İçeriğe geç
ACAYCAN CEYLANAVUKATLIK BÜROSU
Uzmanlık
  • Ceza Hukuku
  • Bilişim Suçları
  • Bilişim Hukuku
  • İnternet Hukuku
  • Forex ve Yatırım Dolandırıcılığı Hukuku
  • Kripto Paralar Hukuku
  • Finans Hukuku
  • Hukuki Danışmanlık
  • Şirket Danışmanlığı
  • Marka Hukuku
  • Telif Hukuku
  • Tahkim Hukuku
  • Gayrimenkul Hukuku
Makaleler
  • Tüm Makaleler
  • Aile Hukuku
  • Bilişim Suçları
  • Gayrimenkul Hukuku
  • Tazminat Hukuku
  • İdare ve Vergi Hukuku
  • Dolandırıcılık ve İBAN Mağduriyeti
  • Miras Hukuku
  • Trafik Hukuku
  • KVKK ve Veri Koruma Hukuku
  • Yapay Zeka ve Web3 Hukuku
  • Enerji ve Çevre Hukuku
  • Silah Suçları
  • Arabuluculuk
  • Ceza Hukuku
  • İnternet Hukuku
  • Medeni Hukuk
  • AİHM ve Anayasa Mahkemesi Başvuru
  • Delil Hukuku ve Emsal Kararlar
  • İş ve Sosyal Güvenlik Hukuku
  • İcra ve İflas Hukuku
  • Sağlık Hukuku ve Malpraktis
  • Fikri Mülkiyet, Marka ve Patent Hukuku
  • Uyuşturucu Suçları
  • Bilişim Hukuku
  • Finans Hukuku
  • Kripto Para Hukuku
  • Borçlar Hukuku
  • Mevzuat ve Yargıtay Kararları
  • Forex Hukuku
  • Ticaret Hukuku
  • Tüketici Hukuku
  • Sigorta Hukuku
  • Yabancılar ve Vatandaşlık Hukuku
  • Örgütlü Suçlar
Kaynaklar

NE YAPMALIYIM?

  • Ne Yapmalıyım?
  • Avukat Seçme Rehberi
  • Uzaktan Temsil
  • Arabuluculuk

MEVZUAT

  • TCK Rehberi
  • CMK Rehberi
  • HMK Rehberi
  • Mevzuat

HUKUKI SÖZLÜK

  • Hukuki Sözlük
  • Soru-Cevap
  • Dilekçeler
  • İnfaz Hesaplama
Karar Arşivi
  • Yargıtay Kararları
  • Danıştay Kararları
  • AYM Bireysel Başvuru
  • AYM Norm Denetimi
  • İstinaf (BAM) Kararları
  • İlk Derece Mahkeme Kararları
  • Karar Arama
Vaka Sonuçları
Hakkımızda
  • Büro Profili
  • Özgeçmiş
  • Medyada Biz
  • Çalışma İlkelerimiz
  • Çalışma Metodolojimiz
  • Online Danışmanlık
  • Ödeme
  • Kariyer
İletişim
  1. Anasayfa
  2. /İlk Derece Mahkeme Kararları
  3. /Bakırköy 1. Asliye Ticaret Mahkemesi

BAKIRKÖY 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

Bakırköy 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/269 K.2023/651

Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

Esas2022/269Karar2023/651Tarih22 Haziran 2023Okuma14 dk · 2.834 kelime

KÜNYE

T.C. Bakırköy 1. Asliye Ticaret Mahkemesi

Karar tarihi
22 Haziran 2023
Esas no
2022/269 Esas
Karar no
2023/651 Karar
Dava
Menfi Tespit (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan
Dava tarihi
17/03/2022
Karar metni, UYAP Emsal Karar Arama kaynağından olduğu gibi aktarılmıştır; metne müdahale edilmemiştir. Kişisel veriler maskelenmiştir. Bu karar için özgün analiz henüz yazılmamıştır.

Karar Metni

2.834 kelime·14 dk okuma·2 bölüm

Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili ile davalı ... A.Ş arasında ....

Fuarına iştirak etmek amacıyla 07/10/2019 tarihli Fuar Katılım Sözleşmesi ile ikame edildiğini, iş bu sinallogmatik sözleşme ile tarafların birbirine karşı birtakım yükümlülükler üstlendiklerini, müvekkilinin asli borcunun sözleşme kapsamında fuar katılım bedelini ödemek olduğunu, davalının ise sözleşmeye uygun olarak fuar düzenlemekle yükümlü olduğunu, ... tarihleri arasında gerçekleşeceği imza altına alınan fuarın katılım bedelinin Amerikan Doları üzerinden belirlenerek müvekkili tarafından davalıya 8.800 USD tutarında ödeme yapılmasına karar verildiğini,

müvekkilinin 75,00 metrekare alan kiraladığı ve dolar kuruna istinaden metrekare birim fiyatının 575,70-TL olarak hesaplandığını, taraflarca imza altına alınan ödeme planında iş bu ödemenin Türk Lirası cinsine çevrilerek ... Bankası ...

