Bakırköy 1. Fikri ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi E.2015/157 K.2018/103

Mahkememizde görülmekte bulunan Marka (Marka İtibarının Kaybı Nedeniyle Tazminat İstemli) davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı taraf dava dilekçesinde özetle ; müvekkili adına tescilli ... sayılı endüstriyel tasarıma yönelik davalı tarafın haksız kullanımı olduğuna ilişkin bakırköy .... Fikri ve sınai haklar hukuk mahkmesinin ...değişik iş sayılı dosyasında tespit yapıldığını bu delil tespitine istinaden müvekkilinin endüstriyel tasarım haklarına yönelik tecavüzün tespiti, men'i, ayrıca 20.000 TL manevi ,fazlaya ilişkin haklar saklı kalmak kaydı ile belirsiz alacak olarak 1.000 TL maddi, ve 500,00 TL itibar kaybı tazminatı talep ettiklerini, yargılama gideri ve ücreti vekaletin davalı tarafa yükletilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı tarafın dosyaya cevap dilekçesi sunmadığı anlaşılmış, davayı inkar ettiği kabul olunmuştur.

Birleşen ... esas sayılı dosyada davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalı tarafından müvekkili aleyhine Bakırköy ....FSHHM'nin... D.İŞ dosyasında davalı adına tescilli ... ETTB dayalı olarak tespit yapıldığını, Bakırköy ....FSHHM'nin ...Esas sayılı dosyasından tasarım hakkına tecavüzden dolayı dava açıldığını davalı adına tescilli tasarımın yenilik ve ayırt edicilik özelliği bulunmadığından hükümsüzlüğüne karar verilmesini ve Bakırköy ....FSHHM'nin ... Esas sayılı dosyası ile birleştirlimesine karar verilmesini dava ve talep etmiştir.

Birleşen ... esas sayılı dosyada davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; hükümsüzlük davasının yetkisiz mahkemede açıldığını müvekkilinin adresinin Yalova olması sebebiyle Yalova ASHM'nin yetkili olduğunu, müvekkili adına tescilli tasarım tescil belgesinin yenilik ve ayırt edicilik özelliğine haiz olduğunu, bu nedenlerle davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Mahkememizin ... D. İş sayılı dosyası celp edilmiş dosyanın incelenmesinde davalı tarafın iş yerinde delil tespiti yapıldığı delil tespiti sonucunda sunulan raporda davacı tarafa ait ... tescil nolu tasarıma yönelik davalı taraf kullanımlarının benzer olduğu beyan edilmiş söz konusu dosya delil olarak dosya içinde muhafaza edilmiştir.

Davacı tarafa ait tasarım tescil kayıtları celp edilmiş tasarımın ... sayıyla 26.10.2010 tarihinde tescil edildiği 20.10.2015 tarihinde geçerli olmak üzere yenilendiği sahibi adına geçerliliğini koruduğu celp edilen kayıttan anlaşılmıştır.

Dosyaya celp edilen tüm delillerle birlikte dosya 3 kişilik bilirkişi heyetine tevdi edilmiş bilirkişi heyeti yaptığı inceleme ve değerlendire sonucunda asıl dava yönünden davalı taraf kullanımlarını davacıya ait tasarımlarla benzer olduğu birleşen dava yönünden davacı taraf tasırımının başvuru tarihinin 20.10.2010 tarihli olup söz konusu bu tasarımının tescil tarihinden daha önce bir görsele rastlanmadığı bu nedenle davaya konu tasarımları yenilik ve ayırt edicilik vasfı bulunduğu beyan edilmiş rapor mahkemece belirtilen hususlarda yeterli ve denetlemeye uygun olduğundan hükümde dayanak yapılmıştır.

Dosya mali inceleme yönünden tazminat taleplerine ilişkin olarak mali bilirkişiye tevdi edilmiş, mali bilirkişi yaptığı inceleme ve değerlendirmede davalı tarafın defter ve kayıtlarının ibraz edilmediğini bu nedenle davacı taraf defter ve kayıtları üzerinde yapılan incelemede davacının haksız rekabetten dolayı uğramış olduğu zararın 38,918,05 TL olduğu beyan edilmiş rapor mahkememizce uygun kabul edilmiş ancak davacı taraf 1.000 TL madde tazminat talebinde bulunduğunda bu miktarın taleple bağlı kalınarak hükmedilmesine karar verilmiştir.

Dosyaya ibraz edilen tasarı kayıtları taraf delilleri, yaptırılan bilirkişi incelemesi ve tüm dellilerin değerlendirilmesi neticesinde dava asıl dava yönünde tasarım hakkına yönelik tecavüz ve haksız rekabetin tespiti meni birleşen dava yönünden ise tasarımın hükümsüzlüğüne ilişkin olup öncelikle hükümsüzlük yönünden değerlendirme yapılmış olup, dava tarihide yürürlükte bulunan Mülga 554 sayılı KHK hükümleri dikkate alındığında Endüstriyel Tasarım hukuku açısından hükümsüzlük 554 Sayılı KHK'nin 43. Maddesinde düzenlenmiş olup sebeplerden birinin varlığı halinde tasarımın tescili ile adına Tescil yapılan kişinin ad veya hesabına oluşan hakları kaybı ve bu bağlamda TPE nezdinde tutulan sicilden kaydın silinmesidir. Hükümsüzlük sebepleri;

A) Tasarımın yeni ve ayırt edici nitelikte olmaması,

B) Teknik fonksiyonun tasarım şekillendirmesi,

C) Tasarımın kamu düzenine ve genel ahlaka aykırı olması,

D) Tasarımın gerçek hak sahibinin başkası olması,

E) aynı veya benzer başka bir tasarımın sonradan kamuya açıklanmakla birlikte başvuru tarihinin hükümsüzlüğe konu tasarımdan daha önce olması olarak sayılmıştır.

