Bakırköy 1. Fikri ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi E.2023/274 K.2024/270

Davacı vekili tarafından, davalı aleyhinde açılan davanın, Mahkememizde yapılan açık yargılaması sonunda :

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA.

Davacı vekili dava dilekçesi ile, müvekkilinin bir tasarımcı olduğunu ve birçok eser sahibi gibi yarattığı eserleri/tasarımları, .... ile yaptığı anlaşma gereğince www......com adresinde kendisine ait hesapta satışa sunduğunu, bu eserlerin üçüncü şahıslarca satın alınması halinde, müvekkiline anlaşma gereğince ödeme yapıldığını, ancak hal böyle iken davalının, müvekkilinin izni ve bilgisi dışında ve müvekkilinin hakkı olan ödemeyi yapmadan müvekkiline ait iki adet eseri, hukuka aykırı olarak sistemden indirdiğini ve tekstil ürünlerinde (tişörtler üzerinde) kullandığını, bu arada birtakım değişiklikler de yaptığını,

davalı eyleminin müvekkilinin eserden kaynaklanan haklarının ihlali niteliğinde olduğunu, bu kullanım sırasında davalının eserlerin müvekkiline aidiyetini bildiği halde, müvekkilinin adına da yer vermediğini, davalı ... müvekkilinin mali haklarını ihlal ettiği gibi bu şekilde manevi haklarını da ihlal ettiğini, davalı .... müvekkilinin izni ve bilgisi dışında müvekkiline ait eserleri/tasarımları kopyalayarak ticari amaçlı kullanımının haksız rekabet olarak da kabul edilmesi gerektiğini, davalının haksız kullanımlarını kendisine ait web sitesindeki görsellerle ortaya konulduğunu,

.....'un bünyesinde bulundurduğu eserlerin telif hakkına sahip olmadığını, dava açma hak ve yetkisinin müvekkiline ait olduğunu, çünkü telif hakkı sahibinin müvekkili olduğunu, .... sitesinin kendi sayfasında da telif hakkının müvekkiline ait olduğunun belirtildiğini, müvekkilinin eserlerini bir sözleşme karşılığı satın aldığını iddia eden davalının bu iddiasını ispatlaması gerektiğini, davalı ...

2019 yılı Ağustos ayında telefon ile ulaşıldığını ve ihlal konusunda anlaşılmak istendiğinin iletildiğini, ancak davalının herhangi bir anlaşma olmayacağını belirtmesi üzerine huzurdaki davayı açtıklarını iddia ederek, davalının müvekkilinin eserden doğan haklarına tecavüzün tespitini, men'ini, ref'ini, ihlale konu ürünlerin toplatılmasını, internet ortamından kaldırılmasını, şimdilik 1.000,00 TL maddi ile 10.000,00 TL manevi tazminatın ihlalin tespit edildiği tarihten itibaren işleyecek faizi ile tahsili ile, verilecek hüküm özetinin ilanını talep ve dava etmiştir.

Davacı vekili 25/10/2021 tarihli dilekçesi ile, 1.000,00 TL olan maddi tazminat talebini 5.805,00 TL'ye artırarak harcını yatırmış ve bu tutarın ihlalin tespit edildiği 03/09/2019 tarihinden itibaren işleyecek reeskont faizi ile birlikte tahsilini talep etmiştir.

CEVAP.

Davalı vekili cevap dilekçesi ile, müvekkili şirketin, Türkiye'nin en köklü çocuk giyim markası olma ve bu alanda tasarım olgusunu ön planda tutan bir yaklaşımı sergilemek adına yola çıkan ve "...." mağazaları ile 2007 yılında bu duruşunu daha da pekiştiren, kabullendiren ve netleştiren bir firma olarak sektörde en üst sıradaki yerini aldığını, müvekkilinin tasarım üretme kapsamında kendi ar-ge çalışmalarını yaparken bazı tasarım firmaları ile de çalışarak onların görsellerinden istifade etmek üzere anlaşmalar yaptığını, bu firmalardan birinin uluslararası .... firması olduğunu, ....'un, bireysel tasarımcılar ile anlaşarak,

