KÜNYE
T.C. Bakırköy 1. Asliye Ticaret Mahkemesi
- Karar tarihi
- 26 Aralık 2024
- Esas no
- 2023/650 Esas
- Karar no
- 2024/1328
- Dava
- İtirazın İptali (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan
- Dava tarihi
- 05/07/2023
- Gerekçeli kararın yazıldığı tarih
- 06/01/2025
Karar Metni
1.981 kelime·10 dk okuma·2 bölüm
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. Müvekkil .... Otomotiv Sanayi ve Ticaret A.Ş ile davalı .... Pazarlama ve Dahili Ticaret Ltd Şti arasında 30.10.2020, 30.06.2021, 30.10.2021, 02.03.2022 ve 06.05.2022 tarihli ...
İndirim Müşteri Taahhütnamesi akdedildiğini, işbu Taahhütnameler kapsamında, davalı şirkete şirket faaliyetlerinde kullanılmak üzere ....... indirimi uygulanarak çok sayıda araç satışı gerçekleştirilmiş olup davalı da bu araçları yalnızca şirket faaliyetlerinde kullanmak amacıyla satın aldığını, piyasaya yeniden satma amacının bulunmadığını, ....... indirimini üçüncü kişilere kullandırmayacağını,
6 aylık süre dolmadan ve 10.000 km yol kat etmeden de üçüncü kişilere araç satışı yapılamayacağını beyan ve taahhüt etmiş olup işbu yükümlülüklere aykırı davranması halinde lehine uygulanan ....... indirim bedelleri ile sözleşmede kararlaştırılan cezai şart bedelini müvekkil şirkete ödeneceğine ilişkin borç altına girdiğini, müvekkil şirket tarafından yapılan incelemeler neticesinde davalının taraflar arasında akdedilmiş olan muhtelif tarihli taahhütnamelerindeki yükümlülüklerine aykırı davrandığı tespit edildiğini, zira davalının, müvekkil şirketten indirimli şekilde satın almış olduğu 2020,2021,2022 yılı ''.....',
''...'' model araçlardan oluşan toplamda 98 adet aracı 6 ay ve 10.000 km yol kat etme şartı gerçekleşmeden üçüncü kişilere sattığı ve uygulanan ....... indirimini amacı dışında kullanarak kar elde ettiğinin belirlendiğini, bu eylemlerin müvekkil şirketi zarara uğratmanın yanında taahhütnamelerine de tamamen aykırılık teşkil ettiğini, tüm bu nedenlerle, davalı şirkete usulüne aykırı satışı gerçekleştirilen 98 araç satışına ilişkin ....... indirim bedeli ve cezai şart bedeli toplamı olan 1.855.945,90 TL'nin müvekkile ödenmesi gerektiği konusunda Beşiktaş ....
Noterliği'nin ... Yevmiye Numaralı 16.12.2022 tarihli ihtarnamesi çekildiğini, ihtarnamenin tebliğinden itibaren 3 iş günü içerisinde herhangi bir ödeme yapılmadığını, bu nedenle Büyükçekmece .... İcra Müdürlüğü’nün ... Esas sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığını, borçlunun itiraz ettiğini ve takibi durdurduğunu beyanla Büyükçekmece .... İcra Müdürlüğü’nün .......
Esas sayılı dosyasına vaki haksız ve mesnetsiz itirazlarının iptali ile takibin devamına, davalı borçlunun haksız itirazları nedeniyle % 20’den aşağı olmamak üzere icra inkâr tazminatı ödemeye mahkum edilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle. Davalı müvekkil ile .... Servis Ve Dağıtım Ltd.
Şti. arasında 1998 yılında imzalanan ve 2022 yılının ortasına kadar devam eden distbütörlük sözleşmesi kapsamında, müvekkil şirketin ...... ürünlerinin dağıtımını gerçekleştirdiğini, söz konusu bu ürünlerin müşterilere dağıtımı da daha çok ticari ve hafif ticari araçlar ile yapıldığını, davacı şirketten alınan araçların tamamının da davalı müvekkil şirketin müşterilerine dağıtacağı ....... ürünlerinin dağıtımında kullanılmak üzere alındığını, davacı şirketten satın alınan araçların marka, model ve araç tipi incelendiğinde görüleceği üzere satın alınan araçların ticari amaçla kullanılmak üzere satın alındığını,
bahse konu araçların cinsleri incelendiğinde de açıkça görüleceği üzere hepsi ticari faaliyetlerde kullanılmaya uygun nitelikte olduğunu, davalının Büyükçekmece ... Noterliğinin 28/03/2022 tarih ve ..... Yevmiye Numaralı ihtarnamesi ile 30/04/2022 tarihinden itibaren geçerli olmak kaydıyla ....... Servis ve Dağıtım Ltd. Şti.
