Bakırköy 2. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/984 K.2024/754

DAVA. Davacı vekili tarafından davalı aleyhine açılan iş bu davanın dava dilekçesinde özetle.

Müvekkili şirketin 08/03/2023 tarihli sözleşme uyarınca ödemiş bulunduğu ve davalı tarafın sözleşmede öngörülen sürede makine ekipmanlarını teslim etmemesinden kaynaklı olarak iadesi gereken satış bedeli olan 149.000 euro yönünden fazlaya ilişkin hak ile alacakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 100,00-euro'un, temerrüt tarihten itibaren kamu bankalarınca euro hesaplarına uygulanacağı bildirilen azami faiz oranı ile fiili ödeme tarihindeki T.C.

Merkez Bankası euro döviz efektif kuru üzerinden Türk Lirası karşılığının davalıdan tahsili ile müvekkili şirkete ödenmesine, bu talebinin kabul edilmemesi halinde ise terditli olarak davalı tarafça kesilen satış faturasına istinaden müvekkili şirket tarafından ödenmiş bulunan ve sonrasında müvekkili şirket tarafından iade faturasına konu edilen 2.980.000TL'nin temerrüt tarihinden itibaren işleyecek ticari temerrüt faiziyle müvekkili şirkete ödenmesine,

müvekkili şirketin sözleşmeye konu makine ekipmanların sözleşme tarihindeki üretim ve satış bedeli ile dava tarihindeki emsal makinelerin üretim ve satış bedeli arasındaki farktan kaynaklı uğradığı maddi zarar yönünden fazlaya ilişkin hak ve alacakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 1.000 TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek ticari temerrüt faiziyle davalıdan tahsili ile müvekkili şirkete ödenmesine, müvekkili şirketin sözleşmeye konu makine ekipmanların süresinde teslim edilmemesi sebebiyle kendisi üretmek yerine dava dışı .....

Panjur San. Ve Tic. A.Ş. den satın aldığı ürünlerden kaynaklı üretim maliyet farkından kaynaklı uğradığı maddi zarar yönünden fazlaya ilişkin hak ve alacakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 1.000 TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek ticari temerrüt faiziyle davalıdan tahsili ile müvekkili şirkete ödenmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP. Davalı vekili tarafından sunulan cevap dilekçesinde özetle.

Davacı taraf ile müvekkili şirket arasında 08/03/2023 tarihinde makine ekipman alım satımına ilişkin sözleşme akdedildiğini ve sipariş konusu makine ve ekipmanlar için davacı şirketin ödeme yükümlülüklerini zamanında yerine getirmemesine ve geciktirmesine rağmen hummalı bir çalışma yapıldığını ve süresinde ilgili makine ve ekipmanlar hazırlandığı halde davacı tarafça ilgili makineler ısrarla teslim alınmadığını, müvekkili şirket sevk ve teslim işleri ile ilgilenmemekte olup bu hususta sözleşmede açıkça satın alınan malların nakliyesinin satın alan yani davacıya ait olacağı açıkça yazıldığını beyanla;

haksız ve kötüniyetli davanın reddi ile yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dosya kapsamı ve toplanan deliller hep birlikte değerlendirilerek, makinelerin sözleşmede belirtilen sürede davalı tarafından teslime hazır hale getirilip getirilmediği, davacı açısında alacaklının temerrüdü şartlarının oluşup oluşmadığı, davacı tarafın satış bedelinin tamamının ödeyip ödemediği,

makinelerin belirtilen sürede teslime hazır edilmemiş olması halinde dava dilekçesinde belirtilen zarar kalemlerinin davacı açısında gerçekleşip gerçekleşmediği davacının talep edebileceği zarar kalemleri ile davalı tarafın sorumluluğunun tespiti hususlarının tespiti için tarafların Ticari Defter ve belgeleri ile dosya üzerinde 22/01/2024 günü saat 14:00'da Mahkememiz duruşma salonunda bilirkişi incelemesi yaptırılmasına karar verilmiş olup, Bilirkişi SMMM ..... 'nin 17/03/2024 tarihli dilekçesinde özetle; dosyaya mübrez belge, bilgi, tarafların 2023 yılı ticari defterleri ile evrak ve belgelerinin incelenmesi,

sonucunda yapılan tespit, inceleme ve değerlendirmeler neticesinde; dava konusunun, sözleşme gereği süresinde teslim edilmeyen makine nedeni ile peşin ödenen bedelin iadesi ve uğranılan zararın tazmini istemli tazminat davası olduğunu, tarafların 2023 yılına ait ticari defter ve belgelerinin incelemesi yapılmış olup, 2023 yılı ticari defterlerinin incelendiği, defterlerinin açılış ve kapanış onaylarının kanuni süresinde olduğu ve lehlerinde delil niteliği taşıdığı kanaatine varıldığını, davacı ve davalının ticari defter bakiyeleri ne göre davacı taraf, davalıdan 2.930.000,00 TL alacaklı iken;

