Bakırköy 2. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/586 K.2023/1321

Davacı tarafından mahkememize açılan dava dosyasının incelenmesi sonunda;

İSTEM

Davacı vekilinin dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin ... Bank ... Şubesi'ne ait 30/04/2023 keşide tarihli 85.000,00 TL bedelli ... numaralı ve 30/05/2023 keşide tarihli ... SERİ numaralı 85.000,00 TL bedelli çekleri hamiline yazılı olarak keşide ettiğini, 29/12/2022 tarihinde ... Mahallesi Ağaç İşleri 21. Blok 72.Sokak İNEGÖL BURSA adresinde ticaret yaptıkları şirkete ... Kargo aracılığı ile gönderdiğini, bu çeklerden 10/04/2023 keşide tarihli ...

SERİ NOLU VE 85.000,00 TL bedelli çekin İstanbul .... İcra Dairesi ....

E. Sayılı dosyası ile takibe konu edildiğini, müvekkili şirketin yetkili çekin yetkili hamili olduğunu, çekin rızası hilafına elinden çıktığını, öncelikli taleplerinin çekin istirdadı olduğunu, bunun mümkün olmaması halinde terditli olarak müvekkilinin davalıya borçlu olmadığının tespitini talep ettiklerini, dava konusu çekin kargoda çalındığını, sonrasında davalının eline kötü niyetli olarak geçtiğini, kargolarda çalınan çeklerin şu anda tüm Türkiye'de yaygın bir şekilde gerçekleştirilmekte olup farklı farklı şirketler üzerinden bu iş ve işlemler gerçekleştirildiğini,

Türk Ticaret Kanunun 792.maddesinde kötü niyetle çek iktisap edilmesi halinde çekin iade edilmesi gerektiği kanunun amir hükmü olduğunu, müvekkillerin davalıya veya diğer cirantalara bu senedi vermesini gerektiren hiçbir sebep olmadığını, davalının müvekkiller ile herhangi bir bağı bulunmadığını, davalı tarafın davaya konu çekin, çalınmasından faydalanarak usulsüz olarak ele geçirerek ödeme talep ettiğini, ciro silsilesinde bozukluklar olduğunu, tüm ciroların sahte ve danışıklı olduğunu,

açıklanan nedenlerle öncelikle 30/04/2023 keşide tarihli 85.000,00 TL bedelli ... numaralı dava konusu olan ve icra takibine konu edilen çekin davalıdan istirdatını, takibin iptaline karar verilmesini, Bunun mümkün olmaması halinde müvekkilinin İstanbul .... İcra Dairesinin ...

Esas sayılı dosyasından dolayı borçlu olmadığının tespitini ve takibin iptaline karar verilmesine, davalının kötü niyetli ve usulsüz olarak başlattığı takipten dolayı dava değerinin % 20’sinden aşağı olmamak üzere kötü niyet tazminatına mahkum edilmesini, yargılama giderleri ve ücreti vekaletin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava ettiği görülmüştür.

YANIT

Davalı tarafa dava dilekçesi, ekleri ve tensip tutanağı usulüne uygun olarak tebliğ edilmiş, davalı tarafça cevap dilekçesi ibraz edilmediği görülmüştür.

KANITLAR VE GEREKÇE

-Dava, İstanbul .... İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı takip dosyasına dayanak olan 30/04/2023 keşide tarihli, ... seri numaralı, 85.000,00 TL bedelli senedin davacı tarafın iradesi dışında elinden çıktığı ve senet metninde davacıya ait olduğu görünen imzanın davacıya ait olmadığı iddiası ile takibe konu senedin istirdadı ile olmadığı takdirde terditli olarak senet nedeniyle borçlu olunmadığının tespiti istemine ilişkindir.

-Mahkememizce soruşturma dosyaları, davaya konu hırsızlık olayına ilişkin benzer mahiyetteki dava dosyaları celp edilerek incelenmiş taraf delilleri toplanmıştır.

-TTK'nın 792. maddesine göre; "Çek, herhangi bir suretle hamilin elinden çıkmış bulunursa, ister hamile yazılı, ister ciro yoluyla devredilebilen bir çek söz konusu olup da hamil hakkını 790 ıncı maddeye göre ispat etsin, çek eline geçmiş bulunan yeni hamil ancak çeki kötüniyetle iktisap etmiş olduğu veya iktisapta ağır bir kusuru bulunduğu takdirde o çeki geri vermekle yükümlüdür."

-Söz konusu düzenleme uyarınca rızası hilafına elden çıktığı ileri sürülen çekin istirdatına yahut menfi tespite karar verilebilmesi için davacının dava konusu yaptığı çekin yetkili hamili olduğunu kanıtlaması yanında, çeki elinde bulunduran yeni hamilin çeki kötü niyetle iktisap ettiğini ya da iktisapta ağır kusuru bulunduğunu ispat etmesinin gerekmektedir. Bu durum karşısında davada ispat yükü, çekin istirdatına karar verilmesini talep eden davacıya ait olup aksinin kabulünün kıymetli evrakın mücerretlik ilkesini ortadan kaldıracağı açıktır.

-İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi ...