Şubesi 05/03/2020 keşide tarihli ve 51.154,11-TL tutarlı çek ile gerçekleştirildiğini ve ayrıca 31/12/2019 tarihinde havale yolu ile 2.067,70-TL tutarında ödeme yapıldığını, bu şekilde davalıya toplamda 8.880 USD ödeme yapan müvekkilinin sözleşmeden doğan yükümlülüğünü yerine getirdiğini, müvekkilinin sözleşmeden doğan semen borcunu sözleşmeye uygun olarak ifa etmiş olmasına rağmen davalı firmanın sözleşmede kararlaştırılan tarihlerde ...

Fuarını gerçekleştirmediğini, öncelikle Covid-19 salgını nedeniyle gerçekleşen küresel pandeminin sebep gösterilerek fuar tarihlerinin ... tarihinde ertelendiğinin ilan edildiğini, akabinde fuar tarihine günler kala 2 Eylül 2021 tarihinde fuarın Mayıs 2022 döneminde yapılacağının açıklandığını, davalı firmanın mer-i mevzuata aykırı olarak söz konusu fuarın Mayıs 2022 tarihinde ertelenmesi işlemini tek taraflı olarak haksız şekilde yaptığını ve bu süreçten ne ....

Derneğinden ne de fuarlar konusundaki yetkili idare olan Türkiye Odalar ve Borsalar Birliğinden öneri veya karar almadan tek başına hareket ettiğini, davalı .... tarafından zamansızca ve fuar sektöründe yıllardır çalışan bir firmaya yakışmayacak şekilde basiretsizce gerçekleştirilen sebepsiz ertelemenin müvekkilini maddi anlamda ve ticari itibar açısından mağdur ettiğini, ... tarihinde .....

Fuarının gerçekleştirildiğini, yine aynı şekilde başka fuarlarında gerçekleştirildiğini, görüleceği üzere ... fuarının ertelenmesinin sebep gösterilen pandemi haliyle alakası bulunmadığını, davalı firmanın düzenlediği diğer fuarların zamanında düzenlenmesine rağmen, işbu dava konusu fuarın ertelenmiş olmasının, davalının ileri sürdüğü erteleme gerekçesinin gerçek olmadığının ve ertelemenin keyfi olduğunun tek başına kanıtı olduğunu, işbu keyfi karara karşı müvekkili tarafından davalı şirkete keşide edilen Üsküdar ....

Noterliği’nin ... yevmiye numaralı 07.10.2021 tarihli ihtarnamesi ile sözleşmeden dönüldüğünün bildirildiğini ve ödenen 8.880 USD bedelin iadesinin talep edildiğini, davalı tarafından cevaben gönderilen Beyoğlu ....

Noterliği’nin ... yevmiye numaralı ve 19.10.2021 tarihli ihtarnamesinde ise taraflar arasında yapılan sözleşmeye veya müvekkilinin ödediği 8.880 USD tutarındaki bedele asla itiraz edilmediğini ancak; “ taraflar arasında imzalanan fuar katılım sözleşmesi’nin 2. maddesi gereğince müvekkil şirketin tek taraflı iradesi ile sebep göstermeksizin bahse konu fuarı erteleyebileceği hüküm altına alınmış olup bu durumun katılımcıya sözleşmeden dönme hakkı vermediği” ve “planlanan ... fuarının .... tarihlerinde düzenleneceği” hususlarının belirtildiğini, fuarın akıbeti ile ilgili davalı tarafından en son alınan kararın ise; ...

Fuarı’nın ... tarihlerinde ...Merkezi – .... fuar alanında yapılacağı olduğunu, bu şartlar altında müvekkilinin aleyhine sonuç doğuracak şekilde fuar tarihini erteleyen ve hatta son bir keyfi davranışla fuar düzenleme yerini İstanbul’dan Antalya’ya taşıyan davalı tarafın kötü niyetle hareket ettiğini ve sözleşmeden haklı olarak dönen müvekkili ....– ...

Tekstil’e karşı fuar katılma ücretini iade etmesi gerektiğini, arabuluculuk görüşmesi sonucunda taleplerinin davalı tarafından kabul edilmemesi üzerine anlaşmaya varılamadığını, fuar katılım sözleşmesinin hükümlerinin genel işlem koşulu olup geçersiz olduğunu, davalı tarafın keyfi tarih erteleme kararının dürüstlük kuralına aykırılık teşkil ettiğini, davalı ile ... arasında akdedilen protokolün müvekkiline sözleşmeden dönme hakkı verdiğini iddia ederek; davanın tarafları arasındaki ticari ilişkinin gelinen boyutu esas alınarak Fuar Katılım Sözleşmesi,

sözleşme bedelinin ödendiğini gösterir çekler, keşide edilen ihtarname, dava dışı ... ile davalı arasında akdedilen protokoller, hukuki mütalaa, davalının keyfi davranışıyla fuarı ertelemiş olması, ihtarnameye rağmen aldığı meblağı iade etmemesi şeklinde tezahür eden lehe somut deliller ve davalının kusurlu edimleri gereği yaklaşık ispat kuralının ifa edildiği gözetilerek, İİK 257.maddesi gereği, takdiren teminatsız olarak,

