Bakırköy 2. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2020/919 K.2021/26

Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. Müvekkilinin ... İlaç A.Ş yetkilisi ...'ün 30.12.2010 günü aracını park ettiği ....'nun önünden sahte plakalı aracı kullanan kişilerin müvekkile ait aracın camını kırması ve içinde boş ve dolu çekleri çalması sonucu mağdur olduğunu, davalının çalınan bu çeklerden 5.000,00 TL bedelli ... Bankası .... şubesine ait ... nolu ....

Toptan Kırtasiye firmasına ait müşteri çekinin de bu kapsamda çalındığını, çekleri çalan kişilerden şikayetçi olunduğunu, Büyükçekmece Cumhuriyet Başsavcılığının .... sor. Sayılı dosya ile takibatın devam ettiğini, davalı tarafın çek üzerinde tedbir kararı olduğu halde çeki Bakırköy ... İcra Müdürlüğünün ... sayılı dosyası ile icraya koyduğunu belirterek takip konusu çekin meşru ve yetkili hamili olduklarına karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı vekili aracılığıyla yargılamaya katılmış, cevap dilekçesinde özetle; müvekkilinin iyi niyetli olduğunu, çek yaprağının çalındığı iddiasının gerçeği yansıtmadığını, müvekilinin ... isimli şahıstan çeki aldığını beyan etmiştir. Davalı asil 18/02/2013 tarihli celsede bizzat dinlenilmiş alınan beyanında ; .... isimli şahıstan 948,00 TL alacaklı olduğunu, kendisine bu çekin verildiğini, üzerine elden para verdiğini, ...'un açık adresini bilmediğini, kendisine ulaşamadığını belirtmiştir.

Dava, çalıntı çek nedeniyle menfi tespit ve yetkili hamil olunduğunun tespiti istemine ilişkindir.

Takibe esas Bakırköy .. İcra Müdürlüğünün .... sayılı dosyası getirtilmiş, tüm taraf delilleri toplanılmış, soruşturma dosyası örneği dosya içerisine alınmış, bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır.

Tüm dosya kapsamı ve yapılan yargılama neticesinde; ve dosya içerisinde mevcut bilirkişi raporu kapsamında tespit edildiği üzere Bakırköy ... İcra Müdürlüğünün ... sayılı dosyasına konu edilen 5.000,00 TL bedelli çekin davacının ticari ilişkide bulunduğu dava dışı ... isimli şahıstan alındığı, bu çekin davacı şirket yetkilisi ...'ün aracı içerisinde iken 30/12/2010 günü çalındığı söz konusu bu çekten dolayı, davacının yetkili hamil olduğu, davalının çalıntı çeki dava dışı açık kimliğini bilmediği ... isimli şahıstan aldığını belirttiği, çalıntı çekten dolayı yetkili hamil olmadığı, irade dışı çıkan çekten dolayı hak sahibi olamayacağı kabul edilmiş ve Mahkememizin 13/05/2013 tarih ... Esas, .... Karar sayılı ilamında DİRENİLMESİNE, davanın KABULÜNE karar verilmiştir.

Mahkememizin 20/10/2014 tarih ve ... Esas .... Karar sayılı ilamı temyiz edilmiş olmakla. Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun 16/09/2020 tarih ve .../(.... Esas ... Karar sayılı ilamı ile.

"6762 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun (TTK) 702. maddesinde “çeklerde hak sahipliğini ispat vazifesi” başlığı altında, cirosu kabil bir çeki elinde bulunduran kimsenin son ciro beyaz ciro olsa bile kendi hakkı müteselsil ve birbirine bağlı cirolardan anlaşıldığı takdirde salahiyetli hamil sayılacağı, çizilmiş ciroların yazılmamış hükmünde kabul edileceği, bir beyaz ciroyu diğer bir ciro takip ederse bu son ciroyu imzalayan kimsenin çeki beyaz ciro ile iktisap etmiş sayılacağı hükmü mevcut iken “kaybedilen çek” başlığı altında aynı Kanunun 704. maddesinde ise.

