Bakırköy 1. Fikri ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi E.2017/208 K.2023/65

Davacı vekili tarafından, davalı aleyhinde açılan davanın, Mahkememizde yapılan açık yargılaması sonunda :

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA.

Davacı vekili dava dilekçesi ile, müvekkili firmanın tekstil sektöründe önemli yeri bulunan bir firma olduğunu, müvekkili firmaya ait Locarno sınıfır .... numaralı 1.1 tekstil desen tasarımları TPE tarafından 26/08/2011 tarih ve ... tescil numarası ile tescil edildiğini ve yasal koruma altında bulunduğunu, koruma altındaki bu tasarımın davalı firma tarafından müvekkili firmanın rızası bulunmaksızın üretilmekte ve piyasaya sürülmekte olduğunu, bu durumun müvekkilinin tasarım hakkına tecavüz niteliğinde olduğunu, davalı firmanın vaki tecavüzünün tespiti zımnında mahkememizin ....

D.iş dosyası ile tespit yapıldığını, yapılan tespitte davalı firmadan alınan ürün numunesinde müvekkili şirket adına tescilli desenin bulunduğunun tespit edildiğini, söz konusu tespit ile tecavüzün varlığının kanıtlandığını, bu nedenlerle fazlaya ilişkin haklarının saklı kalmak kaydı ile 5.000,00 TL maddi tazminat ve 10.000,00 TL manevi tazminatın tespit tarihi olan 01/12/2014 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP. Davalı vekili cevap dilekçesi ile, davacı tarafın talebi üzerine ... d.iş sayılı dosyada alınan tespit bilirkişi raporunda davalı şirkete ait iş yerinde dava konusu tescilli ürünün top halinde bulunmadığını, ofis kısmında "..." ibareli kumaş kartelasındaki desenlerden 1 nolu desen ile bezerlikler taşıdığı tespitinde bulunulduğunu, yapılan tespitlere göre müvekkilinin dava konusu kumaşı üretmediği, alıp satmadığı,

sadece iş yerine bırakılan "...." isimli kumaş kartelasında bulunduğunu, müvekkili şirketin toptan kumaş ve suni deri alım satım işi yapmakta olduğunu, üretim veya imalat yapmadığını, müvekkili şirketin iş yerine bırakılan katalogları takip etme, kataloglarda bulunan ürünlerin tescilli olup olmadığını araştırma imkan ve olanağının bulunmadığını, müvekkili şirketin davacıya ait tescilli ürünü satın almadığını, satmadığını ve iş yerinde de hiç bir surette bulundurmadığını, bu nedenlerle davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRMESİ VE GEREKÇE

Dava, tasarımdan doğan haklara tecavüz nedeniyle maddi ve 10.000,00 TL manevi tazminat taleplidir.

Türk Patent ve Marka Kurumu'ndan gelen kayıtlardan, ... tescil numaralı tarihinden itibaren yıl müddetle davacı adına tescilli olduğu anlaşılmıştır. Mahkememizin ... değişik iş sayılı dosyası getirtilerek incelenmiştir.

Davaya dayanak tasarım tescilinin hükümsüzlüğüne ilişkin Bursa ... Asliye Hukuk Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyası bekletici mesele yapılmış, Bursa ... Asliye Hukuk Mahkemesince yapılan yargılama neticesinde hükümsüzlüğe dair davanın reddine karar verilmiş ve kesinleşme şerhli karardan bir sureti dosyamız arasına alınarak incelenmiştir. Bekletici mesele yapılan dosyanın kesinleşmesi üzerine mahkememizce 29/11/2022 tarih 17 nolu celsede bilirkişi incelemesi yapılmasına karar verilerek davacı vekiline bilirkişi avansını yatırması için ihtaratlı kesin süre verilmiş, davacı vekili kesin süre içerisinde avansı yatırmadığı gibi yatırmayacaklarını beyanla mevcut delillere göre karar verilmesini istemiştir.

