Bakırköy 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/634 K.2023/1085

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekilinin dava dilekçesinde özetle.

Müvekkili şirketin plastik ve/veya tek kullanımlık tüketim ve temizlik malzemeleri satışı yaptığını, davalı-borçlu'ya farklı tarihlerde bir kısım faturalar karşılığında farklı tutarlarda toplamda 103.295,66-TL tutarında olmak üzere malzeme sattığını, fatura içeriklerinde detayları belirtilmiş olan emtiaların Davalı-Borçlu şirkete teslim edildiğini, fatura içeriklerinin de herhangi bir itiraza uğramadığını, müvekkilinin davalıdan defalarca fatura bedellerinin ödenmesi yönünde talepte bulunmuş olmasına rağmen herhangi bir ödeme yapılmadığını, bunun üzerine Davalı-Borçlu aleyhine Bakırköy .....

İcra Müdürlüğü'nün .....

E. Sayılı dosyası ile faturaya dayalı ilamsız icra takibi başlatıldığını, ancak davalının tamamen haksız ve kötü niyetli bir şekilde, borcunu ödememek amaçlı olarak takibe itiraz ettiğini ve takibin durmasına sebebiyet verdiğini, davalı-borçlunun kötü niyetli ve haksız olduğunu, fatura ve irsaliyelerde görüleceği üzere davalı şirketin, davacı müvekkili şirkete olan borcunun sabit olduğunu geçecek süre zarfında mal kaçırma ihtimallerinin kuvvetle muhtemel olduğunu, öncelikle Davalı-borçlu şirketin menkul, gayrimenkul, sair mal ve üçüncü şahıslardaki hak ve alacaklarının ihtiyaten haczine, kararın Bakırköy ......

İcra Müdürlüğü'nün ..... E. Sayılı İcra Dosyası üzerinden infazına, davanın kabulü ile Bakırköy ..... İcra Müdürlüğü'nün .... E. Sayılı İcra Dosyasına yapılan itirazın iptaline ve takibin devamına, davalı-Borçlu'nın takibe itiraz etmesi sebebi ile takip konusu alacağın yüzde yirmisinden az olmamak kaydı ile icra inkar tazminatına mahkumiyetine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin Davalı-Borçlu tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle.

Davacı tarafından teslim edilen malların ne zaman teslim edildiğine ve işbu mallara ilişkin ödemenin müvekkilince ne zaman yapılacağına ilişkin söz konusu faturalarda taraflarca belirlenen bir tarih yer almadığını, bu nedenle davacının teslim ettiği ürünlere/mallara ilişkin teslim tarihlerini gösteren teslim tutanaklarının celbini talep ettiklerini, davacı tarafın vadesi gelmemiş faturaları icra takibine konu ettiğini, faturaya konu alacağının HMK. m. 200 (HUMK. m. 287) uyarınca senetle/kesin delille ispatlanmak durumunda olduğunu, yine faturayı düzenleyip gönderen tarafın;

yani davacı fatura konusu borcunu ifa ettiğini (malın teslim ettiğini, işin yaptığını vs.) de ispatlayacağını, ancak davacı ne dava dilekçesinde taraflar arasında geçerli bir sözleşme olduğunu hem de fatura konusu borcunu ifa ettiğini de ispat etmesi gerektiğini, davacı tarafın talep ettiği alacağa bağlı faizi de kabul etmediklerini, müvekkilinin ticari defter ve kayıtları incelendiğinde davacı tarafa borcunun olmadığının görüleceğini, bu nedenlerle davanın reddini, karşı tarafın kötü niyet tazminatı ödemesine ve yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin karşı tarafa yüklenmesine karar verilmesini talep ettiği anlaşılmıştır.

Bakırköy ..... İcra Müdürlüğünün .... Esas sayılı takip dosyası incelendiğinde; davacı asilin, davalı şirket aleyhine 103.295,66-TL toplam ve asıl alacağının tahsili, asıl alacağa işleyecek yıllık %15,75 avans faizi ile birlikte, vekalet ücreti ve icra masraflarının birlikte tahsili için icra takibine geçildiği, borçluya ödeme emrinin tebliği üzerine borçlunun süresinde itiraz ettiğini belirterek takibin durmasına sebebiyet verdiği, icra müdürlüğünce takibin durdurulmasına karar verildiği anlaşılmıştır.

Usulüne uygun duruşma açılmış, ön inceleme aşamasında uyuşmazlık konuları re'sen belirlenerek taraflarca gösterilen deliller toplanmış ve konunun incelenmesinde uzmanlık gerektiren yönler olduğundan bilirkişi incelemesi yaptırılmak suretiyle dava sonuçlandırılmıştır.

Mahkememizce tarafların iddia ve savunmaları, sundukları deliller, dosya kapsamı belgeler ve her iki tarafa ait ticari defter ve kayıtlar incelenmek sureti ile takip tarihi itibari ile davacının davalıdan alacaklı olup olmadığı konusunda bilirkişi incelemesi yapılmasına karar verilmiş olmakla, mali müşavir bilirkişi ...'ın 14/09/2023 tarihli raporunda özetle; Davacı tarafın defterlerinin, sair vesaikin, muhasebe kayıtlarının 6102 Say. TTK. m.

