Bakırköy 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2025/96 K.2025/745

Mahkememizde görülmekte olan Zayi Belgesi Verilmesi davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili davacı şirketin 17 Mayıs ... tarihli .. sayılı ticaret sicil gazetesi ile sabit olduğu üzere iki ortaklı olduğunu, ... ve ....'nın müvekkili şirketin %50, %50 ortaklarından olduğunu, davacı şirket ortaklarından ...'nın 25.10.2024 tarihinde vefat ettiğini ve yasal mirasçıların intikal suretiyle mirasçılık payları oranında pay defterine yazılmak üzere müvekkili şirkete ulaştıklarını, ancak ticari defter ve kayıtları muhafaza eden mali müşavirler ile iletişime geçildiyse de davacı şirkete ait pay defterinin tüm aramalara rağmen bulunamadığını,

19.12.2012 tarihli resmi gazete ile yayımlanan 28502 sayılı Ticari Defterlere İlişkin Tebliğ'in 12/4. maddesinde ise "Bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde zıyaa uğrarsa tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren onbeş gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine zayi belgesi verilmesini isteyebilir.

Bu dava hasımsız açılır.

Mahkeme gerekli gördüğü delillerin toplanmasını da emredebilir." şeklinde kaybolan ticari defterlerin zıyaa uğraması halinde zayi belgesi talep edilmesi gerektiğinin düzenlendiğini iddia ederek; davacı şirkete ait pay defterinin zayi olması nedeniyle zayi belgesinin verilmesini, ilgili kararın ticaret sicil gazetesinde yayınlanmasını, yeni bir pay defteri çıkarılmasına ve ortakların pay defterine işlenmesine izin verilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava TTK'nın 82. maddesine dayalı zayi belgesi verilmesi istemine ilişkindir.

İstanbul Ticaret Sicili Müdürlüğünden; davacı şirketin sicil kayıtları celp edilerek dosya kapsamına kazandırılmıştır.

Avcılar Vergi Dairesi Müdürlüğüne müzekkere yazılarak; davacı şirketin vergi uyuşmazlığı olup olmadığının araştırılarak Mahkememize bilgi verilmesi istenilmiş; cevabi yazı dosyaya kazandırılmış, incelenmesinde davacı şirket hakkında herhangi bir rapor kaydına rastlanılmadığı, vergi uyuşmazlığı tespit edilmediği hususlarının bildirildiği görülmüştür.

Esenyurt Sosyal Güvenlik Merkezine müzekkere yazılarak; davacı şirketin SGK prim borcu olup olmadığının araştırılarak Mahkememize bilgi verilmesi istenilmiş; cevabi yazı dosyaya kazandırılmış, incelenmesinde; davacı şirketin 05/02/2025 tarihi itibariyle borcunun 147.158,81-TL olduğunun bildirildiği görülmüştür.

Avcılar Sosyal Güvenlik Merkez Müdürlüğünden; davacının iş yeri tescil dosyasına ait borç durum belgesi celp edilerek dosya kapsamına kazandırılmıştır.

Davacı vekili tarafından bildirilen tanıklar mahkememizce bizzat dinlenilmiştir.

Mahkememizce dinlenen davacı tanığı ... beyanında, "Ben davacı şirkette ön muhasebeci olarak çalışıyorum. 4 yıldır şirketteyim, şirket pay defterini ben hiç görmedim bir kaç kez mali müşavir değişti, defterlerin mali müşavirlerde olduğunu biliyorum, şirket ortaklarımızdan birisi vefat ettiği için kızlarından biri pay devri yapacaktı ilk defa o zaman pay defteri ihtiyacımız olduğunda pay defterinin olmadığını fark ettik. Diğer iki şirketimizin defterleri vardı ancak davacı şirketin pay defterine ulaşamadık, ben şirkette bulunduğum dönemde şirket hissedarlarında bir değişiklik olmadığını biliyorum benim olaya ilişkin bilgim ve görgüm bundan ibarettir " demiştir.

Mahkememizce dinlenen davacı tanığı ... beyanında, "Davacı şirkette 2 yıla yakın süredir idari işler tarafında satın alımlar ile ilgileniyorum. Yakın zamanda şirketimiz ortaklarından İhsan Kara'nın vefat etmesi sonucu durum ortaya çıktı. Şirket hissedarları pay devri yapmak istedi biz pay defterinin olmadığını gördük mali müşavirimiz ile iletişime geçtik önce defterin kendisinde olduğunu söyledi biz bürosuna da gittik ancak pay defterini bulamadık. Ben aynı zamanda davacı şirkette stajyer olarak da çalıştım, stajyer olarak çalıştığım dönemde bu defterin var olduğunu biliyorum. Ben şirketin 2 ortaklı olduğunu biliyorum, ben şirkette bulunduğum dönemde şirket hissedarlarında bir değişiklik olmadığını biliyorum " demiştir.

TTK'nın 82/7.maddesi ''Bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde zıyaa uğrarsa tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren 30 gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir'' düzenlemesini içermektedir.

TTK'nın 82/1. maddesi gereğince, "Tacir, ticari defterlerini, envanterleri, açılış ve ara bilançolarını, finansal tablo, yıllık faaliyet raporlarını, aldığı ticari mektupları (bir ticari işe ait yazışmaları), gönderdiği mektup suretlerini, kayıtlara esas olan belgeleri, sınıflandırılmış şekilde saklamakla yükümlüdür."

Saklama süresi on yıl olup sürenin başlangıcı da kanunda belirtilmiştir (TTK m.82/5-6). Defter ve belgelerin saklanması yükümü, gerçek kişi tacirlerde ticaretin terk edilmesinden sonra sürdüğü gibi, tacirin ölümü halinde mirasçılar bakımından da devam eder. Mirasın resmi tasfiyesi veya tüzel kişiliğin sona ermesi durumlarında, defter ve belgeler Sulh Hukuk Mahkemesince saklanır (TTK m.82/8).

Tüm dosya kapsamından.

Davacı vekilinin müvekkili şirketin pay defterinin zayi olduğu iddiası ile işbu davayı açtığı, TTK'nın 87. maddesinde zayi belgesi verilebilmesi için aranan zayi hallerinin tahdidî olarak sayılmadığı, zayi olayının, tacirin engelleyemeyeceği bir olaydan ve tacire atfedilecek bir muhafaza kusuru olmaksızın gerçekleşmiş olmasının yeterli olduğu, dosya içerisinde, davacının muhafaza kusuru sebebi ile somut olayın meydana geldiğin dair herhangi bir delilin mevcut olmadığı, talep edenin ticari defter ve belgelerini koruyup gözetme yükümlülüğüne aykırı hareket ettiğine, kısacası basiretli bir tacir gibi davranmadığına dair bir kanıt bulunmadığı,

yargılama aşamasında dinlenen tanıklarca da pay defterinin araştırılmasına rağmen bulunamadığı yönünde beyanda bulunulduğu anlaşılmakla davanın kabulüne karar verilmiş ve aşağıdaki şekilde tüm hususları içerir hüküm kurulmuştur.

Katip ... · ¸¸ Hakim ... · ¸¸