Bakırköy 1. Fikri ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi E.2022/218 K.2023/55

Davacı vekili tarafından, davalı aleyhinde açılan davanın, Mahkememizde yapılan açık yargılaması sonunda :

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA.

Davacı vekili dava dilekçesi ile, müvekkilinin murisi .....'nın ünlü bir grafik tasarımcı ve karikatürist olduğunu, 1970 yılından vefat ettiği 2020 yılına kadar çizer ve tasarımcı olarak mesleğini profesyonelce icra ettiğini, müvekkilinin murisinin çizdiği karikatürleri kendisine ait kişisel web sitesinde portfolyo olarak 2006 yılından beri yayınladığını, web sitesinde yayınladığı karikatürlerden dava konusu "..." adlı karikatür eserini 1987 yılında çizdiğini, müvekkilinin çizdiği karikatürün 5846 S.

FSEK madde 4/7'de sayılan güzel sanat eserleri altındaki "...." kapsamında eser olarak korunduğunu, davalı tarafın müvekkilinden izinsiz olarak müvekkiline ait "...." adlı karikatürünü kendi internet sitesinde yayınladığını, bu nedenlerle mali hakların ihlali sebebiyle FSEK m.68 uyarınca daha sonra 3 kat arttırılmak üzere şimdilik 5.000,00 TL maddi tazminatın 21/03/2018 haksız fiil tarihinden itibaren işletilecek avans faiziyle birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etrmiştir.

CEVAP ; Davalı vekili cevap dilekçesi ile, davacının dava dilekçesinde yer alan beyan ve iddiaların gerçeği yansıtmadığını, davacının tazminat talebinin koşullarının oluşmadığını, müvekkilinin 1992 yılından bu yana "..." markası ile süpermarketlerde yürütülen perakende ticaret faaliyeti il iştigal etmekte olan saygın ve tanının bir hizmet markası olduğunu, davacı mirasçısının, murisin dava konusu "....." karikatürü üzerinde telif hakkı sahibi olduğunu ispat etmesi gerektiğini, dava konusu karikatürün murisin internet sitesi üzerinden paylaşılmış ve herkesin erişimine açık aleni bir karikatür olduğunu, müvekkili şirketin dava konusu karikatürün davacının murisine ait olduğunu bilmesinin mümkün olmadığını, bu nedenlerle davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRMESİ VE GEREKÇE

Dava, FSEK'den doğan mali hakların ihlali sebebiyle maddi tazminatın tahsili taleplidir.

5846 Sayılı Kanunu'nun 4. Maddesi ile, estetik değere sahip olan; yağlı ve suluboya tablolar; her türlü resimler, desenler, pasteller, gravürler, güzel yazılar ve tezhipler, kazıma, oyma, kakma veya benzeri usullerle maden, taş, ağaç veya diğer maddelerle çizilen veya tespit edilen eserler, kaligrafi, serigrafi, heykeller, kabartmalar ve oymalar, mimarlık eserleri, el işleri ve küçük sanat eserleri, minyatürler ve süsleme sanatı ürünleri ile tekstil, moda tasarımları, fotoğrafik eserler ve slaytlar, grafik eserler, karikatür eserleri ile her türlü tiplemelerin güzel sanat eseri olarak nitelendirildiği ve krokiler, resimler, maketler, tasarımlar ve benzeri eserlerin endüstriyel model ve resim olarak kullanılmasının, düşünce ve sanat eseri olma sıfatlarını etkilemeyeceği belirtilmiştir.

Taraf vekillerince deliller sunulduktan ve resen celbedilen deliller de sunulduktan sonra dosyada bilirkişi incelemesi yaptırılmasına karar verilmiş olup, heyet tarafından hazırlanan 06/02/2023 havale tarihli raporda sonuç olarak;

davacı murise ait https://www..... adresinde dava konusu "..." adlı karikatür görselinin 2011 yılından bu yana yayınlandığını, www.....com alan adının "..." adına kayıtlı olduğunu, davalının internet sitesinde yapılan incelemede davacı murisine ait "..." adlı karikatür görselinin kullanıldığının tespit edildiğini, dava konusu görselin davalıya ait www....com.tr adlı web sitesine 21/03/2018 tarihinde yüklenmiş olduğu kayıt ve tespitlerine ulaşıldığını, davalı internet sitesinin 14/11/2006 tarihinde tescil edildiğini, davalı adına kayıtlı olduğunu,

davaya konu ürünün FSEK çerçevesinde eser olarak korunma koşullarını taşıdığını ve güzel sanat eseri kategorisinde değerlendirileceğini, davacının mirasçılık durumundan hareketler değerlendirilme yapıldığından eser üzerindeki ilgili hakları ileri sürmeye uygun bir hukuki pozisyonun bulunduğunu, söz konusu eserin davalı web sitesine yüklenerek çoğaltılmasının ve ayrıca yayma hakkının ihlalinden çok buradan internete tekrar açılması yoluyla umuma iletim hakkının ihlal edildiğini,

FSEK m.68 çerçevesinde taraflar arasında ilgili kullanımın yasal bir temelde gerçekleşmesi varsayımında ödenmesi gereken lisans bedelinin esas alınarak bir değerlendirilme yapılabileceğini, bu açıdan hak ihlalinin gerçekleştiği 2018 yılı itibariyle ödenmesi gereken lisans bedelinin 5.000,00 TL takdir edilebileceği, FSEK m.68 çerçevesinde üç katı kadar bu tutarın yükseltilmesi hususunun mahkeme takdirinde olduğunu bildirmiştir.

Dosya kapsamı deliller ve bilirkişi raporu birlikte değerlendirildiğinde; davacının murisi .....'ya ait olup, FSEK anlamında eser kabul edilen "...." adlı karikatür görselinin davalı tarafça herhangi bir izin alınmadın ve herhangi bir mali hak ödenmeden davalı tarafa ait www....com.tr adlı web sitesinde reklam amaçlı olarak yayınlandığı,

bu durumun eser sahibinin ve dolayısıyla mirasçı olan davacının umuma iletim hakkını ihlal ettiği, sözleşme kapsamında bu eser yayınlansaydı ihlal tarihi itibariyle istenebilecek raiç tutarın 5.000,00 TL olduğu FSEK 68 maddesi kapsamında davacının üç kat fazla talep ettiği, ve buna göre davacının talep edebileceği tazminat tutarının 15.000,00 TL olduğu anlaşılmakla, davacının davasının kabulüne karar vermek gerekmiştir. Bu itibarla aşağıdaki hüküm kurulmuştur.

Hakim .... · ✍e-imzalıdır