Bakırköy 2. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/1108 K.2024/1004

DAVA; Davacı ... tarafından davalı aleyhine açılan iş bu davanın dava dilekçesinde özetle; taraflar arasında ticari ilişki bulunduğunu, davalıya verilen ... Bankası ... Şubesine ait .... seri no’lu, 30/01/2018 keşide tarihli, 110.000,00 TL bedelli, ... Bankası ... Şubesine ait ... seri no’lu, 28/02/2018 keşide tarihli, 110.000,00 TL bedelli, ... Bankası ... Şubesine ait ... seri no’lu, 30/03/2018 keşide tarihli, 117.000,00 TL bedelli 3 adet çekin avans çeki olarak davalıya teslim edilmiş olmasına rağmen malların teslim edilmediğini, çeklerin haksız olarak yazdırıldığını belirterek çekler nedeniyle borçlu bulunmadığının tespitine, çeklerin istirdatına ve kötüniyetli olması nedeniyle % 20 oranında tazminata hükmedilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP; Davalı ... tarafından sunulan cevap dilekçesinde özetle;

davacının iddialarının mesnedsiz olduğunu, çeklerin muaccel ödemeler için müvekkiline verildiğini, davacının müvekkiline borcunu ödemediğini, çekin ödeme aracı olduğunu belirterek davanın reddini talep etmiştir.

Davacı ... tarafından cevaba cevap dilekçesi ve davalı ... tarafından ikinci cevap dilekçesi ibraz edilmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, menfi tespit ve çeklerin istirdatı istemine ilişkin olup, uyuşmazlığın dava konusu çeklerin hangi sebeple davalıya verildiği, çekler nedeniyle davacının davalıya borçlu olup olmadığı, istirdatının gerekip gerekmediği hususlarına ilişkin olduğu anlaşılmıştır. Mahkememizden verilen 25/09/2019 tarih ve ... Esas ... sayılı kararın İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi ... Hukuk Dairesi'nin 19/10/2023 tarih ve ... Esas ... Karar sayılı ilamıyla kaldırılmasına karar verilmiş olup, dava mahkememizin ... esasına kaydı yapılmıştır.

Tarafların ticari defter ve belgeleri ile dosya üzerinde 04/03/2024 günü, saat 15.00'de Mahkememiz duruşma salonunda bilirkişi incelemesi yaptırılmasına karar verilmiş olup, SMMM Bilirkişi .....'nın 23/04/2024 tarihli raporunda özetle; davacı tarafından ibraz edilen ticari defter ve belgeler ile dosya münderecatının incelenmesinde neticesinde;

yanlar arasında davalı tarafından davacıya mal satışı yapılması (faturalar görülmedi) şeklinde ticari ilişki kurulduğunu, davacı tarafından, davalıya sipariş avansı olarak dava konusu 3 adet 337.000,00 TL'lik çeklerin verildiğini, karşılığında davalının mal teslim etmediği iddia edilerek dava konusu çeklerden dolayı davalıya borçlu olmadığının tespiti ve çeklerin istirdatının talep edildiğini, davacı ticari defterlerinde dava tarihinde davacının davalıdan 871.024,67 TL alacaklı gözüktüğünü, davacının davalıdan alacaklı gözükmesinin nedeninin davalıya çekle yapılan fazla ödemelerden kaynaklandığını,

bir diğer ifade ile davacının davalıdan alacaklı gözükmesinin nedeninin nakit olarak yapılan ödemeden değil, çekle yapılan ödemelerden kaynaklandığını, yapılan incelemelerde davacının davalıya verdiği ve alacaklı gözükmesine neden olan çeklerin ödendiğine ilişkin banka dekontu veya banka ekstrelerinin eski tarihli olmasından bahisle ibraz edilemediğini, Mahkemece davacı ticari defterlerinde davalıdan 871.024,67 TL alacaklı gözüktüğünden, yani davalıya çekle olsa da fazla ödeme yapıldığı gözüktüğünden dava konusu 337.000,00 TL'lik çeklerin istidatını talep edebileceğine kanaat edilmesi halinde,

davacının 3 adet 337.000,00 TL'lik çeklerin istirdatı talebinin yerinde olacağını, Mahkemece davacının alacaklı olmasının dayanağının nakden değil de çekle yapılan ödemelerden kaynaklandığı ve çeklerin ödendiğinin ispat edilmesi gerektiğine kanaat edilmesi halinde ise, çeklerin ödendiğinin ispatlanması halinde davacının 3 adet 337.000,00 TL'lik çeklerden dolayı davalıya borçlu olmayacağı ve çeklerin istirdatını talep edebileceğini bildirmiştir.

Davalı tarafın ticari defter ve belgeleri üzerinde SMM maarifetiyle inceleme yapılarak bilirkişi raporu tanzimi için Bursa Asliye Ticaret Mahkemesine talimat yazılmasına karar verilmiş olup, SMMM Bilirkişi .... 'in 09/07/2024 tarihli raporunda özetle; davalının defter kayıtlarından anlaşılan; davalının davacıdan 445.475,33 TL alacaklı olduğunu, davaya konu çekler avans çeki olmadığını, davacı davalıya borcuna karşılık verdiği, davalı davaya konu bu çekleri nakit karşılıkları olmadığı için davacıya geri iade ettiğini, çeklerin iade kaydı sonucunda davalının alacaklı durumda kalmasından davaya konu çeklerin bir avans çeki olmadığını, davalı alacağına karşılık davacıdan aldığı bildirmiştir.

Davaya konu çekler, kıymetli evrak niteliğindedir. Kural olarak, çek bir ödeme aracı olup, mevcut bir borcun tasfiyesine yönelik olarak verildiğinin kabulü gerekir. Sebepten bağımsız olarak soyut bir hukuki işlem şeklinde olan çekten dolayı borç altına giren kişilerin bu çekin bedelsiz ya da çekten dolayı borçlu bulunmadığı iddiasında ispat külfeti borçluya aittir.

Diğer menfi tespit davalarından farklı olarak kıymetli evrak ilişkisinden kaynaklanan menfi tespit davalarında borç ikrar anlamı taşıyan çekten dolayı alacaklının alacağını ispat etmesi zorunluluğu bulunmamaktadır.

Davacı taraf çeklerin avans olarak olarak verildiği ve bedelsiz kaldığı iddiasına dayanmakta ise de bu iddasını aynı kuvvet ve mahiyette yazılı bir belge ya da delille ispatlayamadığı, incelenen ticari defter ve belgeler ile de davacının alacaklı olduğu iddiasının doğrulanmadığı anlaşılmakla açılan davanın reddine karar verilerek aşağıda yazılı olduğu biçimde hüküm kurulmuştur.

09/10/2024 Başkan ... · ¸e-imzalıdır · Üye ... · ¸e-imzalıdır · Üye ... · ¸e-imzalıdır · Katip ... · ¸e-imzalıdır