı üzerinde olup tarafların iddiaları doğrultusunda delilleri toplanarak taraf defterleri ve sözleşmeye konu eser üzerinde bilirkişi incelemesi yapılmasına karar verilmiştir.

Yapılan inceleme neticesinde, davalı incelemeye esas olacak şekilde defter sunmadığı gibi, davacıların kayıtlarına göre davacıların sözleşmeye konu iş nedeniyle dava dışı başka bir yüklenici ile anlaştığı ve tamamlatılan iş nedeniyle dava dışı yükleniciye 400.00,00 TL bedel ödediği anlaşılmıştır. Yine yargılama aşamasında davaya konu çek bedelinin dava dışı ciranta tarafından tahsil edildiği ve davanın istirdat davasına dönüştüğü anlaşılmıştır.

Teknik bilirkişi olan inşaat mühendisinin yaptığı tespitlere göre, davacı tarafın daha

sonra davaya konu inşaattaki mermer basamak, süpürgelik, döşeme ve mutfak tezgahı işlerini malzeme ve işçilik olarak dava dışı .... şirketine

KDV dahil 400.000,53 TL bedelle vermiş olduğu, bu dava dışı şirket tarafından konu

olan mermer işleri ile ilgili olarak davacı tarafa 26.12.2022 tarihli faturanın kesilmiş

olduğu, davacının bu dava dışı şirkete ..... Bankasına ait 20.02.2023 vadeli

400.000 TL bedelli çeki vermiş olduğu ve sunulan 20.02.2023 tarihli Dekonttan bu çekin

tahsil edilmiş olduğu,

davacı ... Group – ... ile davalı ... arasında adi şekilde

düzenlenen bila tarihli İş Sözleşmesi belgesinde; “Söz konusu iş İstanbul İli, K.Çekmece

İlçesi, ... Mahallesi, ..... Sokak, No: ... deki ..... İnşaatın

yaptığı inşaatın mermer ve denizlik sözleşmesidir.” denilmekte olmasına rağmen, bu

sözleşmeye konu işlerin davalı tarafından yapılmamış/gerçekleştirilmemiş olduğu,

davacının davaya konu mermer işlerini dava dışı ....

şirketine malzeme ve işçilik olarak yaptırmış ve bu işlere ait bedeli bu dava dışı şirkete

ödemiş olduğu,

taraflar arasındaki sözleşmede belirtilen işleri davalı yan tarafından yapılmadığının tespit

edildiği, dosya münderecatından ve davacı ticari defterlerinden mezkur çekin taraflar

arasındaki sözleşmeye istinaden verildiği, taraflar arasında başkaca ticari ilişkinin davacı kayıtlarına göre bulunmadığı, davalının defter sunmaması nedeniyle bu kayıt tespit edilemese de defter sunmamasının kendi aleyhine değerlendirilmesi gerektiği, başkaca hukuki ilişkinin tespit edilememesi nedeniyle çekin avans olarak verildiği kanaatine varılmıştır.

TBK md.473/1 hükmü şu şekildedir: “Yüklenicinin işe zamanında başlamaması veya sözleşme hükümlerine aykırı olarak işi geciktirmesi ya da iş sahİbine yüklenemeyecek bir sebeple ortaya çıkan gecikme yüzünden bütün tahminlere göre yüklenicinin işi kararlaştırılan zamanda bitiremeyeceği açıkça anlaşılırsa, iş sahibi teslim için belirlenen günü beklemek zorunda olmaksızın sözleşmeden dönebilir.” Şu halde, yüklenicinin işe zamanında başlamaması; sözleşme hükümlerine aykırı olarak işi geciktirmesi;

iş sahibine yüklenemeyecek bir sebeple ortaya çıkan gecikme yüzünden bütün tahminlere göre yüklenicinin işi kararlaştırılan zamanda bitiremeyeceğinin açıkça anlaşılması halinde iş sahibine sözleşmeden dönme hakkı tanınmaktadır. Bu durumda taraflar sebepsiz zenginleşme hükümlerine göre aldıklarını iade etmekle yükümlü olurlar.

Davacı, eser sözleşmesi kapsamında avans olarak verilen çekin, eserin tamamlanıp iş sahibine teslim olmaması nedeniyle yüklenici olan davalı yüklenicinin ücrete hak kazanmadığı, peşin aldığı bedeli iade etmesi gerektiği, davalı tarafça teslim alınan çekin dava dışı ciranta tarafından tahsil edilmesi nedeniyle ödenen çek bedelinin sözleşmeden dönülmüş olması ve sebepsiz hükümleri uyarınca davalılardan istirdadı şartının oluştuğu kanaatine varılarak talep hakkında aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.

Davacıların alacağın tespiti talepleri bakımından ise, eda davasının açılabildiği hallerde tespit davasının açılmasında hukuki yararın bulunmadığı gözetilerek bu talep hakkında da aşağıdaki şekilde hüküm kurmak gerekmiştir.

Katip ... · ¸e-imza Hakim ... · ¸e-imza