şayet teminatsız tedbir talepleri kabul görmez ise makul bir teminat karşılığında davalı firmanın menkul, g.menkulleri ile tüm haklarının ihtiyaten haczine, davacının taraflar arasında imzalanan 07.10.2019 tarihli fuar katılım sözleşmesini haklı nedenle sonlandırdığının ve işbu sözleşmeden dolayı davalı tarafa borçlu olmadığının tespitine, fuar katılım sözleşmesine istinaden müvekkilinin davalıya ödemiş olduğu 8.880 USD bedelin ödeme tarihinden itibaren işleyecek en yüksek ticari faiz oranı üzerinden hesaplanarak iadesine, tüm yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle. Müvekkili şirketin .... Holding bünyesinde yurt içi ve yurt dışında, dünya çapınca çeşitli fuarlar düzenleyen organizatör şirket olduğunu, davacı şirketin ise tekstil sektöründe faaliyet gösteren bir şirket olduğunu, taraflar arasında ... tarihleri arasında düzenlenecek ...

Fuarı (...) için "Fuar Katılım Sözleşmesi" akdedildiğini, Covid-19 salgını nedeniyle fuarın, haklı sebeplerle ileri bir tarihe ertelendiğini, sözleşmede yer alan hükümler gereğince müvekkili şirketin fuarı erteleme hakkına sahip olduğunu, yapılan erteleme ile, katılımcıların haklarının aynen korunacak olması,

aynı şartlarda fuarın gerçekleştirilecek olması nedeniyle fuar katılım bedelinin iade edilemeyeceği hususunun da kararlaştırıldığını, davacı tarafın huzurdaki davasının haksız, kötüniyetli ve hukuki mesnetten yoksun olması nedeniyle davanın reddine karar verilmesi gerektiğini, müvekkili şirketin pandemi nedeniyle Devlet tarafından alınan kararlar ve yayınlanan genelgeler nedeni ile fuarı ertelemek zorunda kaldığını, belirlenen tarihte yurt dışından misafirlerin pandemi nedeniyle katılamayacak olmaları nedeniyle fuar katılımcıları tarafından ertelenmesinin talep edildiğini,

Covid-19 vakaları ile birlikte başlayan süreçte sokağa çıkma yasakları nedeniyle ülke genelinde tüm toplantı, gösteri, konser vb. organizasyonların yasaklanmasıyla ...

Fuarının da müvekkili şirket tarafından yapılamadığını, bu sebeple fuarın ... tarihine ertelendiğini, hizmetin ertelenmesinde müvekkiline atfedilecek bir kusur bulunmadığını, müvekkili şirketin de söz konusu fuarları yapabilmek için fuar alanını en az 1 yıl önceden kiraladığını, bunun için reklam ajanslarıyla anlaşmalar yaptığını, personel alımı gerçekleştirdiğini, ses ve görüntü sistemleri için anlaşmalar yaptığını, temizlik şirketleriyle anlaşmalar yapıldığını, bir fuarın organize edilme bedelinin milyon liraları bulduğunu ve ayrıca Ticaret Bakanlığı, TOBB, Belediye ve diğer ilgili kurum ve kuruluşlardan prosedür gereği izinler alındığını,

fuarın sanki keyfe keder nedenlerle yapılmadığını ve bu durumdan müvekkili şirketin bir menfaati varmış gibi lanse edilip müvekkili şirkete kusur ve kötüniyet hamledilmesinin mümkün olmadığını, bu hususta mahkemenin taraflar arasındaki menfaatler dengesini göz önünde bulundurması gerektiğini, Yargıtay kararlarında, mücbir sebeple ertelenen fuarlardan organizatör şirketin sorumlu tutulamayacağı, bu sebeple sözleşmeden dönme ve ödenen bedelin iadesinin istenemeyeceğinin ifade edildiğini, müvekkili şirketin fuarın tarihini değiştirme hakkı bulunduğunu,

fuar tarihinin değiştirilmesinin katılımcılara sözleşmeyi fesih ve ödenen bedelin iadesi hakkı vermediğini, davacı taraf her ne kadar protokol hükümlerine dayansa da protokolün müvekkili şirket ile dava dışı ... arasında yapıldığını, bununla birlikte protokolün süreli olup süresinin sona erdiğini, ayrıca dayanılan hükümde, fuar tarihinin değiştirilmesinde mücbir sebeplerin ayrık tutulduğunu, davacı tarafın Limited Şirket olması nedeniyle TTK'ya tabi olduğunu, bu nedenle fuar katılım sözleşmesinin genel işlem koşulları niteliğinde olması nedeniyle davacının sözleşmenin sonuçlarından sorumlu olmadığına ilişkin iddiasının yerinde olmadığını,