Hukuk Dairesi'nin Esas No: .... ,Karar No: ... sayılı ilamında: "Dosya kapsamı incelendiğinde davacının taraf olduğu ve dava konusu edilmeyen farklı çeklerin de benzer ciro silsileleriyle davalıya geçtiği ve davalı tarafından bankaya ibraz edildiği görülmüş, bunun üzerine UYAP’nda yapılan tespitler itibariyle, davalı taraf hakkında farklı hırsızlık suçlarına konu çok sayıda çeki elinde bulundurması nedeniyle başlatılan ceza soruşturmalarının ve ceza davasının henüz sonuçlanmadığı görülmüş ise de, davalının farklı çok sayıda olayda, hırsızlık yoluyla elden çıkan çekleri benzer cirantalardan ciro yoluyla devralıp,

bir çoğunu son hamil olarak farklı kişiler/firmalar aleyhine icra takiplerine konu ettiği sabittir. Bu durumda bir tacir olarak basiretli davranması gereken davalının, keşidecileri ve lehdar-cirantaları farklı olan çok sayıda hırsızlık iddiasına konu çeki yeterli araştırmayı yapmadan iktisabında ağır kusurlu olduğunun kabulü gerekmiştir.

O halde ilk derece mahkemesince ağır kusurlu olarak iktisap edilen çekin davalıdan istirdatına karar verilmesi gerekirken..." hususlarına yer verilmiştir.

-İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi .... Hukuk Dairesi'nin Esas No: ..., Karar No: ... sayılı ilamında:"Dosya kapsamı ve dosyaya yansıyan deliller üzerine UYAP’nda yapılan tespitler neticesinde davalı ....A.Ş'nin hırsızlık sonucu elinden çıktığını iddia ettiği 2 ayrı senedi yine aynı ciro silsilesindeki şirketler ile davalı ... Kargo..Ltd.Şti'nin hamil olarak Konya ... İcra Dairesinde ... ve ... eses sayılı dosyalar ile takip başlattığı ve davalı ...

Kargo..Ltd.Şti hakkında hırsızlık suçlarına konu çok sayıda çeki elinde bulundurması nedeniyle başlatılan ceza soruşturmalarının bulunduğu ve birçok olayda, hırsızlık yoluyla elden çıkan çekleri benzer ve farklı cirantalardan ciro yoluyla devralıp, son hamil olarak farklı kişi veya şirketler aleyhine icra takiplerine konu edildiği sabittir.

Bu durumda davalının, keşidecileri ve lehdar-cirantaları farklı olan çok sayıda hırsızlık iddiasına konu çeki yeterli araştırmayı yapmadan iktisabında ağır kusurlu olduğunun kabulü gerekir.

İlk derece mahkemesince ağır kusurlu olarak iktisap edilen çekin nedeniyle davacının borçlu olmadığı kabul edilerek çek nedeniyle icra dosyasına yapılan ödemenin istirdatına karar verilmesinde bir isabetsizlik bulunmadığı sonuç ve kanaatine varılmış olup, açıklanan nedenlerle davalı vekilinin istinaf başvusunun esastan reddine karar verilmiştir." hususlarına yer verildiği görülmektedir.

-İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi .... Hukuk Dairesi'nin Esas No: ..., Karar No: ... Sayılı ilamının Yargıtay incelemesinden geçerek Yargıtay .... Hukuk Dairesi'nin Esas No: ..., Karar No: ... sayılı kararı ile aynı gerekçelerle onanarak kesinleştiği görülmektedir.

-Belirtilen ve son dönemlerde istikrar kazanmış içtihatlar doğrultusunda davacı vekili tarafından huzurda görülen davanın davalıları aleyhine menfi tespit ve istirdat istemli olarak bir çok davanın açılmış olduğunun belirtilmesi üzerinde bilgileri verilen bir kısım dosyalar dosyamız arasına celp edilmiştir. UYAP sistemi üzerinden yapılan sorgulamada davalılar hakkında menfi tespit ve istirdat istemli olarak bir çok davanın açıldığı tespit edilmiştir. İlgili dosyaların incelenmesinde menfi tespit ve istirdat istemli olarak davaların açıldığı, davalara konu çeklerin aynı ya da benzer nitelikte ciro silsileleri ile davalı ... 'ne geçtiği tespit edilmiştir.

-Yine UYAP sistemi üzerinden yapılan sorgulamada dava konusu ...bank ... Şubesi, 30/04/2023 keşide tarihli, keşidecisi davacı ... olan, ... seri numaralı, 85.000,00 TL bedelli senedin cirantaları aleyhine aleyhine farklı davacılar tarafından farklı hırsızlık olaylarına dayanılarak menfi tespit ve istirdat davası açıldığı görülmüştür.

-Bu kapsamda İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi'nin .... Hukuk Dairesi'nin ve Yargıtay ....

Hukuk Dairesi'nin yukarıda alıntılanan kararlarında da belirtildiği üzere huzurda görülen davanın davalılarının, farklı hırsızlık olayları yoluyla elden çıkan çekleri benzer cirantalardan ciro yoluyla devralarak son hamil olarak farklı kişiler/firmalar aleyhine icra takiplerine konu ettiği; bu durumda bir tacir olarak basiretli davranması gereken davalının, keşidecileri ve lehdar-cirantaları farklı olan çok sayıda hırsızlık iddiasına konu çeki yeterli araştırmayı yapmadan iktisabında ağır kusurlu olduğu,

davacının dava konusu çekin yetkili hamili olduğu ve hırsızlık sonucu rızası hilafına çekin elinden çıktığı Mahkememizce kabul edilmiş, bu kapsamda davacının dava dilekçesindeki asıl talebi olan istirdat isteminin kabulüne karar verilmiştir.

-Her ne kadar davacı tarafça istirdat istemi ile birlikte İstanbul .... İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı takip dosyasının iptali isteminde bulunulmuş ise de takibe konu senedin istirdadı ile birlikte takibin iptalinde hukuki yarar bulunmadığından fazlaya ilişkin iş bu talebin reddine karar verilmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.

Katip ... · e-imzalıdır Hakim ... · e-imzalıdır