Bakırköy 1. Fikri ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi E.2016/176 K.2018/93

Mahkememizde görülmekte bulunan Fikir Ve Sanat Eseri (Maddi Tazminat İstemli) davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı taraf vekili dava dilekçesinde özetle, davalının müvekkilinin rol aldığı ... reklam filmini haksız ve izinsiz olarak resmi web sitelerinde kullandığını, müvekkilinin mali ve manevi haklarını ihlal ettiğini, haksız tecavüzün tespitini, durdurulmasını, refini, menini, FSEK 68 uyarınca 3 katı tazminat talebine karşılık 3.000 TL maddi, 1.000 TL manevi tazminatın tespit edilecek en erken ihlal tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle davalıdan tahsilini, maddi tazminatın yanında mütecavizin elde etmiş olduğu kar miktarının da yayının tespit edileceği en önceki tarihten itibaren işleyecek avans faiziyle davalıdan tahsilini, masrafı davalıdan alınarak hükmün tirajı en yüksek 3 gazeteden birinde yayınlanamısın talep ve dava etmiştir.

Davacı taraf mahkememize sunduğu usulüne uygun harcını yatırdığı 12.02.2018 tarihli dilekçesinde dava konusu maddi tazminatı 21.000 TL arttırarak FSEK 68 madde gereği toplam 24.000 TL maddi tazminatın ödenmesini talep etmiş, ıslah edilen değer dikkate alınarak maddi tazminat miktarı değerlendirilmiştir.

Davalı taraf vekili cevap dilekçesinde özetle, reklam çekimini yapan dava dışı firmayla ... markasının reklam tanıtım filminin çekimi amacıyla 2009 yılında anlaştıklarını ve firmaya bedelini ödediklerini, davacı tanımadıklarını, reklam filminin yapım aşamasında da kendisini görmediklerini muhatap olmadıklarını, yüz yüze gelmediklerini ismi dahi duymadıklarını, kendisinin reklam firmasıyla anlaştığını ve ne kadar ücretle anlaştıklarını bilmediklerini, reklam filminin 2009 yılında çekildiğini davacının bunu 2006 olarak yansıttığını ve kötü niyetli olduğunu, davanın zamanaşımına uğradığını zamanaşımı nedeniyle reddini,

davacının husumetini reklam firması ...firmasına yöneltmesinin gerektiğini, haksız hukuki mesnetten yoksun açıkça hakkın suistimali şeklinde açılan davanın öncelikle husumet ve zamanaşımından reddini bunun aksi durumda esastan reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Tarafların dosyaya sunduğu tüm deliller incelenmiş, davalı taraf her ne kadar zamanaşımı itirazında bulunmuşsa da, söz konusu kullanımların devam ettiği bu nedenle zamanaşımı süresi dolmadığından yerinde olmayan zamanaşımı itirazının reddine karar verilmiş, davanın esası ile ilgili inceleme yapılmıştır.

Dosya 3 kişilik bilirkişi heyetine tevdi edilmiş, bilirkişi heyeti mahkememize sunmuş olduğu ilk raporda; dava dosyası kapsamında davacı ve davalı veya dava dışı reklam ajansı arasında imzalanmış herhangi bir sözleşmeye rastlanmadığı, dava konusu reklam filminin içinde davacının icracı sanatçı olarak yer aldığı, reklam filminin reklam mecralarında yayınlandığı davacıdan herhangi bir onay alınmadığı, söz konusu reklam filminin eser niteliğinde bulunduğu,

ilk raporda tazminat miktarının 3.000 TL olabileceği beyan edilmiş, davalı tarafın itirazı üzerine söz konusu filmin rayiç değeri konusunda ilgili yerlerden kayıtlar celp edilmiş, dosya tekrar bilirkişi heyetine tevdi edilmiş, bilirkişi heyeti yaptığı ek değerlendirme sonucunda: reklam filminin bir hedef kitleye hitap eden televizyon, sinema salonları, internet gibi mecralarda gösterilen görsel ve işitsel nitelikte hareketli reklam türlerinden olduğu, FSEK kapsamında sinema sanatına özgü hareketli görüntülerle belirleme yapıldığından eser niteliği taşıdığı,

davacının talep edeceği tazminatın gelen yazı ve bilgiler dikkate alındığında 8.000 TL olabileceği 68 maddeye göre talebin değerlendirmesinin mahkemenin takdirinde olduğu beyan edilmiş, rapor mahkememizce uygun görülerek hükümde dayanak yapılmıştır.

