Bakırköy 2. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/434 K.2023/957

Davacı tarafından mahkememize açılan dava dosyasının incelenmesi sonunda;

İSTEM

Davacı vekilinin dava dilekçesinde özetle; davalı / borçlunun ... Bankası A.Ş. nezdindeki 31.01.2021 keşide tarihli .... seri numaralı 10.000,00-TL tutarlı ...'a ait çekin müvekkili tarafından cirolandığını, müvekkili tarafından bahse konu çekin .... Bankası A.Ş. ....

Şubesine 02.02.2021 tarihinde ibraz edildiğinde çekin arkasına "Çek üzerindeki imzanın, çekli hesap sahibinin bankamız nezdindeki imza örneğine uymadığı anlaşıldığından işbu çek hakkında herhangi bir işlem yapılmayarak iade edilmiştir." şeklinde ibare eklendiğini, borçlu / davalının imzaya itiraz etmemesi üzerine tarafılarınca bahse konu çek bedelinin tahsili amacıyla Bakırköy .... İcra Müdürlüğünün ... Es. Sayılı dosyası ile ....

Bankası A.Ş.'ye karşı ilamsız icra takibi başlatıldığını ve bakiyenin tahsil edildiğini, bu hususun da göz önünde bulundurularak, bakiye yönden karar verilmesi gerektiğini, taraflarınca Bakırköy .... İcra Müdürlüğünün .... Es.

Sayılı dosyası ile davalı / borçlu aleyhine ilamsız icra takibine geçildiğini, ödeme emrinin borçluya 14.10.2021 tarihinde tebliğ edildiğini, davalı / borçlu tarafından 19.10.2021 tarihinde itiraz edildiğini, borçlu / davalı itirazları incelendiğinde borçlu tarafından imzaya itiraz edilmediğinin açıkça görüldüğünü, davalı / borçlu aleyhine başlatılan icra takibi her ne kadar genel haciz yoluyla başlatılan ilamsız icra takibi ise de alacağın dayanağının kambiyo evrakı olan çek olduğunu, takibin konusu çek dolayısıyla tacir olan davalı / borçlunun,

mevcut çeke ilişkin borcun varlığını bilmesine rağmen takibe itiraz etmesinin kötü niyetli olduğunun açık göstergesi olduğunu, iş bu sebeple davalı / borçlu aleyhine asıl alacağın %20'sinden aşağı olmamak üzere kötü niyet tazminatına hükmedilmesini talep ettiklerini, açıklanan nedenler ile Bakırköy .... İcra Müdürlüğünün .... Es.

Sayılı dosyasındaki davalı / borçlu itirazlarının iptali ile takibin bakiye yönden davamını, haksız ve kötü niyetli olarak takibe itiraz edildiğinden davalı / borçlu aleyhine asıl alacağın %20'sinden aşağı olmamak üzere kötü niyet tazminatına hükmedilmesini, yargılama giderleri ve ücret-i vekaletin davalıya tahmiline karar verilmesini talep ve dava ettiği görülmüştür.

YANIT

Davalı tarafa dava dilekçesi, ekleri ve tensip tutanağı usulüne uygun olarak tebliğ edilmiş, davalı tarafça cevap dilekçesi ibraz edilmediği görülmüştür.

KANITLAR VE GEREKÇE

-Dava, davacı tarafından davalı aleyhine Bakırköy .... İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı takip dosyası ile 31/01/2021 keşide tarihli, 10.000,00 TL bedelli çeke dayanılarak başlatılan ilamsız icra takibine davalı tarafından yapılan itirazın iptali istemine ilişkindir.

-Mahkememizce Bakırköy .... İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyası, Bakırköy .... İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı dosyası, banka kayıtları celp edilerek incelenmiş, bildirilen deliller toplanmıştır.

-Bakırköy .... İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyasının celp edilerek incelenmesinde; davacı tarafından dava dışı ... Bankası Anonim Şirketi aleyhine 2.670,00 TL çek yaprak bedeli, 412,92 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 3.082,92 TL üzerinden ilamsız icra takibi başlatıldığı, takip dayanağının "31/01/2021 günlü ... Seri No lu 10.000,00 TL bedelli çek" olduğu görülmüştür.

-Davaya konu Bakırköy .. İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı dosyasının celp edilerek incelenmesinde; davacı tarafından davalı takip borçlusu aleyhine 10.000,00 TL asıl alacak, 1.230,00 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 11.230,00 TL üzerinden ilamsız icra takibi başlatıldığı, takip dayanağının "31/01/2021 günlü ... Seri No lu 10.000,00 TL bedelli çek" olduğu, davalı takip borçlusu tarafından itiraz edilmesi nedeniyle takibi durduğu görülmüştür.

-.... Bankası AŞ'ye yazılan müzekkerelere verilen cevaplarda özetle; dava konusu çekin .... Şubesi nezdinde ... Vergi kimlik numaralı ... adına ... numaralı çek hesabında kayıtlı olduğu, çekin 01.02.2021 tarihinde .... Şubesine .... Vergi kimlik numaralı .... San. Ve Tic. Ltd. Şti. tarafından ibraz edildiği, ibraz tarihinde çek üzerindeki imza ile Banka kayıtlarındaki keşideci imzası uyuşmadığından ilgili kaşe ile şerh düşüldüğü hususlarının bildirildiği görülmüştür.

-Davaya konu "31/01/2021 günlü ... Seri No lu 10.000,00 TL bedelli çekin incelenmesinde; keşidecesinin ... olduğu, çekin hamiline olarak keşide edildiği, çekin arka yüzünde ilk cironun davacıya ait olduğu, daha sonra çekin birden fazla kez ciro edildiği, dava tarihi itibariyle senet aslının davacı uhdesinde olduğu görülmüştür.