Bir tasarımın yeni olduğunun kabulü için tasarımın aynısının başvuru veya rüçhan tarihinden önce dünyanın hiçbir yerinde kamuya sunulmamış olması gerekir . Küçük ayrıntılar ile farklılık gösteren tasarımlar aynı kabul edilir.

Somut olayda davacı tarafa ait tasarımlar dikkate alındığında bunların benzerlerinin daha önceden kamuya sunulduğu Türkiyede ve Dünyada var olduğu ispat edilemediğinden ispat edilemeyen birleşen davanın reddine karar vermek gerekli ve yerihnde görülmüştür.

Asıl dava yönünden yapılan inceleme dava endüstriyel tasarıma dayalı kayıt nedeniyle tecavüzün giderilmesi , maddi ve manevi tazminat istekli dava olup endüstriyel tasarıma tecavüz tescilli bir tasarımın sahibinin izni olmaksızın tasarımın aynı veya belirgin bir şekilde benzerini üretmek ,piyasaya sunmak , satmak ,sözleşme akdi için icapta bulunmak ,kullanmak, ithal etmek bu amaçla depolamak, elinde bulundurmak ,lisans haklarını genişletmek, meskur fiillere iştirak etmek yardım ve bunlar teşvik etmek, fiilleri kolaylaştırmak , tecavüzün bilinmesine rağmen o malların nereden sağlandığını bildirilmesinden kaçınmak ve gasptır.

Somut olayda davalı tarafınadan satışa sunulan .... satışa sunulan ürünlerin davacıya ait ... sayılı tasarım kapsamında bilgilenmiş kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenimde belirgin bir fark olmadığı davalı ürünlerinin benzer olarak algılandıklarından tasarım hakkına yönelik tecavüz olduğunun tespitine TTK hükümleri gereği başkasına ait ürünün benzerlerinin izinsiz olarak kullanımı haksız rekabet olarak kabul edildğiinden haksız rekabetin tespiti ve meni ne karar vermek gerekli ve yerinde görülmüştür.

Kanun Hükmünde Kararnamenin 48 maddesinde sayılan fiilleri işleyen kusurlu kişiler tasarım hakkı sahibinin zararını tanzim etmek ile yükümlüdür. Tasarım hakkı sahibinin uğradığı zarar sadece fiili kaybın değerini değil, ayrıca tasarımdan doğan haklara tecavüzden dolayı yoksun kalınan kazancı da kapsar. Yoksun kalınan kazanç zarar gören tasarım hakkı sahibinin seçimine bağlı olarak aşağıdaki değerlendirme usullerinden birine göre hesap edilir.

a-tasarımdan doğan haklara tecavüz edenin rekabet olmasa idi, tasarım hakkı sahibinin tasarımın kullanması ile elde edeceği muhtemelen gelire göre ,

b-tasarımdan doğan hakka tecavüz edenin tasarımı kullanmaktan elde ettiği kazanca göre

c-tasarımdan doğan hakka tecavüz edenin , tasarımı bir lisans anlaşması ile hukuka uygun şekilde kullanmış olması halinde ödemesi gereken lisans bedeline göre

Yoksun kalınan kazancın hesaplanmasında özellikle tasarımın ekonomik önemi, tasarımdan doğan haklara tecavüz edildiği andan itibaren geçerlilik süresi ve tecavüz sırasında tasarıma ilişkin lisansların sayısı ve çeşidi gibi etkenler gözönünde tutulur.

Davacı taraf tasarımdan doğan haklara tecavüz edenin rekabeti olmasa idi, tasarım hakkı sahibinin tasarımın kullanması ile elde edeceği muhtemel gelire göre tazminat talep etmiş olup söz konusu yapılan incelemeye göre davacı tarafın zararının 38.918.00 TL olduğu ancak taleple bağlı kalınarak 1.000.00 TL madde tazminatın davalıdan tahsiline davacı tarafa ödenmesine tasarımın izinsiz kullanımı nedeniyle ürünün niteliği, kullanım şekli tarafların dosyaya yansıyan sosyal ve ekonomik durumları dikkate alınarak 12.000.00 TL manevi tazminatın davalıdan tahsili davacı tarafa ödenmesine itibar tazminatı yönünden kötü bir kullanım söz konusu olmadğından talebin reddine hükmün kesinleştikten sonra ilanına karar vermek gerekli ve yerinde görülmüştür.

Katip ... Hakim ... ¸e-imzalıdır ¸e-imzalıdır