müvekkili şirketin katılımcılardan aldığı ücretler ile fuar organizasyonu harcamalarını yaptığını, personelini çalıştırdığını, maaşlarını verdiğini, istihdam sağladığını ve devlete vergilerini ödediğini, bütün bu gerçeklik dikkate alındığında verilen hukuka aykırı karar ile müvekkili şirketin müvekkilinin iradesi dışında doğan, bir mücbir sebep olan pandemi süreci nedeni ile fuarın ertelendiğini, taraflar arasındaki menfaatler dengesinin dikkate alınması gerektiğini, ahde vefa ilkesinin göz önünde bulundurulması gerektiğini, davacı şirketin, fuar katılım bedelini Türk Lirası cinsinden ödemesine rağmen USD cinsinden iadesini talep ettiğini,

bu hususun hukuken mümkün olmadığı gibi davacı tarafın kötüniyetini de ortaya koyduğunu savunarak; haksız, kötü niyetli ve hukuki mesnetten yoksun huzurdaki davanın reddine, tüm yargılama gideri ve vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

YARGILAMANIN ÖZETİ, DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava; taraflar arasındaki fuar katılım sözleşmesinden kaynaklı dönme nedeniyle menfi tespit ve ödenen bedelinin iadesi istemine ilişkindir. Mahkememizce taraflara usulüne uygun davetiye tebliğleri yapılarak taraf teşkili sağlanmış ve davanın esasına başlanmıştır.

Taraflar arasında ... tarihinde düzenlenecek olan ... Fuarına (...) katılım için sözleşme akdedildiği hususunda anlaşmazlık bulunmadığı, HMK 137 maddesi uyarınca taraflar arasındaki uyuşmazlığın; fuar katılım sözleşmesi kapsamında belirtilen tarihte ve yerde fuarın yapılmaması nedeniyle sözleşmenin fesih şartlarının oluşup oluşmadığı, davacı tarafça ödenen fuar katılım bedelinin ödeme tarihinden itibaren işleyecek en yüksek ticari faizi ile birlikte iadesi talebinin kabul edilip edilemeyeceği hususlarından kaynaklandığı tespit edilmiştir.

.... Bankası A.Ş. .... Şube Müdürlüğüne müzekkere yazılarak; ... hesap .... seri numaralı 05/03/2020 keşide tarihli 51.154-TL bedelli çekin ödenip ödenmediği hususunun araştırılarak Mahkememize bilgi verilmesi istenilmiş; cevabi yazıda, ilgili çekin 05/03/2020 tarihinde ödendiğinin bildirildiği görülmüş, müzekkere cevabı incelenerek dosya kapsamına kazandırılmıştır.

Ticaret Bakanlığı Rehberlik ve Teftiş Başkanlığından; 15/11/2021 tarih ve ... sayılı İnceleme Raporunun bir sureti celp edilerek dosya kapsamına kazandırılmıştır.

...'dan; davacı şirketin ... üyesi olup olmadığına ilişkin kayıtlar ile .... ile .... A.Ş. arasında 25.04.2019 tarihinde imzalanan ''06.12.2005 Tarihli Protokol'e Ek Protokol No:8''[''Protokol No:8''] adlı sözleşmenin örneği ile 06/12/2005 tarihli protokolün bir örneği celp edilerek dosya kapsamına kazandırılmıştır.

Türkiye Odalar ve Borsalar Birliğinden; .... yılında yapılması planlanan fuara ilişkin bilgi ve belgeler celp edilerek dosya kapsamına kazandırılmış; ayrıca müzekkere cevabının incelenmesinde.

2020 yılında düzenlenmek üzere Takvim'de yer alan tüm fuarların ilk olarak 1 Mayıs 2020 sonrası döneme, sonra 1 Temmuz 2020 sonrası döneme, son olarak ise 1 Temmuz 2020 tarihinden itibaren açık alanlarda fuarların düzenlenebilmesine izin verilmekle birlikte, kapalı alanlarda düzenlenecek fuarların 1 Eylül 2020 sonrası döneme ertelendiğinin bildirildiği, Ticaret Bakanlığı'nca uygun görülen fuar ertelemeleri sebebiyle .... tarihleri arasında yer alan fuarların Birliğe iletilen tarih değişikliği ve iptal taleplerinin, Usul ve Esaslar çerçevesinde değerlendirildikten sonra takvime işlendiği,

belirtilen yazılar dışında fuarların belli bir dönem sonrasına ertelenmesini gerektirecek herhangi bir yazının Birliğe uluşmadığı hususlarının bildirildiği görülmüştür.