İle arasındaki distbütörlük sözleşmesini tek taraflı olarak haklı nedenle feshettiğini, davacı tarafça dava dosyasına sunulan 30/10/2020 tarihli ....... indirimi müşteri taahhütnamesi bütünü ile geçersiz olup işbu davaya dayanak oluşturacak hukuki nitelikte olmadığını, ....... Servis Ve Dağıtım Ltd.
Şti. distbütörlük sözleşmesi kapsamında dağıtımı yapılacak ürünlerin sağlam ve trafiğe elverişli olan araçlar ile yapılmasını müvekkil şirketten talep ettiğini, daha önce kazaya karışmış veya kilometresi yükselmiş, yorgun araçlar ile ürün dağıtımı yapılmasını kesinlikle istemediğini, 30/10/2020 tarihinde satın alınan 37 adet aracın da 8 tanesinde satın alma üzerinden geçen süre zarfında yıpranmalar ve kazalar meydana geldiğini, müvekkil şirketçe söz konusu bu durumun davacı firmaya bildirildiğini,
davacı firmanın ise geri dönüşü yeni araç satışının yapılabileceği ve ticari faaliyete uygun nitelikte olmayan araçların ise davacı müvekkilce satılabileceği şeklinde olduğunu, davalı müvekkilin de davacı yandan almış olduğu bu onay doğrultusunda ticari faaliyetlerinde kullanılmayacak hale gelen ve ürün dağıtımına elverişliliğini kaybeden söz konusu bu araçların satışını gerçekleştirdiğini, ....... Servis Ve Dağıtım Ltd. Şti.
İle yapılan anlaşma kapsamında müvekkil firmaya yeni bölgelerin verileceği ve ürün dağıtım ağının genişletileceği vaat edilmiştir.
Müvekkil de bu sebepten ötürü bir çok sayıda personel işe almış ve ürün dağıtımında kullanılacak çok sayıda araç satın aldığını ancak pandeminin mevcutta olan ve yeni gelmesi beklenen tüm ticari işletmeleri son derece olumsuz etkilemesi, yapılması planlanan ciroyu karşılamadığını, davalının da gerçekleşen mücbir sebepten kaynaklı olarak ticari hayatını devam ettirebilmek adına satın almış olduğu araçları satmak zorunda kaldığını, müvekkilin 01/03/2022 tarihinde satın almış olduğu 4 adet aracı .......
Servis Ve Dağıtım Ltd. Şti. İle arasındaki distbütörlük sözleşmesini feshettikten sonra ticari faaliyetine son verdiği için sattığını beyanla davanın reddine ve davacının kötü niyet tazminatına mahkum edilmesini talep etmiştir.
Büyükçekmece ... İcra Müdürlüğü'nün .... sayılı takip dosyası UYAP sistemi üzerinden gönderilmiş olup, incelenmesinde; davacı alacaklı tarafından davalı borçlu aleyhine toplam 1.855.945,90-TL toplam alacak için icra takibi başlatıldığı, davalı borçlunun borca ve tüm fer'ilerine itiraz ettiği görüldü.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE YARGILAMANIN ÖZETİ
Dava ; Büyükçekmece .... İcra Müdürlüğü’nün ... E. sayılı dosyası tahtında başlatılan icra takibine yapılan itirazın iptali, takibin devamı ve alacağın %20’sinden az olmamak üzere icra inkâr tazminatına istemine ilişkindir.
Taraflar arasındaki uyuşmazlığın; Taraflar arasındaki ....... indirim müşteri taahhütname sözleşmesi kapsamında davalının sözleşmeye aykırı davranıp davranmadığı, ....... indirim bedeli ve sözleşme cezai şart bedeli bakımından davacının takipte alacaklı olup olmadığı, var ise miktarının tespiti, davalının takibe itirazında haklı olup olmadığından kaynaklandığı, mahkememizce tespit edilmiştir.
Mahkememizin 22/03/2024 tarihli celsesinin 2 no'lu ara kararı gereğince davacının iddiası, icra dosyası ve tüm dosya kapsamına göre TARAF ŞİRKETLERİN DEFTERLERİ İNCELENEREK: Büyükçekmece .... İcra Müdürlüğü'nün ...
