Bakırköy 2. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/213 K.2024/329

Davacı tarafından mahkememize açılan dava dosyasının incelenmesi sonunda;

İSTEM

Davacı vekilinin dava dilekçesinde özetle;Müvekkili ........'ın, .... Bölgesi, ..... Sitesi, Çarşı Bl. Zemin Kat, No:43 Başakşehir / İSTANBUL adresinde, kendisine ait ...... Teknik ismindeki atölyesinde ..... ve diğer tezgah makineleri için tasarım ve mekanik uygulama yapmakta olduğunu, ..... Mah. ..... Yolu Sk. .... San. Sit. No:10 Dükkan:16 Zeytinbunu adresinde faaliyet gösteren ......

Mühendislik İsimli firmanın, ihtiyaç duyduğu erimiş plastiğin kalıba dökülmesini sağlayan Plastik Enjeksiyon Vida Kovanı makinesini (Freze makinesi) imal etme işi için davalı - borçlu ...... ile anlaştığını, davalının da bu makinenin tasarım, tedarik ve parça imalat işini yaptırmak hususunda müvekkili ile anlaştığını, müvekkilinin yapılan anlaşma üzerine işine başladığını, ancak üretim sürecinde davalı tarafından gerekli ödemelerin yapılmaması ve buna benzer nedenlerle taraflar arasında uyuşmazlık meydana geldiğini, bu uyuşmazlığın giderilmesi için taraflar 01.07.2022 tarihinde bir araya geldiklerini,

taraflarca anlaşmaya varıldığını ve şahitler ..... ve ...... de orada olduğu halde anlaşma masasına oturulduğunu, anlaşma esnasında 340 - 380 Bin TL. olması gereken işin toplam maliyeti, olabilecek en asgari rakamlar ile kağıda döküldüğünü ve 257 Bin TL belirlendiğini, akabinde aynı gün yani 01.07.2022 tarihinde taraflar arasında ve şahitler huzurunda anlaşma sağlandığını ve icra takibine konu 01.07.2022 tarihli anlaşma tutanağı tanzim olunduğunu, bu tutanakta işin ücretinin toplam 257.000,00 TL.

Olduğu, bundan o güne kadar haricen ve banka üzerinden müvekkiline yapılan ödemelerin tutarının 115.500,00 TL. Olduğu ve geriye kalan 141.500,00 TL.nin ise: 16.500,00 TL.sinin 01.07.2022 - 07.07.2022 tarihleri arasında, 15 - 20.000,00 TL.lik kısmının 31.07.2022 tarihinde nakden ödeneceği, 20.000,00 TL.lik kısmının ..... motorlar ve sürücünün müvekkiline teslimi karşılığı ödenmiş sayılacağı, 85.000,00 TL.

Bakiye tutarın ise 05.01.2023 tarihinde def'aten ödeme yapılarak ticari ilişkinin sona erdirileceği taraflarca kayıt altına alındığını, Davalı - alacaklının, taraflar arasındaki anlaşma tutanağına göre ilk ödemeyi yapması gereken 07.07.2022 tarihinde, belirlenen ödemeyi yapmak yerine davalı alacaklı tarafça, müvekkili aleyhine Gaziosmanpaşa İcra Müdürlüğünün .....

E. Sayılı icra takip dosyası ile icra takibi yapıldığını ve müvekkiline 7 örnek nolu ilamsız takiplere mahsus ödeme emri gönderildiğini, borcun sebebi olarak yapılmayan işe ait iade ödeme istemi açıklaması ile 115.000,00 TL Üzerinden icra takibi başlattığını, Bunun üzerine taraflarınca Bakırköy ...... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ...... E. Sayılı dosyası ile müvekkilinin Gaziosmanpaşa İcra Müdürlüğü'nün .....

E. Sayılı dosyasında borçlu olmadığına ilişkin menfi tespit talepli dava açıldığını, davanın, müvekkilin yapılan anlaşma kapsamında davalıya borcunun bulunmadığı, aksine dosyaya sunulan bilirkişi raporlarına göre davalıdan alacaklı olduğu sonucuna varılarak mahkemenin 04.10.2023 tarihli ve ...... K. sayılı kararı ile kabul edildiğini beyan ederek Borçlunun Büyükçekmece ..... İcra Müdürlüğünün ......

E. Sayılı dosyasına vaki itirazının iptaline, Davalıdan alacaklı oldukları 141.500,00 TL. Ana paranın:16.500,00 TL.sinin 07.07.2022 tarihinden itibaren , 20.000,00 TL.lik kısmının 31.07.2022 tarihinden itibaren, 20.000,00 TL. Ve 85.000,00 TL.

