Bakırköy 2. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/235 K.2023/489

Davacı tarafından mahkememize açılan dava dosyasının incelenmesi sonunda;

İSTEM

Davacı vekilinin dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin ticari faaliyetleri kapsamında müşterilerinden dava dışı ... İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. ile ...

Sanayi ve Ticaret A.Ş.'ne ürün satışı yapmakta olduğunu ve aradaki cari hesap ilişkisi nedeniyle nakit ve kıymetli evrakla ödeme aldığını, müvekkilinin yine bu kapsamda müşterilerinden ödeme almak maksadıyla ekte listesi verilen 5 adet çeki ve başkaca 2 çeki daha bir çalışanı vasıtasıyla Bursa'da teslim aldığını, müvekkilinin çalışanının teslim aldığı çekleri, müvekkili şirketin İstanbul ..... Bölgesindeki merkezine göndermek üzere 27.02.2020 tarihinde .... Kargo ....

Şubesine teslim ettiğini, ancak kargo görevlileri tarafından ..... Bölgesinde 28.02.2020 tarihinde çıkılan dağıtımda müvekkili şirketin ödeme olarak aldığı çeklerin içinde bulunduğu gönderi diğer başka gönderilerle birlikte çalındığını, olaya ilişkin olarak ..... T.C. kimlik numaralı kargo görevlisi .... hırsızlık olayıyla aynı tarihte ...

Polis Merkezi Amirliğinde şikayetçi olduğunu ve dosyanın İstanbul Anadolu Cumhuriyet Başsavcılığına intikal ettiğini, olay sonrası müvekkili şirketin meşru hamili iken çalınmak suretiyle rızası hilafında elinden çıkan çeklerin zayi nedeniyle iptal edilmesi için 03.03.2020 tarihinde İstanbul Anadolu ..... Asliye Ticaret Mahkemesinin ....

Esas numaralı dosyası ile çek iptali davası açıldığını, mahkemeden ödeme yasağı kararı alındığını, bununla birlikte söz konusu çalıntı çeklerden keşidecisi .... San. ve Tic. Ltd. Şti. olan, .... Bank .... Şubesinin, ... numaralı, 31.08.2020 ödeme tarihli 70.000,00-TL bedelli çekinin ortaya çıkması nedeniyle çeki elinde bulunduran şirket aleyhine dava dışı Tekay Kimya Mümessillik ve Tic. Ltd.

Şti. tarafından (müvekkil şirkete ait 7 adet çekle birlikte aynı kargoda 1 adet çeki kaybolan grup şirkettir) Bakırköy .... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... E. sayılı dosyası ile çek istirdadı davası ikame edildiğini ve bu davanın halen derdest olduğunu, ayrıca ortaya çıkan bu 70.000,00-TL bedelli çeki ibraz ve tahsil eden şirket yetkilileri ile bu çeke dava dışı müvekkil .... ve Tic. Ltd.

Şti.'nin sahte cirosunu yapan kişiler hakkında suç duyurusunda bulunulduğunu, soruşturmanın halen Bursa Cumhuriyet Başsavcılığının ... soruşturma numaralı dosyası ile devam edildiğini, davalı hakkında yapılacak soruşturmanın bekletici mesele yapılması gerektiğini, ikame edilen çek iptali dava dosyasının 22.02.2022 tarihli celsesinde ortaya çıkan ve ibraz edenleri tespit edilen çeklerle ilgili istirdat davası açmak üzere 2 haftalık süre verildiğinden işbu davayı ikame ettiklerini, davalı tarafın dava konusu ekte sunulan çekleri kötü niyetli veya en azından ağır kusurlu bir şekilde ele geçirdiğini ve bankaya ibraz ettiğini,

