Bakırköy 2. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2016/1082 K.2019/1201

Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili vermiş olduğu dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin İstanbul Büyükşehir Belediyesinden aldığı ihale gereğince sözleşmede nitelikleri belirlenen 2 kalem hasta bezinin teknik özelliklerine göre üretim yapan davalılar ile görüştüklerini, 05/05/2015 tarihinde protokol aktettiklerini, iş protokolünde ödeme bilgisi kısmında 1.parti ürün için nakit, 2.parti ürün için 5 adet çeki keşide ederek 22/06/2016 tarihinde her iki şirketin de yetkilisi ...’ya çek tahsilat makbuzu ile verdiklerini, 1 parti malin teslim edildiğini, 2.parti malın ise teslim edilmediğini, teslimin gecikmesi üzerine İBB tarafından kendilerine yazı gönderildiğini,

bu süreçte davalı firma ürün teslimi yapamadığından sözleşmenin feshedildiği ve 57540,00 TL’lik kesin teminatın gelir kaydedildiğine ilişkin yazı gönderildiğini, ürünlerin teslim edilmemesi üzerine çeklerin iadesinin talep edildiğini, ancak teslim edilmediğini belirterek çekler nedeniyle borçlu olmadığının tespitine, çeklerin iptaline, ihtiyati tedbire hükmedilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı ... Çocuk Bezi Şirketi vekili tarafından ibraz edilen cevap dilekçesinde özetle; zamanaşımı itirazlarının olduğunu, dava dilekçesi ile talep edilen alacakların zamanaşımı nedeniyle reddi gerektiğini, müvekkili şirketin davacı tarafın iddia ettiği gibi bir borcu bulunmadığını, taraflar tacir olduklarından iddiaların ticari defterlerle ispatının gerektiğini belirterek; davanın öncelikle zamanaşımı yönünden, aksi takdirde esastan reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı .... Vekili tarafından ibraz edilen cevap dilekçesinde özetle; zamanaşımı itirazlarının olduğunu, dava dilekçesi ile talep edilen alacakların zamanaşımı nedeniyle reddi gerektiğini, müvekkili şirketin davacı tarafın iddia ettiği gibi eksik ifa söz konusu olmadığını, müvekkilinin ve davacı şirketin ticari defterlerinin, cari hesaplarını incelenmesi gerektiğini belirterek; davanın öncelikle zamanaşımı yönünden, aksi takdirde esastan reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.

Delillerin Değerlendirilmesi ve Gerekçe:

Dava, çekler nedeniyle borçlu bulunmadığının tespiti istemine ilişkindir.

Akbank Genel Müdürlüğü cevabi yazıları, ....bank Genel Müdürlüğü cevabi yazıları, ...bank cevabi yazısı, .... Genel Müdürlüğü cevabi yazısı, ... Genel Müdürlüğü cevabi yazısı, ..... Genel Müdürlüğü cevabi yazısı, Adana Ticaret Sicil Müdürlüğü cevabi yazısı, İstanbul Ticaret Sicil Müdürlüğü cevabi yazısı ve delil niteliğindeki tüm bilgi ve belgeler dosyamız içerisine aldırılmıştır.

Tarafların ticari Defter ve belgeleri ile dosya üzerinde 16/07/2018 günü, saat 15.00 de Mahkememiz duruşma salonunda bilirkişi incelemesi yaptırılmasına karar verilmiş olup. Mali Müşavir bilirkişi .....

20/09/2018 tarihli raporunda özetle; davacının 2015 ve 2016 yılları ticari defterlerinin lehine delil niteliğinin bulunduğunu, 2017 yılı tiari defterlerinin lehine delil niteliğinin bulunmadığını, davacının ticari defterlerine göre; dava tarihi (25.11.2016) itibariyle davacının ...... Çocukbezi ve Temizlik Ür. San. Tic. Ltd.

Şti.'den 5.162,22 TL alacaklı olduğunu, davacının ticari defterlerine göre; dava tarihi (25.11.2016) itibariyle davacının ...'den 379.073,91 TL alacaklı olduğunu, davalının (.... Çocuk Bezi ve Temizlik Ürünleri San. Tic. Ltd. Şti.) 2015, 2016 ve 2017 yılları ticari defterlerinin lehine delil niteliğinin bulunduğunu, davalı .... Çocukbezi ve Temizlik Ürün. San. Tic. Ltd.

Şti.'nin ticari defterlerine göre; dava tarihi (25.11.2016) itibariyle davalının davacıdan alacağının bulunmadığını, davalı .... 2016 ve 2017 yılları ticari defterlerinin lehine delil niteliğinin bulunmadığını, 2015 yılı ticari defterlerinin lehine delil niteliğinin bulunduğunu, ...'nin dosyaya mübrez cari hesap ekstresinde davacıyı 120.01.M008 cari hesapta takip ettiğini, dava tarihi itibari ile davacının davalı ... Ürün.