davalı taraf ta davacıya 2.930.000,00 TL borçlu olduğunu, tarafların ticari defter bakiyelerinde mutabık oldukları tespit edildiğini, tarafların birbirlerine düzenlediği makine faturasını ve aynı makineye ait iade faturası ile ödeme tutarlarının tamamını ticari defterlerine usulünce karşılıklı olarak kaydettiklerini, sözleşmede makine bedelinin 149.000,00 euro olduğu anlaşıldığını, davacının yaptığı 2.930.000.00 TL tutarındaki ödemelerin ödeme günündeki euro karşılığı 142.136,39 euro olarak hesaplandığını,

dolayısı ile davacının iddiasında haklı bulunması halinde davalıdan isteyebileceği ödediği makine bedeli ana para alacağı 142.136,39 euro tutarında olacağını, davacının kendisine teslim edilmeyen makine bedelinin geri iadesini Üsküdar .....

Noterliğinden gönderdiği 31.07.2023 tarih ve ..... yevmiye numaralı ihtarname ile davalıdan talep ettiğini, ihtarnamede tebliğ tarihinden itibaren 3 gün içinde ödemenin iadesi talep edilmiş olduğundan davalının 04.08.2023 tarih itibariyle temerrüde düştüğünü, davacının 142.136,39 euro alacağı için 04.08.2023 temerrüt tarihinden 12.10.2023 dava tarihine kadar olan süre için 1.343,48 euro faiz talep edebileceğini, davacının 2.930.000,00 TL alacağı için 04.08.2022 temerrüt tarihinden 12.10.2023 dava tarihine kadar olan süre için 92.776,64 TL faiz talep edebileceğini, davacının dava dilekçesinde talep bölümünde 2. ve 3. maddesinde;

emsal makine üretimi ile ilgili fark talebinde bulunduğu ve yine SKS Monostar firmasından aldığı ürünlerden dolayı zarara uğradığı nedeni ile davalıdan zarar tazmin talebinin olduğu ve zararın hesaplanması talep edildiğini, bu talep makineler, makinelerin işlevselliği, özelliği, dava konusu makine ile teklifteki yazılı olan makinenin aynı vasıf ve özelliklere sahip olup olmadıklarını, gerçekten bu harcamaların yapılıp yapılmadığı veya gerekli harcamalar olup olmadığı gibi hususlar uzmanlık alanı dışında olduğunda bu konularda herhangi bir hesaplama yapılamadığını,

bu konularda alanında uzman bilirkişilerden görüş alınıp alınmaması hususundaki takdirin mahkemeye ait olduğunu bildirmiştir.

Davacı vekili 06/05/2024 tarihli ıslah dilekçesi ile, dava değerinin ıslahla artırılan kısmı ile dava dilekçesinde talep ettiği miktarların birleştirilmesi sonucu terditli taleplerinin asli talebi olan, 142.136,39 euro'nun, temerrüt tarihinden itibaren Kamu bankalarınca euro hesaplarına uygulanacağı bildirilen azami faiz oranı ile fiili ödeme tarihindeki T.C.

Merkez Bankası euro döviz efektif kuru üzerinden Türk Lirası karşılığının davalıdan tahsili ile müvekkili şirkete ödenmesine, asli talebinin kabul edilmemesi halinde ise terditli olarak davalı tarafça kesilen satış faturasına istinaden müvekkili şirket tarafından ödenmiş bulunan ve sonrasında müvekkili şirket tarafından iade faturasına konu edilen 2.930.000 TL'nin temerrüt tarihinden itibaren işleyecek ticari temerrüt faiziyle müvekkili şirkete ödenmesine, ıslah talebinin kabulüne, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Açılan davanın sözleşmenden kaynaklı tazminat istemine ilişkin olduğu, davacının taleplerinin sözleşme bedeli olarak ödenen tutarın iadesi, makinelerin süresinde teslim edilmemesi nedeni ile sözleşme tarihi ile dava tarihi arasındaki makinelerin üretim ve satış bedelleri ile dava dışı şirketten satın alınan ürünler nedeni ile üretim maaliyet farkından kaynaklı zarar istemine ilişkin olduğu, taraflar arasında 08/03/2023 tarihinde sözelime yapıldığı hususunda uyuşmazlık bulunmayıp uyuşmazlığın makinelerin sözleşmede belirtilen sürede davalı tarafından teslime hazır hale getirilip getirilmediği,

davacı açısında alacaklının temerrüdü şartlarının oluşup oluşmadığı, davacı tarafın satış bedelinin tamamının ödeyip ödemediği, makinelerin belirtilen sürede teslime hazır edilmemiş olması halinde dava dilekçesinde belirtilen zarar kalemlerinin davacı açısında gerçekleşip gerçekleşmediği davacının talep edebileceği zarar kalemleri ile davalı tarafın sorumluluğunun tespiti hususlarında olduğu anlaşılmıştır.