kendisine tasarım gönderen ve telif hakkını aldığı tasarımları kendi web sitesinde abonelerinin hizmetine sunduğunu, bu hizmet kapsamında abone ücreti ödeyen müşterilerin ürün görselini görme ya da aynen/değiştirerek kullanma hakkını elde ettiğini, davacının hak iddia ettiği tasarımların da kendisi tarafından .....'a telif hakları bırakılan ve bu şirket tarafından web sitesinde yayınlanarak aradaki sözleşme gereğince abonelerinin hizmetine sunulan tasarımlar olduğunu, müvekkilinin, dava dışı şirketle abonman sözleşmesi kapsamında hizmet satın almakta olup,

davacının dava dışı şirketin web sayfasında kullanıma açtığı tasarımları sözleşme şartları çerçevesinde kullandığını, dava dışı şirketin web sayfası ve yapmış oldukları sözleşmeler ile davacının dava dışı şirketle olan sözleşmeleri incelendiğinde bu durumun daha net bir şekilde ortaya çıkacağını ve dolayısıyla davacının müvekkilinden tasarım/telif bedeli adı altında talep edebileceği bir hakkı bulunmadığını, bir talebi söz konusu olacaksa bunu dava dışı şirkete yöneltmesi gerektiğini savunarak, davanın reddini istemiştir.

Mahkememizin 25/11/2021 Tarih, .... Esas - ...

Karar sayılı "Davacının davasının kısmen kabulüne, davacının hak sahibi olduğu www.....com internet sitesi üzerinde ... ve .... referans numarası ile kayıtlı grafik tasarım eserlerini davalının satışa arz ettiği ürünlerde kullanması şeklindeki eylemi ile, davacının bu eserlerden doğan haklarına tecavüzünün tespitine, toplam 3.622,00 TL maddi tazminatın eylem tarihi olan 03/09/2019 tarihinden itibaren işleyecek ticari reeskont faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya dair taleplerin reddine," dair verilen karar, taraf vekillerinin istinaf talebi üzerine dosyanın gönderildiği İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi ...

Hukuk Dairesi'nin 12/12/2023 Tarih, ... Esas - .... Karar sayılı ilamında belirtilen "Davacı, adının belirtilmemesi ve eserde değişiklik yapıldığı iddialarının yanı sıra eserlerinin izinsiz kullanılması nedeniyle de manevi tazminat talebinde bulunmuştur. FSEK’nun 14. maddesinde tanımlanan ve manevi haklardan olan umuma arz yetkisinin eserin izinsiz olarak umuma arz edilmesi halinde ihlal edilmiş olur.

Alınan her iki bilirkişi raporunda da, dava konusu tasarımların davalı tarafça kullanılması nedeniyle manevi tazminat koşullarının mevcut olup olmadığının tespiti için davacının ...., Inc ile davacı arasındaki sözleşmenin Katılımcı Hizmet koşullarının incelenmesi gerektiği, sağlıklı bir tespite ulaşılamadığı belirtilmesine rağmen, Mahkemece bu sözleşmenin sunulması için davacı tarafa kesin süre verilmediği, Mahkemece eksik inceleme sonucunda karar verildiği kanaatine varılmıştır.

Bu nedenlerle; davalı ve davacı vekillerinin istinaf taleplerinin kısmen kabulüne, taraf vekillerinin diğer istinaf taleplerinim bu aşamada incelenmesine yer olmadığına, ilk derece mahkemesinin kararının kaldırılmasına, mahkemece davacı vekiline Katılımcı Hizmet Koşullarının yer aldığı ...., Inc ile davacı arasındaki sözleşme örneğini sunması için kesin süre verilmesine,

sunulacak sözleşme ve gelecek bilgilere göre taraf vekillerinin bilirkişi raporlarına yaptığı itirazları da karşılayacak şekilde önceki bilirkişi heyetinden veya yeni bir heyetten rapor alınmak suretiyle yargılama yapılması için dosyanın mahkemesine iadesine " gerekçeler ile karar kaldırılmış ve dosya yeniden yargılama yapılmak üzere mahkememize iade edilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi karar ilamı doğrultusunda davacı vekilince katılımcı hizmet koşullarının yer aldığı .... şirketi arasındaki sözleşme belgelerinin ibrazı için kesin süre verilmiş, davacı yanca belge ibrazı sonrası dosya ibraz edilen sözleşme ve Bölge Adliye Mahkemesi kararını da değerlendirir ek rapor tanzimi için bilirkişi heyetine tevdi edilmiş, heyet tarafından ibraz edilen 04/11/2024 tarihli rapor ile, .... genişletilmiş görsel lisansında, tekstil ürünleri

