Bakırköy 2. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/992 K.2023/1026

Davacı tarafından mahkememize açılan dava dosyasının incelenmesi sonunda;

İSTEM

Davacı vekilinin dava dilekçesinde özetle. Müvekkili şirketi ile davalı şirket arasında koltuk ve oturma gruplarının satışı için anlaşma yapıldığını, buna binaen müvekkili tarafından davalı adına ....... Bankası, .......

Şubesi, 28.10.2023 keşide tarihli, 100.000,00 TL bedelli çek düzenlendiğini ve davalıya teslim edildiğini, daha sonra davalının çeki müvekkile iade etmediğini ve çekin keşide tarihini değiştirip, müvekkil adına paraf atarak çeki bankada tahsil etmeye çalıştığını, müvekkilinin davalıya hiçbir borcu olmamakla birlikte müvekkili şirketine ait cari hesap ekstresinde görüldüğü üzere davalının müvekkiline 242.586,50 TL borcu bulunduğunu, müvekkili tarafından davalıya 1.093.380,00 TL ödeme yapılmasına karşın yalnızca 850.793,50 TL'lik malın müvekkiline teslim edildiğini, davalının çeke binaen verilen borcunu ifa etmeyip,

ürünleri teslim etmediğinden müvekkilinin borçlu olmadığının tespit edilmemesi halinde davalının sebepsiz zenginleşmesine sebebiyet verileceğini beyan ederek Müvekkili aleyhine haciz işlemlerinin yapılmaması için icra takip işleminin öncelikle teminatsız aksi kanaatte olunursa makul bir teminatla tedbiren durdurulmasına, davanın kabulüne ve müvekkilinin borçlu olmadığının tespitine, Büyükçekmece .......

İcra Dairesi'nin ...... esas sayılı dosyası ile başlatılan takip konusu çekin iptali ile takibin İPTALİNE, haksız ve kötü niyetle icra takibi başlatan davalı aleyhinde takip konusunun %20'sinden az olmamak üzere kötü niyet tazminatına hükmedilmesine, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davalı üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep ettiği görülmüştür.

KANITLAR VE GEREKÇE

-Dava, dava konusu ...... Bankası A.Ş. ....... Şubesi, 28/10/2023 keşide tarihli, 100.000,00 TL bedelli çekte tahrifat yapılıp yapılmadığı, çekin bedelsizliğinden dolayı davacının davalı tarafa borçlu olup olmadığının tespiti istemine ilişkindir.

-Dava dilekçesi ve eklerinin incelenmesinde davacı vekili tarafından dosyaya arabuluculuk son tutanağı aslının veya arabulucu tarafından onaylı suretinin dosyaya ibraz edilmediğinin anlaşılması üzerine Mahkememizce 17/10/2023 tarihinde ara karar düzenlenerek davacı vekiline arabuluculuk son tutanağının aslı veya arabulucu tarafından onaylı suretini sunmak üzere ara kararın tebliğinden itibaren 1 haftalık kesin süre verildiği, verilen kesin süre içerisinde mahkememize ibraz edilmediği takdirde dava şartı yokluğu nedeniyle davanın usulden reddine karar verileceği hususunun davacı vekiline ihtar edildiği anlaşılmıştır.

-Davacı vekilinin 18/10/2023 tarihli dilekçesi ile taraflarınca arabuluculuk sürecinin başlatılacağını, bu süreç içerisinde dava kesinleşeceğinden batık durumda olup hali hazırda müvekkiline ve piyasaya olan borçlarını ödeyemeyen davalıya ödeme yapmak mecburiyetinde kalacaklarını, dava sonucunda müvekkilinin borçlu olmadığının tespit edilmesi halinde alacaklarını tahsil etmelerinin şüpheli hale geleceğini, borca batık durumda olan davalının dava aleyhinde sonuçlansa dahi borcunu ödeyememesinin kuvvetle muhtemel olduğunu, bu nedenle arabuluculuk ve sonrasındaki dava süresince borca batık durumda olan davalıya ödeme yapmak zorunda kalıp,

müvekkilinin alacağının tahsil kabiliyetini imkansızlaştırmamak adına icranın durdurulması yönünde tedbir kararı verilmek üzere menfi tespit davalarının tam ıslah ile ihtiyati tedbir davasına dönüştürülmesine karar verilmesini talep ettiği görülmüştür.

-6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun ( 6100 sayılı Kanun) 176 ncı maddesine göre ıslah tamamen veya kısmen olmak üzere iki şekilde yapılabilmektedir.

-Tamamen ıslahta davacı, davasını baştan (dava dilekçesinden) itibaren ıslah eder ve bir hafta içerisinde yeni bir dava dilekçesi verir (HMK m. 180). Davanın tamamen ıslahı yoluna, dava dilekçesinden (dava dilekçesi dahil) itibaren (HMK m. 179/2 de sayılanlar hariç) bütün usul işlemlerinin yapılmamış sayılması için başvurulur (HMK m. 179/1).