“Çek herhangi bir suretle hamilinin elinden çıkmış bulunursa ister hamiline yazılı bir çek bahis mevzuu olsun, ister ciro suretiyle nakledilebilen bir çek bahis mevzuu olup da hamil hakkını 702 nci maddeye göre ispat etsin, çek eline geçmiş bulunan yeni hamil ancak çeki kötü niyetle iktisap etmiş olduğu veya iktisapta ağır bir kusuru bulunduğu takdirde, o çeki geri vermekle mükelleftir." düzenlemesi mevcut olduğu,

Açıklanan kanun hükmü uyarınca meşru ve yetkili hamil iddiasında bulunan kişinin, kendisinin yetkili hamil olduğunu kanıtlaması yanında, yeni hamilin çeki kötü niyetle iktisap etmiş olduğunu veya iktisapta ağır kusurlu bulunduğunu da kanıtlamasının zaruri olduğu, yetkili hamil olduğunun tespitine karar verilmesini isteyen davacının çekte sıfatının bulunmadığı,

tek taraflı çalıntı ihbarı sonucunda Büyükçekmece Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından yürütülen soruşturmaya ilişkin bir kısım bilgi ve belgeler incelendiğinde, davacı şirket yetkilisi tarafından çekin 30.12.2010 tarihinde aracının camı kırılmak suretiyle faili meçhul kişilerce çalındığı belirtilmiş olup herhangi bir şüpheli şahsın isminin bildirilmemiş olduğu, davacının kendisinin yetkili hamil olduğunu kanıtlaması yanında, yeni hamilin de çeki kötü niyetle iktisap etmiş olduğunu ve ağır kusurlu olduğunu kanıtlamak zorunda olduğu, ancak somut olayda davacının, bu konudaki ispat külfetini yerine getiremediği,

davalının çeki kötü niyetle iktisap ettiğine veya iktisabında ağır kusurlu bulunduğuna dair delil ibraz edemediği, dosya kapsamındaki bilgi ve belgelerde de davalının davaya konu çeki kötü niyetle iktisap ettiğini gösterir bir emare bulunmadığının anlaşılmakta olduğu, dolayısıyla takip dayanağı çeki elinde bulunduran davalı hamilin muntazam ciro silsilesine göre çeki iktisap etmiş olup çekin meşru hamili durumunda olduğunu, o hâlde, davalının dava konusu çeki kötü niyetle iktisap ettiğinin kanıtlanamadığı gözetilerek davanın reddine karar verilmesi gerekirken yazılı olduğu şekilde davanın kabulüne karar verilmesinin isabetsiz olduğu,

bu nedenle, direnme kararının Özel Daire bozma kararında gösterilen sebeplerle bozulması gerektiği sonuç olarak; davalı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile direnme kararının Özel Daire bozma kararında gösterilen nedenlerden dolayı 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun geçici 3. maddesine göre uygulanmakta olan 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun 429. maddesi gereğince BOZULMASINA" karar verilmiştir.

Tüm dosya kapsamı ve HGK'nun .../(... E. ... K. sayılı kararı bir arada değerlendirildiğinde davacının talebinin Bakırköy .... İcra Müdürlüğünün ... sayılı dosyasında takip konusu çekin meşru ve yetkili hamili olduğunun tespitine ilişkin olduğu, meşru ve yetkili hamil iddiasında bulunan davacının, kendisinin yetkili hamil olduğunu kanıtlamasının yanında, yeni hamilin çeki kötü niyetle iktisap etmiş olduğunu veya iktisapta ağır kusurlu bulunduğunu da kanıtlaması gerekmektedir.

Yetkili hamil olduğunun tespitine karar verilmesini isteyen davacının çekte sıfatının bulunmadığı, tek taraflı çalıntı ihbarı sonucunda Büyükçekmece Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından yürütülen soruşturmaya ilişkin bir kısım bilgi ve belgeler incelendiğinde, davacı şirket yetkilisi tarafından çekin 30.12.2010 tarihinde aracının camı kırılmak suretiyle faili meçhul kişilerce çalındığı belirtilmiş olup herhangi bir şüpheli şahsın isminin bildirilmemiş olduğu görülmüştür.

Davacının yeni hamilin de çeki kötü niyetle iktisap etmiş olduğunu ve ağır kusurlu olduğunu kanıtlamak zorunda ise de somut olayda davacının, bu konudaki ispat külfetini yerine getiremediği, davalının çeki kötü niyetle iktisap ettiğine veya iktisabında ağır kusurlu bulunduğuna dair herhangi bir delil ibraz edemediği, dosya kapsamındaki bilgi ve belgelerde de davalının davaya konu çeki kötü niyetle iktisap ettiğini gösterir bir emare bulunmadığı görülmüştür.

Bu nedenlerle takip dayanağı çeki elinde bulunduran davalı hamilin muntazam ciro silsilesine göre çeki iktisap ettiği ve çekin meşru hamili durumunda olduğu, o hâlde, davalının dava konusu çeki kötü niyetle iktisap ettiğinin kanıtlanamaması nedeni ile davanın reddine karar verilerek aşağıda belirtildiği şekilde hüküm tesis edilmiştir.

Katip ... · ¸ Hakim ... · ¸