zira ikame edilen çek iptali davasında Mahkeme tarafından Türkiye Ticaret Sicili Gazetesinin .... tarihli ... sayılı, ... tarihli ... sayılı ve ... tarihli ... sayılı gazetelerinde dava konusu çekin zayi olduğuna ilişkin üç defa ilan yapıldığını, davalı yanın basiretli bir tacir olarak Türkiye Ticaret Sicili Gazetesini takip etmek zorunda olduğundan bu ilanlar sonrasında çeki iktisap etmiş ise iyi niyetli sayılamayacağını,

ayrıca çek iptali davası açıldığından ve ödeme yasağı kararı muhatap bankaya da Mahkeme kanalıyla bildirildiğinden davalı yan bu bilgiyi basiretli bir tacir olarak bankadan da öğrenebileceği için yine iyi niyetli sayılamayacak olduğunu, en hafif tabirle ağır kusurlu sayılması gerektiğini, izah edilen nedenlerle; davalı tarafından kötü niyetli veya ağır kusurlu olarak iktisap edilen

.... Bankası ... Şubesinin ... Numaralı 30.09.2020 Tarihli 15.000,00-TL Bedelli, ....Bankası .... Şubesinin ... Numaralı 30.09.2020 tarihli 32.245,41-TL Bedelli, ... Bankası ... Şubesinin .... numaralı 30.11.2020 Tarihli 10.200,00-TL Bedelli, ...bank ... Şubesinin .... Numaralı 30.11.2020 Tarihli 8.000,00-TL Bedelli, ....bank ... şubesinin ... Numaralı 08.09.2020 Tarihli 20.000,00-TL Bedelli

çeklerinin istirdatını, çek bedelleri davalı tarafından tahsil edildiyse de çek bedellerinin istirdadına karar verilmesini ve yargılama giderleri ile ücret-i vekaletin davalı yana tahmil edilmesini talep ve dava ettiği görülmüştür.

YANIT

Davalı vekilinin cevap dilekçesinde özetle; davacının iddialarından anlaşıldığı kadarıyla dava konusu çekte davacı şirketin cirosu yahut herhangi bilgisi bulunmadığını, davacı ... ve ... isimli şirketler ile ticari ilişki içerisinde olduğunu bahsetmesine rağmen dava konusu çeklerin keşidecilerinin birbirinden farklı olduğunu, dolayısıyla davacının ticari ilişkide olduğu kişiler ile çek keşidecisinin birbirini tutmadığını, huzurdaki davada ispat yükünün davacıda olduğunu, davacının çekin hamili olduğunu ispata elverişli nitelikli deliller sunmadığını, bu nedenle öncelikle husumet yokluğundan davanın reddinin gerektiğini,

huzurdaki davada Yargıtay içtihatları ile de sabit olduğu üzere; çekte hamilin kendisini olduğunu, çekin rızası dışında elinden çıktığını ve müvekkilin çeki kötü niyetli yahut ağır kusurlu olacak şekilde iktisap ettiğini ispat yükünün davacı tarafta olduğunu, davacının iddiasını ispata elverişli hiçbir delil sunmadığını, müvekkilinin çekleri hukuka ve yasaya uygun şekilde iktisap ettiğini, alacağının büyük bir kısmını ... firmasının yetkilisi ....'ün şahsi cirosunun bulunduğu dava dışı bilgilerini verdikleri çekin takibe koyulması neticesinde tahsil ettiğini,

davacının gerek çek istirdatı gerekse çek bedelinin istirdatı konusunda dava açma ehliyeti bulunmadığını, çeklerin müvekkilde bulunmadığı da dikkate alındığında huzurdaki davanın davalısının müvekkili olamayacağını, açıkladıkları nedenlerle öncelikle davanın aktif husumet yokluğu nedeniyle reddini, dava konusu çekler müvekkilinde bulunmadığından pasif husumet yokluğu nedeniyle davanın reddini, neticeten hukuki dayanaktan yoksun kötü niyetli davanın reddini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep ettiği görülmüştür.