Bu hâlde dava dilekçesinden itibaren yapılmış olan usul işlemlerinin (HMK m. 179/2 de sayılanlar hariç) tamamının yapılmamış sayılması (ıslah edilmesi, düzeltilmesi) söz konusu olduğu için buna davanın tamamen ıslahı denir (Kuru, B.: İstinaf Sistemine Göre Yazılmış Medeni Usul Hukuku, Ankara 2019, s. 424). Başka bir anlatımla davacı tamamen ıslah ile yeni bir dilekçe vererek davasını baştan itibaren usule müteallik bütün işlemlerini değiştirebilir.

Yani davacı bu yolla dava sebebini ve talep sonucunu tamamen değiştirip genişletebileceği gibi, davalı da tam ıslah ile savunmasını tamamen değiştirip genişletebilecektir.

-Davanın kısmen ıslahında ise; davada yapılmış olan belli bir usul işlemi ıslah edilir (HMK m. 181) (düzeltilir) ve bundan sonraki usul işlemlerinin (ıslah edilen usul işlemi ile ilgili oldukları ölçüde) yapılmamış sayılması sağlanır (Kuru, s. 4014).

-Somut olayda davacı tarafın dava dilekçesinin incelenmesinde, netice-i talep kısmında; müvekkili aleyhine haciz işlemlerinin uygulanmaması amacıyla ihtiyati tedbir kararı verilmesini, müvekkilinin borçlu olmadığının tespiti ve ilgili icra takibinin iptalini ve bu taleplerin ferisi niteliğinde olan kötü niyet tazminatına hükmedilmesini talep ettiği görülmektedir.

-Tam ıslah talebiyle sunulan dilekçede ise icranın durdurulması yönünde ihtiyati tedbir kararı verilmesi talebiyle dava konusu talep sonucunun ihtiyati tedbir olarak ıslah edildiğinin bildirildiği görülmektedir.

-Kural olarak talep sonucunun azaltılması kısmi feragat yoluyla veya davanın geri alınması yoluyla yapılabilir.

-Davacı tarafından ibraz edilen tam ıslah talepli dilekçenin içeriğinden de anlaşılacağı üzere davacı taraf tam ıslah yoluyla dava dilekçesinden farklı bir talepte bulunmamış, dava dilekçesinde talep ettiği hususları sınırlandırmış, bir başka deyişle dava dilekçesinde yer alan taleplerinden yalnızca biri olan ihtiyati tedbir talebiyle davasını tam ıslah ettiğini bildirerek dava sebebi ve/veya talep sonucunda bir değişiklik yapmamıştır.

Yukarıda da yer verildiği şekilde; davacının bu beyanı ile dava dilekçesindeki talebin sınırlandırılması yoluyla kısmi feragat anlamına gelmektedir. Doktrinde buna talep sonucunun daraltılması (azaltılması) da denilmektedir. Tam veya kısmi feragat için karşı tarafın iznine ve ayrıca bunun için ıslah yoluna başvurulmasına gerek yoktur. (Baki Kuru - Hukuk Muhakemeleri Usulü, Cilt IV, 6. Baskı, İstanbul 2001, s.4048-4049).

Davacının talep sonucunu azaltması, davayı genişletme ya da değiştirme sayılmaz.

-Ancak yukarıda yer verilen açıklamalarda ve Mahkememiz ara kararlarında belirtildiği üzere 28/03/2023 tarihli ve 7445 sayılı Kanunun 31'inci maddesiyle yapılan değişiklik neticesinde 6102 Sayılı TTK'nun 5/A maddesi (Ek:6/12/2018-7155/20 md.): "(1) Bu Kanunun 4 üncü maddesinde ve diğer kanunlarda belirtilen ticari davalardan, konusu bir miktar para olan alacak, tazminat, itirazın iptali, menfi tespit ve istirdat davalarında,dava açılmadan önce arabulucuya başvurulmuş olması dava şartıdır.(1)(2) Arabulucu, yapılan başvuruyu görevlendirildiği tarihten itibaren altı hafta içinde sonuçlandırır. Bu süre zorunlu hâllerde arabulucu tarafından en fazla iki hafta uzatılabilir." şeklinde düzenlenmiştir.

-Bu kapsamda davacının iş bu menfi tespit davasının açılmasından önce dava şartı olan arabuluculuk yoluna başvurmadığı, bu nedenle dava şartlarının yerine getirilmediği sabittir.

-Hemen belirtilmelidir ki, 6100 sayılı HMK’nın 33. (1086 sayılı HUMK 76.) maddesi hükmü uyarınca olayları bildirmek taraflara hukuki nitelendirmeyi yapmak ve ona uygun yasal düzenlemeyi tayin ve tespit ederek uygulamak mahkemeye aittir.

-Bu doğrultuda dava şartının yerine getirilmemesi, davacı talebinin tam ıslah talebinin hukuki sonuçlarının hakka ulaşılmasının önüne geçeceği, dava şartlarının her zaman öncelikli olarak değerlendirilmesi gerektiği nazara alınarak davacı tarafın ıslah talebinin yapılmamış sayılmasına karar verilmesinin yerinde olacağı Mahkememizce kabul edilmiştir.

-Yapılan açıklamalar doğrultusunda 6100 sayılı HMK'nin 114/2 ve 115/2. Maddeleriyle 6102 sayılı Ticaret Kanunu'nun 5/A-1 maddesi gereğince arabuluculuk dava şartı yokluğu davanın usulden reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.

Katip ...... e-imzalıdır Hakim ..... · e-imzalıdır