üzerinde kullanım hakkı verildiği, eser sahibi katılımcının adının belirtilmesi şartının

aranmadığı ve grafik eserin kullanılmasına, çoğaltılmasına, dağıtılmasına, umuma arzına izin

verildiğinin anlaşıldığını, davacının, FSEK kapsamındaki manevi haklarından feragat etmiş sayılamayacağı yönündeki

beyanının ve tazminat talebi hakkındaki nihai kararın mahkemeye ait olduğu belirtilmiştir.

Dosya kapsamı deliller, Bölge Adliye Mahkemesi kararı ve bu karar sonrası aldırılan bilirkişi raporu ve önceki raporlar birlikte değerlendirildiğinde; www......com isimli internet sitesindeki numaralandırma sistemine göre "...." ve "..." referans numaralı olmak üzere iki adet grafik tasarımın FSEK 4/6 maddesi kapsamında güzel sanat eseri niteliğinde olduğu ve bu eserler üzerinde davacının hak sahibi olduğu, dosyaya sunulu Ağustos 2019'da imzalanmış, davalı şirket ile dava dışı ...., Inc arasındaki sözleşme ekinde yer alan numaralar arasında davacının kendisine ait olduğunu belirttiği grafik illüstrasyonların numaralarının mevcut olmadığı,

davalının dava dışı şirkete yaptığı ödemenin dava konusu grafik illüstrasyonları kapsamadığı, kaldı ki ilgili sözleşme ile lisansı alınan görsel içeriğin yalnızca davalı şirkete dijital kullanım için hak verdiğinin tespit edildiği davalı tarafta herhangi bir telif ve bedel ödenmeden kendisine ait ürünler üzerinde kullanılarak satışa arz edildiği, tasarımların emsal telif bedelinin 199,00 USD olup davacı talebinin FSEK 68 maddesi uyarınca üç kat tazminata ilişkin bulunduğu,

buna göre istenebilecek tazminat tutarının 199x3=597,00 USD olup, dava tarihi olan 14/02/2020 günü için geçerli Türkiye Cumhuriyeti Merkez Bankası dolar efektif satış değerinin 6,0670 olup, TL karşılığının (597x6,0670=3.622,00 TL) olduğu anlaşılmakla, davacının mali haklar tazminatına dair talebi yönünden davasının bu tutar yönünden kısmen kabulü gerekmiştir.

Davacı vekilinin manevi tazminata yönelik talebine gelince; FSEK 14, 15 ve 16 maddelerinde düzenlenen eser sahibine manevi haklarının ihlal edilmesi halinde manevi tazminata hükmetmek gerekir. Mahkememizden geçen davacının taraf olduğu benzer dosyalarda verilen kararlarda İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi ... ve .... Hukuk Dairelerince manevi tazminat koşullarının oluştuğunun kabul edildiği, bu nedenle davacının bu eserler üzernideki manevi haklarının da ihlal edildiği anlaşılmakla, ihlalin niteliği, süresi ve manevi tazminatın amacı gözetilerek davacı yararına 5.000,00 TL manevi tazminat takdir edilmiştir.

Davacının tecavüzün men'i ve ref'i ile ilana ilişkin talebi yönünden ise, Yüksek Yargıtay ....Hukuk Dairesi'nin 04/06/2018 tarih ve .... Esas- ... Karar sayılı ilamında belirtildiği üzere FSEK 68 maddesi kapsamında mali haklar tazminatının davalıdan tahsiline karar verildiğine göre aynı madde hükmü gereğince taraflar arasında farazi sözleşme ilişkisi kurulduğu dikkate alındığında, FSEK'e dayalı tecavüzün men'i ve ref'i istenemeyeceğinden, keza hükmün niteliği gereği ilanın gerek olmadığından davacının bu yöndeki taleplerinin reddine karar vermek gerekmiştir. Bu itibarla aşağıdaki hüküm kurulmuştur.

Katip ... · e-imzalıdır Hakim .... · e-imzalıdır