Esas sayılı icra takip dosyasından kaynaklanan davacının davalıdan takibe konu sebepten kaynaklanan alacağının bulunup bulunmadığı, alacaklı ise ne miktarda alacaklı olduğunun tespiti, işlemiş faiz miktarının da tespiti için tarafların ticari defter ve belgeleri ile dosya üzerinde mahkememiz duruşma salonunda bilirkişi incelemesi yaptırılmasına karar verilmiş olup bilirkişi raporunda özetle: Davacının davalıya sattığı taşıtlardan,
davalı tarafından satın alma tarihlerine göre 6 ay ve 10.000 km şartı gerçekleşmeden 3.kişlere satışı yapılan taşıtlar için yapılan indirimler toplamı ve kararlaştırılan cezai şart ödemelerini davalıdan tazminat olarak talep edebileceğinin değerlendirildiği, Davacı alacağının fatura alacağı değil, sözleşmeye dayanan indirimlerin İADESİ, sözleşmede kararlaştırılan CEZAİ ŞART ödemesi taleplerine dayandığı,
İbraz edilen davacı ve davalı ticari defterlerinin 1 Numaralı Elektronik Defter Tebliği kapsamında e-defter olarak tutulmakta olduğu ve açılış ve kapanış tasdikleri yerine geçen elektronik defter beratlarının süresi içinde ve usulüne göre oluşturulmuş olduğunun tespit edildiği, Ticari defter kayıtlarına göre; taraflar arasında satışa konu edilen araçların ....... indirimlerinin fatura ve kayıtlara yansıtılmadığı, bu hali ile ticari defterlerden davacının satışa konu etmiş olduğu araçların ....... indirim tutarlarının ticari defterlerden tespit edilemediği,
Davacı tarafından, davalıya satışı yapılan ....... araçlarının, ....... indirim taahhütnamelerinde yazılı olduğu üzere 6 ay (180 gün) ve 10.000,00 Km dolmadan satışa konu edilip edilmediği yönünden yapılan değerlendirmede tüm araçların 6 ay dolmadan davalı şirket tarafından satışa konu edilmiş olduğunun tespit edildiği, Öte yandan, davacının indirimli ....... satışlarından zararının olmadığı, zira kendi satın almalarının da indirimli olduğu, bu nedenle davacı alacağının zarar iddiasına değil, sözleşmesel ilişkide indirimli alınan araçların erken satışına dayandığı,
Ticari defterler ve fatura bilgilerinde de mevcut olmadığı halde taraflar arasındaki ....... indirim taahhütnamesine konu olan indirim tutarları toplamının 1.855.945,90 TL olarak hesaplanmış olduğu, Hesaplanan tutar için davacı tarafından Beşiktaş .......
Noterliği ....... yevmiye numaralı ihtarname ile 3 iş günü içinde ödeme talep edilmiş olunduğu ancak ihtarname tebliğ tarihi tespit edilemediğinden temerrüt sabit olmamakla, takip tarihine kadar işlemiş faiz hesaplanamadığı, sonuç ve kanaatine varıldığını bildirmişlerdir.
Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde: Davanın tarafları arasında 30.10.2020, 30.06.2021, 30.10.2021, 02.03.2021 ve 06.05.2022 tarihli ....... İndirim Müşteri Taahhütnamesi akdedilmiştir.
İşbu taahhüt kapsamında ....... indirimini 3. Kişilere kullandırmayacağı, 6 aylık süre ve 10.000 km yol katetmeden de 3. Kişilere satış yapılamayacağını beyan ve taahhüt ettiği ve bu yükümlülüklere aykırı davranması halinde ise lehine uygulanan ....... indirimi ve sözleşmede bulunan cezai şart bedelini ödeyeceği şeklinde borç altına girdiğini kabul etmiş buna rağmen davacı ve davalı arasında imzalanan taahhütlere davalı aykırı davranıp davaranmadığı 10.000 km ve 6 aylık satım yasağı şartına uyup uymadığı Bunun sonrasında imzalanan taahhütlerin "....... Müşterisinin Beyan ve Yükümlülükleri" başlıklı 3.3. Maddesinde aykırılık halin bulunup bulunmadığı noktasında uyuşmazlık söz konusudur.