Taraflar arasında düzenlenen ve davaya konu olan 08/03/2023 tarihli sözleşme, niteliği itibariyle dava tarihinde yürürlükte olan 6098 Sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 470 ve devamı maddelerinde düzenlenen eser sözleşmesi olup, davacı iş sahibi, davalı yüklenicidir.

Dava tarihinde yürürlükte bulunan Türk Borçlar Kanunu'nun 125. Maddesi borçlunun temerrüdü halinde alacaklının seçimlik haklarını düzenlemiştir.

Bu maddeye göre temerrüde düşen borçlu, verilen süre içinde, borcunu ifa etmemişse veya süre verilmesini gerektirmeyen bir durum söz konusu ise alacaklı, her zaman borcun ifasını ve gecikme sebebiyle tazminat isteme hakkına sahip ise de (TBK 125/1) alacaklı, ayrıca borcun ifasından ve gecikme tazminatı isteme hakkından vazgeçtiğini hemen bildirerek, borcun ifa edilmemesinden doğan zararın giderilmesini isteyebilir veya sözleşmeden dönebilir (TBK 125/2).

Sözleşmeden dönme hâlinde taraflar, karşılıklı olarak ifa yükümlülüğünden kurtulurlar ve daha önce ifa ettikleri edimleri geri isteyebilirler. Bu durumda borçlu, temerrüde düşmekte kusuru olmadığını ispat edemezse alacaklı, sözleşmenin hükümsüz kalması sebebiyle uğradığı zararın giderilmesini de isteyebilir. (TBK 125/3).

Somut olayda, sözleşme ile cinsi ve adedi belirtilen makinelerin ve ekipmanların üretim ve montajı ile davacıya 2023 yılı 20 ve 21.haftalarda teslim edileceği, sözleşme bedeli olan 149.000 Euro'nun 10/03/2023 tarihine kadar davacı tarafından ödeneceği kararlaştırılmıştır.

Davacı tarafça satış bedelinin davalıya ödendiği konusunda taraflar arasında uyuşmazlık bulunmamakta olup, davalı tarafça süresi içerisinde edimlerin ifa edilmesine rağmen davacı tarafça teslim alınmadığı iddia edilmekte ise de bu hususu ispata yarar delil ve belge sunulmamıştır. Tarafların ticari defter ve belgelerinin tetkikinde makine faturası ve iade faturasının taraf ticari defterlerinde kayıtlı olduğu tespit edilmiştir.

Davacı taraf sözleşmeden dönmüş olup, davalıya ödediği bedelin iadesini talep hakkına sahip olduğundan davacının terditli talebinin kabulü ile 2.930.000-TL'nin 04/08/2023 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir (Kısa kararda sehven 04/08/2022 olarak yazılı bulunan temerrüt tarihi açık hesap hatası nedeniyle gerekçeli kararda düzeltilerek yazılmıştır)

HÜKÜ M

Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere:

AÇILAN DAVANIN DAVACININ TERDİTLİ TALEBİ YÖNÜNDEN KABULÜNE,

2.930.000-TL'nin 04/08/2023 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

1-Alınması gereken 200.148,30-TL harçtan, davacı tarafından peşin olarak yatırılan 269,85-TL peşin harç, 71.507,48-TL ıslah harcı ve 12.810,00-TL tamamlama harcı olmak üzere toplam 84.587,33-TL'nin mahsubu ile bakiye 115.560,97-TL eksik harcın davalıdan alınarak hazineye gelir KAYDINA,

2-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/A-11-13.maddesi uyarınca ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği Tarife hükümleri uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 3.120,00-TL arabuluculuk ücretinin davalıdan alınarak hazineye gelir KAYDINA,

3-Davacı tarafça sarf edilen ilk dava açılış harç gideri 539,70-TL, 71.507,48-TL ıslah harcı, 12.810,00-TL tamamlama harcı ile bilirkişi, tebligat ve posta masrafı 5.095,25-TL olmak üzere toplam 89.952,43-TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,

4-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden davacı yararına A.A.Ü.T. gereğince takdir edilen 284.500,00-TL ücreti vekaletin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,

5-Davacı tarafça yatırılan ve kullanılmayan bakiye gider avansının talep halinde davacıya İADESİNE,

Başkan ..... · ¸e-imzalıdır · Üye ..... · ¸e-imzalıdır · Üye ..... · Katip .... · ¸e-imzalıdır