Bakırköy 1. Fikri ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi E.2019/303 K.2021/20

Mahkememizde görülmekte bulunan Endüstriyel Tasarım (Endüstriyel Tasarımın Hükümsüzlüğünden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesi ile, Müvekkili firmanın 1960'lı yılların başında ...... tarafından Gaziantep'te 50 metrekarelik bir atölyede temelleri atılan ....... Grubu, ismarlama ayakkabı üretimi yapmak üzere faaliyetlerine başladığını, 1985 yılında ....... Ayakkabı'yı kuran ......, burada ilk spor ayakkabısını üretmeye başladığı ve seri üretime geçtiğini, .......

Grup'un halen tamamı tescilli olan....... markalarını bünyelerinde bulundurduğunu, Türkiye genelinde 600 adet "......" markası adı altında mağaza işlettiğini ve dünya çapında 33 ülkeye de ihracat yaptığını, müvekkili olan firmanın ......... başvuru numarası ile yapmış olduğu bir tasarımı tescil ettirmek istediğini, ancak yapılan bu başvurunun davalının ....... başvuru numaralı tasarımının dayanak gösterilerek reddedildiğini, ancak davalının ....... başvuru numaralı tasarımının, dosyada görüşlerine yer verilen uzman tarafından da doğrulandığı üzere anonim bir model olduğunu,

söz konusu davalı tasarımının yenilik ve ayırt edicilik özelliği göstermediği, söz konusu davalı tasarımının tescil edilmesinden çok daha öncesinde piyasaya benzer tasarımların sunulduğunu belirterek, davaya konu ....... sayılı endüstriyel tasarım tescilinin yenilik ve ayırtedicilik niteliğinden yoksun olması nedeniyle başvuru tarihinden itibaren hükümsüzlüğüne, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı yana tahmiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesi ile, müvekkili olan firmanın ....... başvuru numarası ile yapmış olduğu bir tasarımın TPMK tarafından yapılan ön inceleme sonucunda kendi alanındaki başka bir ürünle benzerlik göstermediği ve kendine has özelliklerinin bulunduğu tespitine varılarak tescil edildiğini, mahkeme tarafından atanan bilirkişi incelemesi sonucunda müvekkili firmanın ....... başvuru numarasıyla yapmış olduğu tasarımının anonim özellikler taşımadığının anlaşılabileceğini belirterek, davanın usulden ve esastan reddine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Türk Patent ve Marka Kurumu'ndan davacı tarafın ......., davalı tarafın ....... sayıyla adına tescilli tasarım evrakları celp olunmuştur.

Mahkememizce toplanan tüm deliller ve taraf iddiaları ışığında dosya davalıya ait ....... tescil numaralı endüstriyel tasarımın yenilik ve ayırt edicilik vasıflarının bulunup bulunmadığı, bu vasıfların eksikliği dolayısıyla hükümsüzlük koşullarının oluşup oluşmadığı hususlarında rapor tanzim etmek üzere bir marka vekili bilirkişiye ve bir bilişim uzmanı bilirkişi heyetine tevdi olunmuş, bilirkişiler hazırlamış oldukları 25/11/2020 havale tarihli raporlarında özetle; "dava konusu tasarımın üst kısmında yer alan ayırt edici figürün varlığı nedeni ile karşılaştırmaya tabi tasarımların bilgilenmiş kullanıcı nezdinde farklı olarak algılandıklarını, davalı yana ait ....... kod numaralı tasarım bakımından hükümsüzlük koşullarının oluşmadığı" hususlarını bildirmişlerdir.

Davacı vekilinin bilirkişi raporuna karşı itiraz dilekçesinde; dosyanın 3 kişilik yeni bir bilirkişi heyetine tevdiini talep ettiklerini, raporda davalının tasarımının belirtilmiş olduğu üzere, bu haliyle bilgilenmiş kullanıcı üzerinde bıraktıkları genel izlenimde farklılık oluşmadığı ifade edilmişse de söz konusu tasarımın bu haliyle 6769 sayılı SMK'da belirtildiği üzere, tasarımın korunması için gereken yenilik ve ayırt edicilik niteliklerinden yoksun olması nedeniyle olması nedeniyle tescil edilebilecek bir tasarım olmayıp, iş bu tasarımın hükümsüzlüğünün gerektiğini belirterek,

yeni bir bilirkişi heyetinden rapor alınmasını, mahkeme aksi kanaatte ise dosyanın aynı heyete ek rapor alınması için tevdiine, davaya konu ....... sayılı endüstriyel tasarım tescilinin yenilik ve ayırtedicilik niteliğinden yoksun olması nedeniyle başvuru tarihinden itibaren hükümsüzlüğüne karar verilmesini talep etmiştir.

Dava, davalıya ait ....... tescil numaralı endüstriyel tasarımın yenilik ve ayırt edicilik vasıflarının bulunup bulunmadığı, bu vasıfların eksikliği dolayısıyla hükümsüzlük koşullarının oluşup oluşmadığı hususuna ilişkindir.

Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; somut olayda mahkememizce özellikle tartışılması gereken husus davalıya ait ....... tescil numaralı endüstriyel tasarımın yenilik ve ayırt edicilik vasıflarının bulunup bulunmadığı, bu vasıfların eksikliği dolayısıyla hükümsüzlük koşullarının oluşup oluşmadığıdır. Bu bağlamda davalı adına tescilli tasarımın "yeni" ve "ayırd edici" özelliklere sahip olup olmadığıdır.

Tasarımda önemli olan teknik ve bilimsel yönden ziyade, görünüm, şekil, doku ve ergonomi gibi özelliklerdir ve temel itibariyle koruma bu "görünüm" için değerlendirilmektedir. SMK'nun 44/1 md'si açıkça tasarımın görünüme ilişkin olduğunu düzenlemiştir. Burada kastedilen nihai tüketici nezdinde algılanan "dış" görünüştür. Tasarım hakkı SMK 55/1 gereğince ürün ve eşyaların teknik işlevini değil tescil şartlarına uyan görünümünü konu etmektedir.

Bu "dış" görünüşün hukuki korumadan yararlanması için yeni ve ayırd edici özelliklere sahip olması gerekmektedir.

Mahkememizce toplanan tüm deliller, ürün görselleri, tasarım tescil belgeleri karşısında, karşılaştırılan ürünlerin burun kısımları, topuk ve taban bölümleri, yatay yüzlerinin ihtiva ettikleri desenler, bağcık figürleri, orta yapıları ve arka kısımlarının farklı olduğu; seçenek özgürlüğü çerçevesinde, bilgilenmiş kullanıcı nezdinde ayırdediciliklerinin bulunduğu yönündeki raporda yer alan görüşlere mahkememizce de iştirak edilmiş, bu yönden yeterli bilimsel ve gerekçeli açıklama içeren rapor doğrultusunda davacının davasının reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip ...... · e-imzalıdır Hakim ...... · e-imzalıdır