A.Ş.'den 129.856,76 TL alacaklı olduğunu, dava konusu çekleri davacının 120.01.M008 cari hesabına 22.02.2016 tarihli makbuz ile kayıtlarında yer aldığını, Neticeten, davacının dava konusu 5 adet toplamda 300.000,00 TL tutarlı çekleri davalı ....'ye vermiş olduğunu, bankalardan gelen cevabi yazılarda dava konusu çeklerin ödemelerinin yapılmadığını, davalı ....'nin ticari defterlerinde 28.12.2016 tarihinde çekleri iade fişi düzenlenerek cari hesap fişi düzenlenerek çıkışlarının yapıldığını, özetle; davacının dava konusu çeklerden dolayı borçlu olmadığının kanaatine varıldığını bildirmiştir.

Tüm dosya kapsamında yapılan incelemede, dava konusu uyumazlığın dava konusu çeklerin davalılar ile davacı şirket arasındaki sözleşme kapsamında davacı tarafından verilip verilmediği, çeklerin bedelsiz kalıp kalmadığı, söz konusu çekler nedeniyle davacının davalılara borçlu olup olmadığına ilişkin olduğu, davalının elinde bulunan çekin istirdadı talebiyle açılan iş bu davada ispat yükü davacıda olup; davacının, çekin rızası hilafına elinden çıktığını ve çeki elinde bulunduran davalıların kötüniyetli ve iktisapta ağır kusurlu olduğunu ispat etmesi gerekir.

Kural olarak çek bir ödeme aracı olduğu için ve kambiyo senetleri soyut borç ikrarını içerdiği için çek nedeniyle borçlu olmadığının ispat külfeti bu iddiada bulunana borçluya aittir.

Taraflar arasında hasta bezi teslimine ilişkin sözleşme olduğu, sözleşme kapsamında dava konusu 5 adet toplam 300.000,00 TL'lik çekin avans olarak davalıya verildiğinin davacı defterlerinde kayıtlı bulunduğu, çekler üzerinde yapılan incelemede, dava konusu çeklerin davalılardan .... şirketine verildiği, hamilinin ... Şirketi olduğu, davalılardan ....

Şirketinin ...-....-.... nolu çekleri cirolayarak verdiği, ....-.... nolu çekleri ise bankaya ibraz ettiği ancak karşılıksız işlemi gördüğü anlaşılmıştır.

Dava konusu sözleşmeyi imzalayan ve çeklerde hamil olarak ismi bulunan şirketin davalılardan .... şirketi olduğu, Marsan şirketinin defter ve kayıtlarında dava konusu çeklerin kaydının bulunduğu, çek çıkışlarını yaptığı ve .... ticari defter ve kayıtlarına göre, davalı ...'ın davacıya borçlu olduğu, ticari ilişki kapsamında çeklerin verildiği ve çek karşılığı mal tesliminin yapıldığının davalı ... tarafınca ispatlanamadığı, bu çekler nedeniyle davacının davalı ...'a borçlu olmadığının sabit olduğu,

davalı ... şirketin edimini ifa etmediğinin tespit edildiği görülmekle davacının menfi tespit davasını bu şirket yönünden ispatladığı kanaatine varıldığından, menfi tespit talebine ilişkin davanın kabulüne karar verilmiştir.

Davacı taraf, aynı zamanda dava konusu çeklerin kendisine iadesine, bu mümkün olmadığı takdirde iptaline karar verilmesini talep etmişse de, dava konusu çeklerin 3. Kişilere ciro edildiği anlaşılmakla çeklerin davalının elinde bulunmaması nedeniyle iadesine karar verilemeyeceği, dava dışı 3. Kişilerin dava konusu çekleri iktisatta kötü niyetli ve ağır kusurlu oldukları iddiasını içeren dava dışı 3. Kişilere yönelik açılan bir dava bulunmadığından çeklerin istirdatına da karar verilemeyeceği anlaşılmakla bu taleplere ilişkin davanın reddine karar vermek gerekmiştir.

Davalı .... yönünden ise, ....'nın ... ve ... nolu çekleri ciro ile ....'dan aldığı, diğer çeklerde cirosunun olmadığı, .... 3. Kişi olup kötüniyetin ispatının gerektiği, ayrıca davacı kayıtlarına göre ....

Şirketinin davacıya 5129,00 TL'luk borcunun bulunduğu ancak bu borcun da dava konusu çeklerle bağlantısının kanıtlanamadığı ve dava konusu ticari ilişki kapsamında .... şirketi ile bağlantının bulunmadığı, ticari ilişki kapsamında yükümlülüğün davalılardan Marsan'da olduğu anlaşılmakla, .... yönünden açılan davanın reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde davanın kısmen kabul ve kısmen reddine karar verilmiştir.