64,65,66 ve 82. Mad. VUK. m. 220-226,229,230,231,232 hükümlerine uygun şekilde

tanzim edildiği, HMK. m. 222 gereğinde mevcut haliyle davacının ticari defterlerinin

lehine delil niteliğinin bulunduğu, davalı tarafın ticari defterlerini incelemek için davalı avukatı ... ve

şirketin finans uzmanı .... ile iletişime geçilmeye çalışmış ancak tarafıma

herhangi bir dönüş yapılmadığını, bu sebeple davalı yönünden ticari defter incelemesi

yapılamadığını, davacı tarafından davalıya kesilen faturaların FORM BA (Mal ve Hizmet Alışlarına İlişkin

Bildirim Formu) Beyanı ile ilgili vergi dairesine kanuni süre içinde (davalı tarafından)

beyan edildiğinin tespit edildiğini, davalıya davacı tarafından kesilen faturaların FORM BS (Mal ve Hizmet Satışlarına İlişkin

Bildirim Formu) Beyanı ile ilgili vergi dairesine kanuni süre içinde (davacı tarafından)

beyan edildiğinin tespit edildiğini, takip ve dava tarihi arasında Davalı tarafından davacıya yapılan bir ödeme olmadığını, davalı tarafından davacıya, Dava tarihinden sonra yapılan bir ödemeye rastlanmadığını, davacının davalıdan alacaklı olduğunun tespit edildiğini, dava tarihi itibariyle davacının davalıdan 103.295,66 TL asıl alacak alacağı

olduğu tespit edildiğini, davacı alacağının kabulü halinde, Davacının 30.05.2022 Takip Tarihi itibariyle

103.295,66 TL asıl alacak alacağı olduğu, 30.05.2022 takip tarihinden itibaren asıl alacağa %15,75 faiz talebinde bulunduğu, 3095 sayılı Kan. Tacirler arasında faiz

oranı olması nedeniyle uygun olduğu, değişen oranlarda uygulanması gerektiği görüş ve kanaatine varıldığı bildirilmiştir.

TÜM DOSYA MUHTEVİYÂTI KÜLLÎYEN TETKÎK EDİLDİĞİNDE

Dava; taraflar arasında ticari ilişki olduğundan bahisle alacak olduğuna dair yapılan icra takibine itirazın iptali davasıdır.

Öncelikle ispat müessesesini açıklamakta fayda var. Bilindiği üzere, hakim, davada hangi vakıaların ispat edilmesini tespit ettikten sonra, bu vakıaların kimin tarafından ispat edilmesi gerektiği sorusuyla karşılaşır; buna ispat yükü denir. Kendisine ispat yükü düşen taraf için, bu bir yükümlülük(mükellefiyet) değil, sadece bir yüktür(külfettir). Taraf kendisinin ispat etmesi gerektiği vakıayı ispat edemezse karşı taraf ve mahkeme onu mutlaka ispat etmesini isteyemez, bilakis kendisine ispat yükü düşen taraf , o vakıayı ispat edememiş sayılır.(Kuru, Medeni Usul Hukuku, 2016, sy 319)

Dava dosyamızda ispat yükü alacaklı olduğunu iddia eden davacı üzerinde olup tarafların iddiaları doğrultusunda delilleri toplanarak taraf defterleri üzerinde bilirkişi incelemesi yapılmasına dair ihtaratlı ara karar kurulmuş inceleme günü sadece davacı defterlerini incelemeye esas olacak şekilde dosyamıza sunmuştur.

Yapılan inceleme neticesinde davacı defterlerine göre davacının davalıdan alacaklı olduğu tespit edilmiş fakat davalı defterlerini incelemeye esas olacak şekilde ibraz etmemiştir. Rapor neticesinde incelenen davacı defterlerine göre davacının davalıdan faturalar karşılığında 103.295,66 TL alacaklı olduğu anlaşılmıştır.

6100 sayılı Hukuk Muhakemesi Kanunu' nun 222/3. maddesinin 22/07/2020 tarih ve 7251 sayılı yasa ile değiştirilmeden önceki hali " İkinci fıkrada belirtilen şartlara uygun olarak tutulan ticari defter kayıtlarının sahibi ve halefleri lehine delil olarak kabul edilebilmesi için, diğer tarafın aynı şartlara uygun olarak tutulmuş ticari defterlerindeki kayıtların bunlara aykırı olmaması veya ilgili hususta hiçbir kayıt içermemesi yahut defter kayıtlarının aksinin senet veya diğer kesin delillerle ispatlanmamış olması gerekir. Bu şartlara uygun olarak tutulan defterlerdeki sahibi lehine ve aleyhine olan kayıtlar birbirinden ayrılamaz. " şeklindedir.