KANITLAR VE GEREKÇE

-Dava; davaya konu edilen 5 adet çekin davacı tarafın rızası dışında elinden çıktığı iddiasına dayalı olarak dava konusu çeklerin davacının elinden rızası dışında çıkıp çıkmadığının belirlenmesi ile bunun yanı sıra davalının çek iktisabında kötü niyetli ya da ağır kusurlu olup olmadığının belirlenerek dava konusu çeklerin ya da bedelinin istirdadı istemine ilişkindir.

-Davaya konu edilen çeklerin celp edilerek incelenmesinde;

...bank ... Şubesinin .... Numaralı 30.11.2020 Tarihli 8.000,00-TL Bedelli çekin keşidecisinin dava dışı Bilal İnce olduğu, çekin hamiline olarak keşide edildiği, davacı tarafın çek ciro zincirinde veya lehdar kısmında isim, kaşe ya da unvanının yer almadığı,

... Bankası ... Şubesinin .... numaralı 30.11.2020 Tarihli 10.200,00-TL Bedelli çekin keşidecisinin dava dışı ... olduğu, çekin hamiline olarak keşide edildiği, davacı tarafın çek ciro zincirinde veya lehdar kısmında isim, kaşe ya da unvanının yer almadığı,

...bank .... şubesinin ... Numaralı 08.09.2020 Tarihli 20.000,00-TL Bedelli çekin keşidecisinin dava dışı ... olduğu, çekin lehdarının dava dışı .... Tekstil .. San. A.Ş. olduğu, davacı tarafın çek ciro zincirinde veya lehdar kısmında isim, kaşe ya da unvanının yer almadığı,

.... Bankası ...Şubesinin .... Numaralı 30.09.2020 Tarihli 15.000,00-TL Bedelli çekin keşidecisinin .... olduğu, çekin hamiline olarak keşide edildiği, davacı tarafın çek ciro zincirinde veya lehdar kısmında isim, kaşe ya da unvanının yer almadığı,

... Bankası ... Şubesinin ... Numaralı 30.09.2020 tarihli 32.245,41-TL Bedelli çekin keşidecisinin .... Ürün San Tic Ltd Şti olduğu, çek lehdarının .... Tekstil Ürünleri ... Tic. Ltd. Şti olduğu, davacı tarafın çek ciro zincirinde veya lehdar kısmında isim, kaşe ya da unvanının yer almadığı görülmektedir.

-Dosyada mevcut bilgi ve belgelerin incelenmesinde; her ne kadar davacı taraf davaya konu çeklerin hırsızlık nedeniyle davalının eline geçtiği iddia edilerek çeklerin ya da çek bedellerinin istirdatını talep etmiş ise de; davacı tarafın dosyada mevcut çek suretlerinden de anlaşılacağı üzere, çekte keşideci, lehtar veya ciranta olarak isim veya unvanının bulunmadığı görülmektedir.

-Bu haliyle dava konusu çeklerden dolayı davacı tarafın bir talepte bulunması mümkün değildir. Zira çek niteliği itibariyle kambiyo senedi olup, çeke dayalı olarak hakkın ancak çek üzerinde usulüne uygun olarak hak sahibi bulunan kişilerce talepte bulunulabilecektir. Çekte ismi yazılı olmayan davacıya karşı çeklerden dolayı başvuru yapılması da söz konusu değildir. Nitekim Yargıtay 19. Hukuk Dairesi'nin 15/10/2015 tarih ve 2015/866 Esas 2015/12805 Karar sayılı ilamında da bu hususlara yer verilmiştir.

-Yukarıda açıklanan nedenlerle davacı tarafın çekler üzerinde herhangi bir sıfatının bulunmaması nedeniyle aktif dava ehliyetinin bulunmadığı anlaşıldığından açılan davanın aktif husumet nedeniyle reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip ... · e-imzalıdır Hakim .... · e-imzalıdır