Dosya kapsamı deliller ve mahkememizin ... değişik iş sayılı dosyası birlikte değerlendirildiğinde; mahkeme aracılığıyla davalı iş yerinde yapılan tespitte davacı adına tescilli ... (1) nolu endüstriyel tasarım ile aynı olacak şekilde üzerinde "..." ibaresi yazılı kumaş kartelasının bulunduğu, davalının aksi kanıtlanamayan savunması ve iş yeri kayıtlarına göre kumaş imalatçısı olmayıp, toptan kumaş ticareti ile uğraştığı anlaşılmıştır.

Somut olayda dava konusu olan kumaş deseni tasarımı olup, satış ve pazarlaması için kendisine numune kartelası bırakılan kumaş deseninin tescilli olup olmadığını araştırmak davalı yönünden mümkün değildir. Bursa .... Asliye Hukuk Mahkemesi'nin yukarıda bahsi geçen hükümsüzlüğe ilişkin dosyasında yapılan birden fazla bilirkişi incelemesi ile ancak bu tasarımın yeni ve ayırt edici olduğu anlaşılabilmiştir.

Kaldı ki, davalının tasarım tesciline tecavüz teşkil eden kumaştan sattığı hususu da ispatlanmış değildir. Sadece iş yerinde kumaş kartelası tespit edilmiştir. Bu itibarla tazminat sorumluluğu için aranan kusur şartı gerçekleşmemiştir.

Yüksek Yargıtay ..... Hukuk Dairesi'nin 23/02/2021 Tarih ve...Esas - ... Karar sayılı ilamında "... taklit tasarımlı malların satıcıları yönünden, men ve ref sorumluluğu ile tazminat sorumluluklarını birbirinden ayırmak gerekir.

Taklit tasarımlı malların üreticileri kural olarak gerek men ve ref, gerekse tazminat sorumluluğu yönünden sorumlu olduklarının kabulü gerekirken, bu malları başkasından satın alarak kendileri satışa arz edenlerin men ve ref sorumlulukları yönünden kusurlu olup olmadıklarına bakılmazken, tazminat talepleri yönünden sorumlulukları kusur esasına dayalıdır... taklit tasarımlı malların satıcısı yönünden tasarım hakkına tecavüz nedeniyle maddi ve manevi tazminata hükmedilebilmesi için; satıcının bu malların taklit olduğunu bilerek satması ve bu hususu bilebilecek durumda olması gerekir.

Bu durumda taklit tasarımlı malları üretenlerin ürettikleri malların tescilli tasarıma konu olup olmadığını bilmeleri gerekirken, satıcılar yönünden ise sektörel araştırma yapılarak malın türü, niteliği, tüketilme sıklığı ve ait olduğu sektör itibariyle satıcıların satışa sundukları tasarıma konu malların tescilli tasarıma konu olup olmadığını bilip bilmedikleri veya bilebilecek durumda olup olmadıkları hususları değerlendirilmeden eksik incelemeye dayalı olarak yazılı şekilde tazminat isteminin kabulü doğru görülmemiş, kararın davalı şirket lehine bozulmasına karar vermek gerekmiştir" denilerek aynı husus uygulanmıştır.

Buna göre, davalının davacı adına tescilli kumaş deseni tasarımı koruma kapsamında kumaş sattığının tespit edilemediği gibi dosyada numunesi bulunan kumaş deseninin niteliğine göre davalının bu kumaş deseninin tescilli olduğunu bilmediği ve bilmesinin de beklenemeyeceği anlaşılmakla, kusur şartı gerçekleşmediğinden ve davacının tecavüze ilişkin bir talebi de bulunmadığından tazminata dair davanın reddi gerekmiştir. Bu itibarla aşağıdaki hüküm kurulmuştur.

Katip ... · ✍e-imzalıdır Hakim ... · ✍e-imzalıdır