Bakırköy 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2026/132 K.2026/167

Mahkememizde görülmekte olan Zayi Belgesi Verilmesi davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı şirket yetkilisi dava dilekçesinde özetle.

Davacıya ait Genel Kurul Toplantı ve Müzakere defterinin tüm aramalara rağmen bulunamadığını ve şirketin taşınma işlemleri sırasında zayi olduğunun anlaşılmış olduğunu, Türk Ticaret Kanunun 82/7 maddesi “Bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde zıyaa uğrarsa tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren on beş gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir.

Bu dava hasımsız açılır. Mahkeme gerekli gördüğü delillerin toplanmasını da emredebilir.” şeklinde olduğunu, davacı şirkete ait karar defteri şirket hissedarının tüm özen ve dikkatine rağmen çalındığından zayi olan şirket karar defterinin tespiti ve zayi belgesinin verilmesi talebiyle işbu davayı açma zarureti hasıl olduğunu belirterek; davacı şirkete ait Genel Kurul Toplantı ve Müzakere defterinin zayi olduğuna dair belgenin verilmesini talep ve dava etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE YARGILAMANIN ÖZETİ

Dava; TTK'nın 82/7. maddesi gereğince zayi belgesi verilmesi istemine ilişkindir.

6100 sayılı HMK'nun 320.maddesinde mahkemenin mümkün olan hallerde tarafları duruşmaya davet etmeden dosya üzerinden karar vereceği düzenlemesi de nazara alındığında somut olayın belirginliğine bağlı olarak hakim duruşma açmama yönündeki takdir hakkını kullanabilecektir.” düzenlemesi de nazara alınarak işbu yargılama duruşmasız olarak dosya üzerinden yürütülmüştür.

TTK'nın 82/7.maddesi ''Bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde zıyaa uğrarsa tacir zayiyi öğrendiği tarihten itibaren 30 gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir'' düzenlemesini içermektedir. Anılan yasa maddesinde zayi belgesi verilmesini gerektiren afet halleri sınırlı şekilde sayılmamış ise de zayi belgesi verilebilmesi için maddede belirtilenler gibi hallerden birinin olayda mevcut olması ve defterlerin zayi olmasında kusur ve sorumluluğunun bulunmaması, tedbirli bir tacir gibi davranmasına rağmen zayi olayına engel olamamış durumda olması gerekir.

Davacının söz konusu düzenlemeden yararlanabilmesi için bir taraftan defter ve belgelerin korunması amacı ile gereken dikkat ve ihtimamı göstermiş bulunması, diğer taraftan da ziya uğramanın onun iradesi dışında elinde olmayan bir neden ile meydana gelmiş olması gerekmektedir. İleri sürülen mücbir sebebin de defter ve belgelerin yok olması veya elden çıkması sonucunu doğuracak nitelik ve yoğunlukta olması, başka bir deyişle davacının iradesi dışında defter ve vesikaların tamamen veya kısmen kaybı yahut yok olması gerekmektedir.

Somut olay; yukarıda anlatılan tespit ve yasal düzenlemeler çerçevesinde değerlendirildiğinde, davacı şirkete ait Genel Kurul Toplantı ve Müzakere defterinin davacı şirket tarafından taşınma esnasında kaybolduğunun anlaşıldığı ve davacı şirkete ait karar defterinin şirket hissedarının tüm özen ve dikkatine rağmen çalındığından söz edilmiş ise de dava dilekçesi ve ekleri üzerinde yapılan incelemede buna ilişkin bir bilgi ve belge ibraz edilmediği gibi zayi olayının nasıl meydana geldiğine dair somut bir açıklamaya da dava dilekçesinde yer verilmediği, iddianın muhafaza kusuru niteliğinde bir davranış olduğu,

6102 sayılı Türk Ticaret Kanunun 82. maddesi gereğince tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgelerin yangın, su baskını veya buna benzer bir afet durumunda yada hırsızlık sebebi ile saklama süresi içerisinde defterlerin veya belgelerin zayi olması durumunda zayi belgesinin verilebileceğinin belirtildiği, Yüksek Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin yerleşik içtihatlarına göre zayi belgesi verilebilmesi için Kanunda sayılan olayların veya benzer etkiye sahip bir olayın meydana gelmesi gerektiği, somut olayda 6102 sayılı TTK'nun 82/7.maddesindeki koşulların gerçekleşmediği,

kaldı ki davacı şirket tacir olup tacir olmanın hüküm ve sonuçları kapsamında basiretli davranma yükümlülüğü altında olduğu, bu hali ile davaya konu edilen Genel Kurul Toplantı ve Müzakere defterinin özenle korunması ve saklanmasının asıl olduğu, davacı şirketin bu yönden gerekli özeni de göstermediği davacının basiretli bir tacir gibi dikkatli ve özenli davranmaması nedeniyle kendi kusurlu davranışları ile defterin kaybolmasına sebep olduğu gibi zayi belgesi istenilen defterin taşınma sırasında kaybolması hususunun da TTK 82/7 maddesi uyarınca zayi belgesi verilmesini gerektirir hallerden olmadığı,

davacı taraf Genel Kurul Toplantı ve Müzakere defterinin zayi olduğunu ispat edemediğinden ve davacının dava dilekçesindeki iddiası bakımından zayi belgesi verilmesi için yeterli sebep olmadığı anlaşılmakla; davanın reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip ... · ¸¸ Hakim ... · ¸¸