Beyoğlu .... Noterliğinden; 19/10/2021 tarih ve ... yevmiye numaralı ihtarname ve tebliğ belgesinin onaylı bir sureti celp edilerek dosya kapsamına kazandırılmıştır. Taraf vekilleri tarafından cevap ve delil dilekçeleri ekinde "Fuar Katılım Sözleşmesi"nin bir sureti dosyaya ibraz edilmiştir.

Dava kapsamında taraf vekilleri tarafından delil olarak sunulan sözleşmenin 2. Maddesinde: "Fuar Katılım Sözleşmesini imzalayarak, iş bu Formda belirtilen DÜZENLEYİCİ'nin ... merkezinde ( kısaca ....) organize ettiği sergi veya fuara katılmayı kabul eden KATILIMCI, bu imzadan sonra, fuara katılmayı reddetse dahi KATILIMCI'nın maddi ve manevi yükümlülükleri devam eder.

KATILIMCI, fuar katılım koşulları, sergi veya fuarın yeri, KATILIMCI'nın fuar alanındaki yeri, düzenleme tarihleri, ünvanı vb hususlarda, DÜZENLEYİCİ'nin sektörün talebi, ekonomik durumu, organizasyon gerekleri veya kendi takdiri ile yapacağı değişiklikleri ( Fuarın kısmen veya tamamen iptali dahil ) peşinen kabul eder.

Bu durum sözleşmenin fesih sebebi değildir, KATILIMCl'nın ücret ödeme yükümlülüğü devam eder, KATILIMCI, ancak DÜZENLEYİCİ'nin yazılı teyidi ile fuardan çekilme hakkına sahiptir. DÜZENLEYİCİ, fuardan 3 gün öncesine kadar hiçbir sebep göstermeksizin yazılı bildirimde bulunarak Sözleşmeyi tek taraflı olarak feshedebilir ve KATILIMCI’yı fuardan çıkarabilir.

DÜZENLEYİCİ, Fuar katılım bedelini fesih/çıkarma/fuar iptali bildirimlerinden itibaren 30 (otuz) gün içinde KATILIMCI'ya iade eder. Sözleşmenin bu şekilde feshi, Fuardan çıkarma ve Fuarın kısmen veya tamamen iptali durumunda KATILIMCI, fuar katılım bedelinden başka masraf, gecikme faizi ya da zarar ziyan adıyla bir talepte bulunma hakkına sahip olmadığını önceden beyan, kabul ve taahhüt eder." düzenlemesi yer almaktadır.

Türk Borçlar Kanunu'nun 136. Maddesinin 2. Fıkrasında; " Karşılıklı borç yükleyen sözleşmelerde imkânsızlık sebebiyle borçtan kurtulan borçlu, karşı taraftan almış olduğu edimi sebepsiz zenginleşme hükümleri uyarınca geri vermekle yükümlü olup, henüz kendisine ifa edilmemiş olan edimi isteme hakkını kaybeder. Kanun veya sözleşmeyle borcun ifasından önce doğan hasarın alacaklıya yükletilmiş olduğu durumlar, bu hükmün dışındadır." düzenlemesi yer almaktadır.

Yargıtay ..... Hukuk Dairesi ...... esas ve ...... karar sayılı kararında; "...tarafların iradelerini etkileyip sözleşmeyi yapmalarına neden olan şartlar daha sonra çok önemli surette, çarpıcı ve öngörülmez bir biçimde adaletsizliğe yol açan olayların gerçekleşmesi ile değişmişse taraflar artık o akitle bağlı tutulamazlar. Değişen bu koşullar karşısında TMK 2. Maddesinden yararlanarak sözleşmenin yeniden düzenlenmesi zorunluluğu doğar."

Hukukumuzda sözleşmeye bağlılık (Ahde Vefa-Pacta Sund Servanda ) ve sözleşme serbestliği ilkeleri kabul edilmiştir. Bu ilkelere göre, sözleşme yapıldığı andaki gibi aynen uygulanmalıdır. Eş söyleyişle, sözleşme koşulları borçlu için sonradan ağırlaşmış, edimler dengesi sonradan çıkan olaylar nedeni ile değişmiş olsa bile, borçlu sözleşmedeki edimini aynen ifa etmelidir. Ancak bu ilke özel hukukun diğer ilkeleriyle sınırlandırılmıştır.

Türk Borçlar Kanunu'nun 138. Maddesinde; "Sözleşmenin yapıldığı sırada taraflarca öngörülmeyen ve öngörülmesi de beklenmeyen olağanüstü bir durum, borçludan kaynaklanmayan bir sebeple ortaya çıkar ve sözleşmenin yapıldığı sırada mevcut olguları, kendisinden ifanın istenmesini dürüstlük kurallarına aykırı düşecek derecede borçlu aleyhine değiştirir ve borçlu da borcunu henüz ifa etmemiş veya ifanın aşırı ölçüde güçleşmesinden doğan haklarını saklı tutarak ifa etmiş olursa borçlu, hakimden sözleşmenin yeni koşullara uyarlanmasını isteme, bu mümkün olmadığı takdirde sözleşmeden dönme hakkına sahiptir." düzenlemesi yer almaktadır.

Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 28.11.2019 ve ...... Esas, ...... Karar sayılı ilamı; "Kurulmuş bir sözleşmede sonradan ortaya çıkan bazı olgular nedeniyle değişiklik yapılabilmesi, bugün çağdaş tüm hukuk sistemlerinde kabul edilen, beklenmeyen hâl (emprevizyon) veya clausula rebus sic stantibus kuramının koşullarının gerçekleşmiş olması hâlinde mümkün görülmektedir. Bu kuramın, borçlunun şartları ne olursa olsun mutlaka akde sadık kalmasını zorunlu gören, bir bakıma artık eskimiş olarak nitelendirilebilecek ahde vefa veya pacta sunt servanda kuramını sınırlamak için konulduğu benimsenmektedir.

Beklenmeyen hâl kuramı, şöyle açıklanmaktadır: “Akit yapıldığı sırada mevcut bulunan şartlar önemli surette değişmişse taraflar akitle bağlı olmamalıdır. Buna “clausula rebus sic stantibus” (beklenmeyen hâl şartı) denmektedir. Bu görüş öğretide “emprevizyon teorisi” adıyla anılmaktadır. Öğretide, sözleşmenin, yapıldığı andaki durumun değişmeyeceği şeklindeki bir zımni kabul ile yapıldığı, aynen uygulanmasının taraflarca bu zımni şarta bağlı tutulduğu varsayılmaktadır (Tekinay, S.S./Akman, S./Burcuoğlu, H./Altop, A.: Borçlar Hukuku, Genel Hükümler, 7.Bası,İstanbul 1993, s.1005).

Akitlerin ifasını şartların değişmemesine bağlayan fikir (clasula rebus sic stantibus) gerçeğe tam olarak uygun değilse de, ahde vefa prensibine kesin ve sıkı sıkıya bağlılığında her zaman adil olmadığı görülmektedir. Bugün İsviçre-Türk hukukunda çoğunlukla dayanılan esas, uyuşmazlıklara dürüstlük kuralı uyarınca çözüm bulunmasıdır (Oğuzman, K.: Borçlar Hukuku Dersleri,Cilt 1, 4.Bası, İstanbul 1987, s.123.

Serozan, R.: Borçlar Hukuku, Genel Bölüm, İfa, İfa Engelleri, Haksız Zenginleşme 3.Cilt, İstanbul 1994, s.164. Kaplan, İ.: Hakimin Sözleşmeye Müdahalesi, Ankara 1987, s.112. Burcuoğlu, H.: Hukukta Beklenmeyen Hal ve Uyarlama, İstanbul 1995, s.4. İsviçre Hukuku için Bkz. Eugen Bucher, Schweizer Isch’es Obligationenrecbt Allgemeiner Teil, 2.Bası, Zürich 1988, s.385 vd. Henri Deschenaux, Le Titre Preliminaire Du Code Civil,Fribourg 1969, s.183)." şeklindedir.

Yapılan yargılama, iddia, savunma, taraflar arasında akdedilen Fuar Katılım Sözleşmesi, T.O.B.B. cevabi yazısı, sunulan ve toplanan deliller ve tüm dosya kapsamına göre; taraflar arasında ... tarihlerinde düzenlenecek olan ... (...) Fuarına ilişkin 07/10/2019 tarihinde fuar katılım sözleşmesi akdedildiği, iş bu sözleşme kapsamında 1 USD =5,76-TL olarak kabul edilerek m2 birim fiyatı için belirlenen 575,70-TL olmak üzere 75 m2 stand alanı için KDV ve damga vergisi dahil 51.154,11-TL sözleşme bedeli belirlendiği, davacının 05/03/2020 keşide tarihli ve 51.154,11-TL tutarlı çeki davalı tarafa verdiği ve çekin tahsil edildiği,

ayrıca 31/12/2019 tarihinde havale yolu ile 2.067,70-TL tutarında ödeme yaptığı, iş bu konularda taraflar arasında uyuşmazlık bulunmadığı, ancak koronavirüs(covid-19) salgını nedeniyle tüm ülke genelinde yetkili makamlarca tedbirler alındığı, bu kapsamda fuarcılık faaliyetlerinin durdurulması üzerine ... tarihinde yapılması planlanan dava konusu ...

Fuarının ertelendiği, davalı tarafın süresinde cevap dilekçesi ibraz etmekle, fuarın iptal edilmediğini sektör temsilcileri ile mutabık kalınarak fuarın ... tarihine ertelendiğini ve de sözleşmenin 2.maddesi uyarınca fuar tarihini değiştirme hakkı olduğunu savunduğu, fuarın ertelendiği ... tarihinde de yapılmadığı, İstanbul ilinde yapılacağı belirtilen fuarın ... tarihinde ....