6100 sayılı Hukuk Muhakemesi Kanunu' nun 222/3. maddesinin 22/07/2020 tarih ve 7251 sayılı yasa ile değiştirildikten sonraki hali " İkinci fıkrada belirtilen şartlara uygun olarak tutulan ticari defter kayıtlarının sahibi ve halefleri lehine delil olarak kabul edilebilmesi için, diğer tarafın aynı şartlara uygun olarak tutulmuş ticari defterlerindeki kayıtların bunlara aykırı olmaması veya diğer tarafın ticari defterini ibraz etmemesi yahut defter kayıtlarının aksinin senet veya diğer kesin delillerle ispatlanmamış olması gerekir.

Diğer tarafın ikinci fıkrada yazılan şartlara uygun olarak tutulan ticari defterlerinin ilgili hususta hiçbir kayıt içermemesi halinde ticari defterler, sahibi lehine delil olarak kullanılamaz. Bu şartlara uygun olarak tutulan defterlerdeki sahibi lehine ve aleyhine olan kayıtlar birbirinden ayrılamaz." şeklindedir.

7251 sayılı yasanın 6100 sayılı Hukuk Muhakemesi Kanunu' nun 222/3. maddesindeki değişikliği düzenleyen 23. maddesine ait Türkiye Büyük Millet Meclisi gerekçesi " Maddeyle, Kanunun ticari defterlerin ibrazı ve delil olmasına ilişkin 222 nci maddesinde değişiklik yapılmaktadır. Mevcut metne göre diğer tarafın defter kayıtlarında ilgili hususta hiçbir kayıt bulunmaması halinde, ibraz eden tarafın ticari defterindeki kayıtlar, sahibi lehine delil olarak kabul edilebilmektedir.

Ticari defteri ibraz edenin tek taraflı işlemiyle oluşturduğu kayıtların, bu kayıtlardan hiçbir şekilde haberi olmayan karşı taraf aleyhine delil teşkil ediyor olması hakkaniyete aykırı sonuçlar doğurabileceği gibi hukuk güvenliği ilkesine de aykırılık teşkil edebilmektedir.

Bu sebeple maddede yapılan değişiklikle, ticari defter kayıtlarının sahibi ve halefleri lehine delil olarak kabul edilebilmesi için öngörülen unsurlardan biri olan, diğer tarafın ticari defterlerindeki kayıtların “ilgili hususta hiçbir kayıt içermemesi” hali, madde metninden çıkarılmaktadır.

Kural tersine çevrilmekte ve karşı tarafın maddede belirtilen usule uygun olarak tuttuğu ticari defterini ibraz ettiği halde ileri sürülen hususta hiçbir kayıt içermemesi halinde ticari defterin, sahibi lehine delil olarak kullanılamayacağı açıkça hükme bağlanmaktadır. Madde metni dışına çıkarılan “ilgili hususta hiçbir kayıt içermemesi” durumunun yerine, “diğer tarafın ticari defterlerini ibraz etmemesi” durumu maddeye ilave edilmektedir.

Buna göre ticari defterde yer alan herhangi bir kaydın, sahibi lehine delil teşkil edebilmesi için diğer tarafın ticari defterini ibraz etmemesi gerekecektir. Bu düzenlemenin hakkaniyete ve hukuk güvenliği ilkesine uygun olduğu düşünülmektedir. Zira ticari defteri ibraz edenin defterinde yer alan ve diğer tarafı muhatap alan kayıt, diğer tarafa sunulmakta ve diğer tarafın kendi defterindeki kayıtlara dayanarak karşı delilini ileri sürmesi beklenmektedir.

Diğer tarafın ticari defterini ibraz etmemesi hali, ileri sürülen delili hükümden düşürecek başka herhangi bir kayda sahip olmadığı anlamına gelecektir. Belirtilmelidir ki defter ibraz etmeyen tarafın, diğer tarafın ticari defterindeki kayıtların aksini senet veya diğer kesin delillerle ispatlama hakkı saklıdır." şeklindedir.

Kanun değişikliği sonrasında madde gerekçesi içeriğinden anlaşıldığı üzere, davalı defterlerini sunmayarak davacının ticari defter kayıtlarının HMK'nın 222/3. maddeye göre lehine delil oluşturup oluşturmadığının tam olarak incelenebilmesine 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu 2. maddesi ile 6100 sayılı HMK' nın 29. maddesi kapsamında dürüstlük-hakkaniyet ilkesine aykırı bir şekilde engel olduğundan, sunulmayan ticari defterlerinde de davacının alacaklı olduğuna dair kayıtların mevcut olduğu halde sunulmadığının, davacı tarafça ileri sürülen delili hükümden düşürecek başka herhangi bir kayda sahip olmadığının ve bunun sonucunda da davacı incelenen defter kayıtlarının davacı lehine delil oluşturduğunun kabulü gerekir.

Bu durumda davacının ticari defter kayıtları ile alacağın varlığının ispatlandığı, fatura teslim olgusunun artık ispatının gerekmeyeceği kabul edilerek açılan davanın kabulüne karar verilmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. Yaptırılan bilirkişi incelemesine göre alacağın ticari defterlerde belli olduğu, yani likit olduğu anlaşıldığından, davalının ayrıca icra inkar tazminatına da mahkum edilmesine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurmak gerekmiştir.

Katip ... ¸e-imza Hakim ... · ¸e-imza