Bakırköy 2. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2017/682 K.2018/533

Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin bir ticari alacağından dolayı almış olduğu iki adet çeki ciro ederek diğer müvekkiline teslim ettiğini, müvekkili ...'nun çekleri cebinde taşırken 31/05/2017 tarihinde bankadan tahsil etmek istediğini ancak çeklerin cüzdanında olmadığını fark ettiğini, bankaya sorduğunda çeklerden birisinin ... tarafından tahsil edildiğini öğrendiğini, müvekkilin,in bu şahısla bir ilişkisinin bulunmadığını ...

Ticari Şubesine ait ... seri nolu çek ile ilgili olarak da Bakırköy ... ATM'nin ... değişik iş dosyasıyla tedbir talebinde bulunduğunu, ödemede men kararı verildiğini, adı geçen çekin davalı ...

Yayla tarafından takas yoluyla bankaya ibraz edildiğini öğrendiklerini, her iki çekin de çalınmış olduğunu, bununla ilgili Küçükçekmece Cumhuriyet Başsavcılığına suç duyurusunda bulunmuş olduklarını belirterek davaya konu çekle ilgili müvekkilinin davalıya herhangi bir borcu bulunmadığının tespitine karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; dava konusu çekin şekil şartlarına haiz olduğunu, ciro silsilesinin düzgün olduğunu, davacının iddiasının gerçeği yansıtmadığını, çeki tahsil etmek için cebinde bulunduran kişinin arkasını ciro etmesinin hayatın olağan akışına aykırı olduğunu davacıların basiretli bir tacir olarak hareket etmediklerini, TTK hükümleri gereğince ciro yapma çeşitleri bulunduğunu, bunlardan birisinin de beyaz ciro olduğunu, beyaz ciroyla devredilen çekin arkasını sonraki kişiler tarafından cirolanması mecburiyeti bulunmadığını, müvekkilinle davacıların bir ticari ilişkisi bulunbmasının gerekmediğini belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava; zayi edilen çekin haksız ve kötü niyetli olarak elde bulundurulduğunu dayanan menfi tespit istemine ilişkindir. Dosya arasına celbolunan Bakırköy ... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... değişik iş dosyasında dava konusu çekle ilgili ödeme yasağı kararı verildiği, karara itiraz sonrasında ise esas hakkında dava açılması nedeniyle mahkememize gönderildiği anlaşılmıştır. Taraflar dayanmış oldukları delilleri dosyaya ibraz etmişlerdir. Küçükçekmece Cumhuriyet Başsavcılığına yazılan müzekkereye verilen cevapta ... esas sayılı dosyada soruşturmanın devam ettiği anlaşılmıştır.

Tüm dosya kapsamından; davacı, dava konusu çekin zayi edildiğini, kötü niyetli olarak davalının elinde bulundurduğunu belirterek menfi tespit isteminde bulunmuştur. TTK'nın 790. Maddesi gereğince cirosu kabil bir çeki elinde bulunduran kişi, son ciro beyaz ciro olsa bile, kendi hakkı müteselsil ve birbirine bağlı cirolardan aanlaşıldığı takdirde yetkili hamil sayılır.

Bir beyaz ciroyu diğer bir ciro izlerse, bu son ciroyu imzalayan kişi çeki beyaz ciro ile iktisap etmiş sayılır. Yine TTK'nın 792. Maddesi gereğince, çek, herhangi bir suretlke hamilin elinden çıkmış bulunursa, ister hamile yazılı, ister ciro yoluyla devredilebilen bir çek söz konusu olup da hamil hakkını 790.

Maddeye göre ispat etsin, çek eline geçmiş bulunan yeni hamil ancak çeki kötü niyetle iktisap etmiş olduğu veya iktisapta ağır bir kusuru bulunduğu takdirde o çeki geri vermekle yükümlüdür.

Dava konusu olayda, davacı tarafından zayi edildiği belirtilen çeki, davalı ... A.Ş ye yapmış olduğu nakliye karşılığında 01/06/2017 tarihinde aldığını beyan etmiştir. Yine davalı vekili 21/03/2018 tarihli beyanında dava konusu çekin ticari işlerinde banka teminatı oalrak kullanmak için ve İlka Nakliyatın ticari sıkıntıları olduğundan dolayı çeki ciro ettirmediğini beyan etmiştir. Yine aynı beyanda ...

Nakliyatın çek arkasında cirosu bulunmadığındanı dolayı yasal süreçte belirlenen yasal süreçte bir önem arz etmeyeceği için kesilen faturanın iptal edildiğini beyan etmiştir. Dava konusu çeke baktığımızda çekin ... Ltd. Şti. Tarafından davacı ... lehine keşide edildiği, çekin arkasında ... kaşesi ve üzerinde imzanın bulunduğu görülmüştür.

Yukarıda anlatılan yasal gerekçe ile dava konusu çeki değerlendirdiğimizde, Emre Muharrer Çek'in ciro silsilesinin düzgün olmadığı anlaşılmaktadır. Davacı taraf çeki İlkar Nakliyat'dan aldığını iddia etmesine karşılık, çekte bu şahsın ismi geçmemektedir. Çekin arkasında bankaya ibraz tarihi olarak 15/08/2017 tarihi görülmektedir. Davalı tarafından düzenlendiğini ve sonra iptal edildiği faturanın tarihi ise 29/08/2017'dir.

Yine davalı taraf çeki 01/06/2017 tarihinde Faktoring şirketine teslim ettiğini beayn etmesine karşılık, fatura tarihi 29/08/2017 olduğu dikkate alındığında çok açık bir çelişki söz konusudur. Bu hususlar dikkate alındığında davalı tarafın ispat külfeti kendisine ait olmamakla birlitke ciroya ilişkin beyanı gerçeği yansıtmadığı dolayısıyla çekte ciro silsilesinin kopuk olduğu, bu haliyle TTK'nın 790.

Madddesine uygun olarak elde edilmedği ve hamil sayılamayacağı anlaşılmaktadır. Yine dosya kapsamına göre dava konusu çekin, ciro silsilesindeki kopukluk ve davalı beyanları dikkate alındığında iyi niyetli olarak elde bulundurulmadığı, bir başka yönden ise davalının ağır kusurlou olduğu anlaşıldığından davacı şirket yönünden davanın kabulü ile, davacı şirketin davalıya borçlu olmadığının tespitine karar vermek gerekmiştir.

Her ne kadar davacı ... da menfi tespit isteminde bulunmyş ise de, dava konusu çekte ...'nun keşideci, lehtar, cirenta olarak yer almadığı, bu haliyle dava konusu çek üzerinde hak sagibi olduğunu ispat edemediği anlaşıldığından ... yönünden açılan davanın reddine karar vermek gerekmiştir.

Katip ... · ¸ Hakim ... · ¸