Merkezinde gerçekleştirildiğinin anlaşıldığı, taraflar arasında sözleşme serbestisi ilkesi gereğince akdedilen sözleşmeden kaynaklı edimini davacının yerine getirdiği ancak davalının covid-19 pandemi sebebi ile edimini yerine getirmediği,

her ne kadar davalı tarafça sözleşmenin 2.maddesi uyarınca fuar katılım tarihinde değişiklik yapma hakkına sahip olduğu savunulmuş ise de bu maddenin sözleşmenin ifası-ifa imkansızlığı-mücbir sebep konuları ile birlikte değerlendirilmesi gerektiği, sözleşme yapıldığında karşılıklı edimler arasında mevcut olan dengenin sonradan şartların olağanüstü değişmesiyle büyük ölçüde tarafların biri aleyhine katlanılamayacak derecede bozulabileceği, bu durumda sözleşmeye bağlılık ilkesine sıkı sıkıya bağlı kalmanın adalet, hakkaniyet ve objektif hüsnüniyet kaidelerine aykırı bir durum yaratacağı açık olduğundan,

her ne kadar taraflar arasındaki sözleşmede davalı yana fuar tarihini değiştirme/yeniden düzenlenme imkanı sağlanmış ise de, mevcut durum şartları değerlendirildiğinde küresel salgın sebebi ile öngörülemeyen dış bir olayın meydana gelmesi olgusunun gerçekleştiği, ayrıca sözleşmenin aynı koşullarla ifası mümkün bulunmadığına göre ve fuar tarihine ve yerine ilişkin ertelemelerin de davacı tarafça kabul edilmediği dikkate alınarak, kaldı ki davacıyı sözleşmeyle bağlı tutmanın mümkün ve hakkaniyete uygun olmadığı kanaatine varılmakla; davacının haklı nedenlere binaen sözleşmenin feshiyle birlikte ... tarihlerinde İstanbul'da düzenlenecek olan ...

Fuarına (...) katılımı amacıyla 07/10/2019 tarihinde düzenlenen sözleşme nedeniyle davalıya borçlu olmadığının tespiti ile ödediği bedeli davacıdan sebepsiz zenginleşme hükümleri uyarınca talep etme hakkı bulunduğu, sonuç ve vicdani kanaatine varılarak davanın kabulüne, davacı tarafça gönderilen ve davacının sözleşmeden dönme iradesini içeren ihtarnamenin davalıya tebliğ tarihi dikkate alınarak fazlaya ilişkin faiz talebinin reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurularak yargılama sonuçlandırılmıştır.

SONUÇ / HÜKÜM

HÜKÜM

Yukarıda Açıklanan Nedenlerle;

Davanın KABULÜ ile,

1-Davacının taraflar arasında düzenlenen ... tarihlerinde İstanbul'da düzenlenecek olan ... Fuarına (...) katılımı amacıyla 07/10/2019 tarihinde düzenlenen sözleşme nedeniyle BORÇLU OLMADIĞININ TESPİTİNE,

Davacı tarafından yukarıda belirtilen sözleşmeye istinaden davalı şirkete ödenen 8.880,00-USD'nin fiili ödeme günündeki T.C Merkez Bankası efektif satış kuru karşılığı üzerinden temerrüt tarihi olan 19/10/2021 tarihinden itibaren 3095 Sayılı Kanunun 4/A Maddesi gereğince Devlet Bankalarının o yabancı para ile açılmış 1 yıl vadeli mevduat hesabına ödediği en yüksek faiz oranı ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya ÖDENMESİNE, fazlaya ilişkin faiz talebinin REDDİNE,

2-Harçlar tarifesi uyarınca alınması gereken 8.976,96-TL harçtan davacı tarafça peşin yatırılan 2.244,25-TL peşin harcın mahsubu ile bakiye 6.732,71-TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye irat KAYDINA,

3-Arabuluculuk sonuç tutanağı tarihi itibariyle yürürlükte bulunan tarifeye göre tahakkuk eden 1.560,00-TL arabuluculuk ücretinin davalıdan tahsili ile hazineye irat KAYDINA,

4-Davacı tarafça yapılan 80,70-TL başvurma harcı, 2.244,25-TL peşin harç, 828,10-TL posta gideri olmak üzere toplam 3.153,05-TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,

5-Davanın kabul miktarı dikkate alınarak karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca tayin ve takdir olunan 20.712,00-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,

6-Kullanılmayan gider avansının HMK 333. maddesi gereğince kararın kesinleşmesinden sonra yatıran tarafa iadesine,

7-HMK'nın uygulanmasına dair yönetmeliğin 58/1 maddesi gereğince taraflardan birinin talebi halinde gerekçeli kararın taraflara tebliğine,

Dair; 6100 sayılı HMK.'nun 341. ve devamı maddeleri gereğince gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İSTİNAF kanun yolu açık olmak üzere taraf vekillerinin yüzüne karşı verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 22/06/2023

Katip ... · ¸ Hakim ... · ¸

Bakırköy 1. Asliye Ticaret Mahkemesi, E. 2022/269, K. 2023/651, 22 Haziran 2023 tarihli karar · Kaynak: UYAP Emsal Karar Arama

Bu karar size uygun mu?