Dosyaya ibraz edilen deliller, yaptırılan bilirkişi incelemesi, taraf beyanları dikkate alındığında, dava davalı tarafın ...reklam filmi nedeniyle davacının icracı sanatçı olarak yer aldığı filme yönelik izinsiz kullanım nedeniyle maddi manevi tazminata ilişkin uyuşmazlık olup, öncelikle dava konusu reklam filminin sanat eseri olup olmadığı, FSEK kapsamında değerlendirilmesi gerekli olup, davaya konu reklam filminin reklamlar, FSEK te sayılan eser türlerinden biri içerisinde değerlendirilebilir. Yazılan senaryo, metin, çekilen fotoğraflar veya videolar ile tasarlanan grafik tasarımları, animasyon, seslendirmeler ile kompoze üzerine döşenen müzikler ile sahibinin hususiyetini taşıdığından eser niteliği söz konusu olabilir.

Somut olayda, dava konusu filmin reklam filmi olup, hedef kitleye göre şekillenen fikri yaratıcılığı ve ürün tanıtımı konsepti dikkate alındığında sinema eseri vasfında olduğu kabul edilmiştir. Davacı tarafın söz konusu reklam filminde rol aldığı kendisi ile herhangi bir anlaşma imzalanmadığı tespit edilmiştir.

Davacı taraf reklam filminde rol alan bir oyuncu olup, eser sahibi değildir ancak bir eserin yayınlanması, tanıtılması, oynanması, çalınması suretiyle eserin kamuoyuna ulaştırılmasına hizmet eden kişiler vardır. Bu kişiler icracı sanatçılardır. İcracı sanatçı kendisine ait olmayan bir eseri (film, dizi, reklam filmi, klip) eserin sahibi tarafından yaratılmış şekliyle fakat kendi becerisiyle başkalarına aktaran sanatçıdır.

Söz konusu kişiler bağlantılı hak sahibi olup, kendileriyle sözleşme yapılmadan ve muvafakatları alınmadan eserin kullanılması hak sahibinin mali ve manevi haklarını ihlal niteliğinde olup, somut olayda her ne kadar davalı taraf zamanaşımından bahsetmişse de söz konusu reklam filminin linkler kiralanmak suretiyle internet üzerinde davalı tarafından kullanıldığı,

kullanımın devam ettiği, devam eden kullanım nedeniyle herhangi bir zamanaşımı söz konusu olmadığı gibi davalı tarafın reklam filminin başka bir şirketten ücreti karşılığı alındığını beyan ettiği, fakat davacı ile yapılan herhangi bir sözleşme ve belgeyi ibraz etmediğinden bağlantılı hak sahipleriyle yapılmış bir sözleşme ortada olmadığından kullanımın davacının izniyle gerçekleştirilmiş olduğu ancak sözleşme ile ispat edilebileceğinden davacı tarafın hak sahibi olduğu reklam filminin izinsiz kullanımı nedeniyle söz konusu davacının oyunculuk niteliği ve aldığı rol dikkate alınarak rayiç değer 8.000 TL kabul edilerek,

FSEK 68 madde gereği rayiç değerin 3 katı 24.000 TL maddi tazminatın davalı taraftan tahsili, davacı tarafa ödenmesine, izinsiz kullanım nedeniyle tarafların dosyaya yansıyan sosyal ve ekonomik durumları, kullanımın niteliği dikkate alınarak hakkaniyet gereği 1.000 TL manevi tazminatın davalıdan tahsili, davacı tarafa ödenmesine karar vermek gerekli ve yerinde görülmüştür.

Katip ... Hakim ...