-Uyuşmazlığın çözümü açısından öncelikle konuyla ilgili yasal düzenlemelere ilişkin açıklama yapılmasında yarar vardır.

- 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun kambiyo senetlerine ilişkin hükümleri poliçe esası üzerine kurulmuştur. Kanun, kambiyo senetlerinin ortak olan hükümlerine poliçe başlığı altında yer vermiş; bono ve çek hakkında ise ortak hükümlere yollama yapmakla yetinmiştir

-Çek, 6102 sayılı TTK’nın üçüncü kitabı ile 5941 sayılı Çek Kanunu ve bu Kanun uyarınca çıkarılan tebliğlerle düzenlenen bir kıymetli evraktır. 6102 sayılı TTK’nın 670 vd. düzenlemelerine göre çek de poliçe ve bono gibi bir kambiyo senedidir. 6102 sayılı TTK’nın üçüncü kitabında 780-823. maddeleri arasında düzenlenen çeke 818. maddenin yaptığı atıflar çerçevesinde poliçeye ilişkin hükümlerin uygulanması kabul edilmiştir (Bozer, Ali /Göle, Celal: Kıymetli Evrak Hukuku, Ankara, 2018, s. 221).

-Çek, 6102 sayılı TTK’da tanımlanmamıştır. Çeke ait hükümler göz önüne tutularak çek şöyle tarif edilebilir: Çek, Kanun’un öngördüğü belirli şekil şartlarına bağlı, soyut ve kayıtsız şartsız bir bedelin ödenmesi konusunda sadece bankalar üzerine düzenlenebilen, kıymetli evraktan sayılan özel bir havaledir (Tuna, Ergun/ Göç Gürbüz, Diğdem: Ticaret Hukuku Prensipleri Kıymetli Evrak, Ankara 2018, s. 268).

-Bu havalenin yazılı şekilde yapılması, belli şekil şartlarını içermesi ve kayıtsız şartsız bir ödeme yetkisi biçiminde olması gerekir. Çek düzenleyen, muhataba belirli bir bedeli lehtara ödeme, lehtara da tahsil yetkisi veren bir kambiyo senedidir. Çek bir ödeme aracıdır. Ancak poliçe ve bonodaki gibi kredi işlevine haiz değildir. Ticarî hayatta yaygın olarak ileri tarihli çek düzenlenerek çekin kredi veya teminat aracı olarak kullanıldığı görülmektedir. Bu kullanım şeklinin dahi çekin ödeme aracı olma özelliğini ortadan kaldıramayacağı unutulmamalıdır. Çek muhatap banka tarafından görüldüğünde meşru hamil olan kişiye nakden ödenir.

-Somut olayda davacı tarafından ilamsız takibe konu edilen çek davalı tarafından hamiline olarak keşide edilmiş, ilk ciranta olarak davacı tarafından ciro yoluyla dava dışı 3. Kişilere devredilmiş, yine çekin dava dışı ... San. Ve Tic. Ltd. Şti. tarafından bankaya ibraz edildiği anlaşılmaktadır.

-Çek, kanunen emre yazılı senetlerdendir ve keşidecisi tarafından nama, emre ya da hamiline olarak düzenlenebilir ve bu niteliğine göre devri farklı kurallara tabidir. Bu özellikleri gereği nama yazılı çekler yazılı bir devir beyanı ile zilyetliğin devri, emre yazılı çekler ciro ve zilyetliğin devri ve hamiline yazılı çekler ise sadece zilyetliğin devri ile devredilebilirler. Ciro çekin arkasına yapılabileceği gibi alonj üzerine de yapılabilir. Ciro en geç ibraza kadar yapılabilir ve ibrazdan sonra yapılan ciro ise alacağın devri (temliki) hükmündedir.

-Öte yandan, hamile yazılı bir çekin devrinin, ibrazdan önce TTK.nun 702 ve 703 ncü madde hükümleri uyarınca, ciro yapılmaksızın teslim ile yapılacağı yasada düzenlenmiş ise de, protesto keşidesinden veya ibrazdan sonra hamile yazılı bir çekin fiilen teslimi sureti ile devredilebileceğine dair yasal bir düzenleme bulunmamaktadır.

Aksine TTK.nun 705 nci maddesinde böyle bir durumda yapılabilecek cironun alacağın temliki hükümlerine tabi olacağı açıkça hükme bağlanmıştır.Bu durumda, hamile yazılı bir çekin ibrazdan sonra devredilmesi gerekiyorsa, mutlaka, ibraz eden hamil tarafından temliki veya cirosu gerekecektir.Başka bir ifade ile hamile yazılı bir çekin bankaya ibrazından sonra ciro edilmeksizin başkasına elden devri olanaksızdır.İbrazdan sonra alacaklının çekte hak sahibi olabilmesi için TTK.nun 705 nci maddesi uyarınca adına alacağın temliki hükümlerini doğuran bir cironun bulunması gerekir.

-Somut olayda, takip dayanağı çeki bankaya ibraz edenin dava dışı .... San. Ve Tic. Ltd. Şti. olduğu, davacının hamiline olarak düzenlenmiş çekte ilk ciranta olduğu, çekin bankaya ibrazının ardından ibraz kaşesinden sonra bankaya ibraz eden dava dışı ... San. Ve Tic. Ltd. Şti.'nin bir cirosunun bulunmadığı, böylece davalının alacağın temliki hükümlerine göre çeki temlik aldığına dair yazılı bir temlik sözleşmesinin dosyaya sunulmadığı, bu kapsamda davacı tarafın yetkili hamil olmadığı anlaşılmakla davanın reddine karar verilmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.

Katip ... · e-imzalıdır Hakim ... · e-imzalıdır