Davanızda bu kararın emsal değerini değerlendirmek için avukat desteği alın.

Görüşme Planla

BU SAYFADA

  1. Künye
  2. Karar Metni
  3. Gereği Düşünüldü
  4. Yargılamanın Özeti, Delillerin Değerlendirilmesi Ve Gerekçe
  5. Sonuç / Hüküm

Karar Bilgileri

Mercii
Bakırköy 1. Asliye Ticaret Mahkemesi
Esas No
2022/269
Karar No
2023/651
Tarih
22 Haziran 2023

İlgili Kararlar

  • Bursa 3. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/269 K.2023/625
  • İstanbul 21. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/269 K.2023/484
  • İstanbul 8. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/269 K.2023/466
  • İstanbul 3. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/270 K.2023/368
  • İstanbul 15. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/271 K.2023/632
  • İstanbul Anadolu 7. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/271 K.2023/473

Tüm Arşiv

İlk Derece Mahkeme KararlarıYargıtay Kararları
ACAYCAN CEYLANAVUKATLIK BÜROSU

Siber suç ve ağır ceza odaklı butik hukuk bürosu. Bilişim, kripto ve dolandırıcılık mağduriyeti ile trafik kazası davalarında uzman avukatlık desteği.

InstagramLinkedIn

Hukuki danışmanlık · Uzmanlık odaklı yaklaşım

MENÜ

  • Anasayfa
  • Uzmanlık Alanı
  • Makaleler
  • Makale Arşivi
  • Online Danışmanlık
  • Hakkımızda
  • Medyada Biz
  • Kariyer
  • Ödeme
  • İletişim

UZMANLIK

  • Ceza Hukuku
  • Bilişim Suçları
  • Bilişim Hukuku
  • İnternet Hukuku
  • Forex ve Yatırım Dolandırıcılığı Hukuku
  • Kripto Paralar Hukuku
  • Finans Hukuku
  • Hukuki Danışmanlık

HUKUKI KAYNAKLAR

  • Ne Yapmalıyım?
  • Uzaktan Temsil
  • Avukat Seçme Rehberi
  • International
  • Dilekçe şablonları
  • Hukuki Sözlük
  • Soru-Cevap
  • Yargıtay Kararları
  • İnfaz Hesaplama
  • Arabuluculuk
  • llms.txt(AI keşif)

POPÜLER ARAMALAR

  • Siber Suç Avukatı
  • Dolandırıcılık Avukatı
  • Ağır Ceza Avukatı
  • Ceza Avukatı
  • Ceza Soruşturması Avukatı
  • IBAN Mağduru
  • Uyuşturucu Suçları Avukatı
  • Cinayet Avukatı

İLETIŞIM

  • Turkiye
  • 0 (850) 308 38 83
  • 0 (850) 308 38 83
  • [email protected]
  • Pazartesi — Cuma · 09:00 – 18:00

Aycan Ceylan

Hukuki Uyarı: Bu sitedeki tüm içerik, görsel ve veriler telif hakkı ile korunmaktadır. Sayfa kaynağını görüntüleme, sağ tıklama, kopyalama, öğeyi denetleme (DevTools) ve scraping dahil tüm kullanıcı etkileşimleri 6698 sayılı KVKK ve 5651/5237 sayılı Kanunlar uyarınca IP adresi, oturum bilgisi, tarayıcı/cihaz bilgileri ile birlikte loglanmaktadır. İzinsiz veri çekilmesi, kopyalanması veya tersine mühendislik halinde yasal işlem başlatılır. © Aycan Ceylan Avukatlık Bürosu — Tüm hakları saklıdır.
© 2025 Aycan Ceylan Avukatlık Bürosu — Tüm hakları saklıdır.KVKK Aydınlatma MetniHukuki danışmanlık · Uzmanlık odaklı yaklaşım

KVKK Bilgilendirmesi

Bu site deneyiminizi iyileştirmek için çerez kullanır. Devam ederek kabul etmiş sayılırsınız. Siteyi kullanmaya devam etmeniz halinde, kişisel verilerinizin KVKK aydınlatma metni kapsamında işlendiğini kabul etmiş sayılırsınız.

KVKK Aydınlatma Metni
1. Format
2. Tarih / Saat
3. Bilgiler

Görüşme formatını seçin

Tarih ve saat seçin

Randevu en az 30 dakika sonrası için verilebilir. Ofis saatleri: Pzt–Cum 09:00 – 18:00.

İletişim bilgileriniz

Randevunuz alınacak ve ödeme işlemi için sizi telefonunuzdan arayacağız.