Dosya kapsamı ve bilirkişi raporunda yapılan tespitler ışığında Taahhütnamenin 3.3 numaralı maddesinde “Satın aldığımız aracı/araçları, trafik sicilde kendi
adımıza tescil etmeden üçüncü kişilere devretmeyeceğimizi ve araçların trafik tescil tarihinden
itibaren 6 (altı) ay geçmeden ve 10.000 km yol kat etmeden araçları üçüncü kişilere satmayacağımızı
taahhüt ederiz. İşbu taahhütnamedeki beyanlarımızın gerçek olmadığının anlaşılması veya satın
aldığımız araçları burada belirtilen yükümlülüklerimizi ihlal etmemiz halinde ilgili araca/araçlara
ilişkin ....... İndirimi tutarını 15 gün içerisinde Bayi’ye iade edeceğimizi kabul ve taahhüt ederiz.(...)”
şeklinde düzenleme bulunmaktadır.
Davalı yan, davacı yandan süreç içinde birtakım araçlar satın almış, indirimlerden yararlanmıştır.
İndirimlerden yararlandığı için de davacı yana karşı araçları en az 6 ay süre ile ve 10.000 km yol
kat etmeden satmaması şartına bağlıdır.
Bilirkişilerin raporda hazırladığı tablo uyarınca yazılı tablo bilgilerine göre, davacı tarafından, davalıya satışı yapılan ....... araçlarının, .......
indirim taahhütnamelerinde yazılı olduğu üzere 6 ay (180 gün) ve 10.000,00 Km dolmadan satışa
konu edilip edilmediği yönünden yapılan değerlendirmede tüm araçların 6 ay dolmadan davalı
şirket tarafından satışa konu edilmiş olduğu, satış km tespitlerinin mevcut belgeler ve satış
sözleşmelerinde km bilgisi mevcut olmadığından tespit edilemediği ancak zaten tüm araçların 6
ay süre dolmadan satışa konu edilmiş olunması neden ile km bilgilerine gerek te kalmadığı anlaşılmıştır. Ticari defterler ve fatura bilgilerinde de mevcut olmadığı halde taraflar arasındaki ....... indirim
taahhütnamesine konu olan indirim tutarları toplamının 1.855.945,90 TL olarak hesaplanmıştır.
Sonuç olarak Davacının davalıya sattığı taşıtlardan, davalı tarafından satın alma tarihlerine göre 6 ay ve
10.000 km şartı gerçekleşmeden 3.kişlere satışı yapılan taşıtlar için yapılan indirimler
toplamı ve kararlaştırılan cezai şart ödemelerini davalıdan tazminat olarak talep
edebileceğini kanaatine varılmış olup Davacı alacağının fatura alacağı değil, sözleşmeye dayanan indirimlerin İADESİ,
sözleşmede kararlaştırılan Cezai Şart ödemesi taleplerine dayandığı dikkate alınarak davalının bilirkişi raporunda da görüleceği üzere davacı tarafça sunulan ....... indirim taahhütleri ve faturalara göre ....... araçlarının alım bedeli, satış bedeli, satışa konu edilen gün sayısı ve her bir indirim taahütnamesi kapsamında yapıldığı belirtilen indirim tutarı incelenmesi yapılmıştır.
Bu inceleme sonucu bilirkişi taahhütnameye konu indirim tutarını 1.855.945,90 TL olarak hesaplamış aynı zamanda araçların her birinin alım-satım gün farkını da hesap etmiştir.
Bu durumda bütün araçlar 6 ayın altı bir süre zarfında satılmış olup taahhütü ihlal gerçekleştiği anlaşıldığından Davanın kabulü ile; davalının büyükçekmece ... icra müdürlüğü ... esas sayılı takip dosyasına yapmış olduğu itirazın iptali ile takibin 1.855.945,90-TL alacak yönünden devamına ve alacağa takip tarihinden itibaren işlemek üzere takipteki faiz oranını aşmamak üzere yasal faiz uygulanmasına İcra takibi konusu alacak likit bir alacak oluo sözleşme kapsmaında borç likit ve belirlenebilir durumdadır.
Taraflar arasındaki alacağın bedeli taraflarca da alenen bilinmektedir. Hükmedilen alacağa %20 oranında icra inkar tazminatına davalının mahkum edilmesine, hesaplanan 371.189,18-TL 'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurmak gerekmiştir.
Başkan ... ¸e-imza Üye ... ¸e-imza Üye ... ¸e-imza Katip ... ¸e-imza
Bakırköy 1. Asliye Ticaret Mahkemesi, E. 2023/650, K. 2024/1328, 26 Aralık 2024 tarihli karar · Kaynak: UYAP Emsal Karar Arama