Bakiye tutarın ise son ödeme tarihi olan 05.01.2023 tarihinden itibaren sözleşmenin iki tarafının da tacir olduğu dikkate alınarak işleyecek ticari temerrüt faizinin hesaplanarak davalıdan tahsiline karar verilmesine, Borca kötü niyetle itiraz eden davalı – borçlunun %20’den az olmamak üzere icra inkar tazminatına mahkumiyetine, Yargılama giderleri ile avukatlık ücretinin davalı tarafa tahmiline karar verilmesini talep ettiği görülmüştür.

YANIT

Davalı vekilinin cevap dilekçesinde özetle.

Davacı ile müvekkilinin aralarındaki anlaşma gereği plastik enjeksiyon vida kovanı makinesinin tasarımını ....... ile fason işçilik olarak aralarında sözlü olarak anlaştklarını fakat tarafların arasında yapılan anlaşma neticesinde ........' ın anlaşma öncesi ve sonrasında sürekli fiyatllarını arttırması ve asılsız haddinden fazla fiyatlar istemesi nedeniyle aralarında sözlü olarak yapılan anlaşmayı müvekkil kendisine sözlü olarak bu şartlarda çalışmak istemediğini ve işe başlamadan önce kendisine gönderilen ve elden ödenen paraların iadesini istediğini bildirdiğini,

Davacı ile müvekkilinin görüşmesinin üzerinden 4 ay geçmesine rağmen işe dahi başlamayınca müvekkilin işyerinde çalışan çocukluk arkadaşı ..... işlerin takibi için teknik destek istediğini, çocukluk arkadaşı müvekkili kırmadığını ve birlikte yapmayı kabul ettiğini, ........ müvekkili aylarca oyaladığını, 5 ay sonra kendisinin tasarım yaptığını söyleyerek müvekkilin yanına geldiğini, birlikte tasarımlara baktıklarında tasarımların tamamen yanlış olduğu asıl işveren ......

Mühendisliğin talebi ile uzaktan yakından bağdaşmadığını müvekkilinin gördüğünü, müvekkilinin kendisine işlemesi için parçalar temin ettiğini ancak bu parçaları tasarımların yanlış olması nedeniyle kullanılamaz hale gelerek müvekkil bu parçalar nedeniyle de maddi zarara uğradığı gibi zaman kaybına da davacının iş bilmezliği sebep olduğunu ve müvekkilinin ...... şirketi ile anlaştığı teslimat süresi tarihinin oldukça uzadığını,

........ 'ın işe başlamadan önce yapmış oldugu çizimde hatalar ve eksikler olduğunu ve bu sebeple işe başlanamadığını ve aralarında yapılan anlaşmayı müvekkilinin tek taraflı bozduğunu ve işe başlamadan önce ödemiş olduğu paraları davacıdan talep ettiğini, davacının 11. maddede bahsettiği işlerin tamamı müvekkili tarafından finanse edilip ..... ya yaptırıldığını, adı geçen parçaların tamamının müvekkilinin kontrollerinde yanlışları tespit edilip tekrardan işleme alınıp düzenlendiğini, ........'ın bu parçaları da yanlış çizerek maddi manevi zarara uğrattığını, Delil olarak kullanılan anlaşmada istenilen işler yapılmamıştır.

Ve müvekkile zorla imza attırılarak ödeme alındığını, müvekkilinin borçlu değil bizzat alacaklı olduğunu, 19. Maddede bahsi geçen 16.500 TL tutarlı işin dahi yapılıp müvekkiline teslim edilmediğini, .... tarafından müvekkiline bırakılan böyle bir paranın da bırakılmadığını, müvekkilinin yapılacağına dair tahhütte bulunulan ancak parası alınarak yapılmayan ödemeyi geriye istemekle haklı bir nedene sahip olduğunu, davacının sebep olduğu aksaklıklardan dolayı müvekkilinin halen siparişi aldığı makineyi ...... firmasına teslim edememiş olup maddi manevi olarak yıprandığını,

davacı tarafından dosyaya ibraz edilen fotoğrafların müvekkilinin işyerinde kendisinden habersiz ve hukuka aykırı olarak çekildiğini, fotoğraftaki makinelerin davacının işi ile alakası bulunmadığını, bu makinelerin bir kısmının müvekkilinin başka müşterilerine yapmış olduğu makineler olduğu ve birinin de ...... firması tarafından müvekkile yapılmak üzere getirilen ancak henüz işe başlanmayan makine olduğunu müvekkilinin bildirdiğini beyan ederek davanın reddini, %20 den aşağı olmamak üzere haksız inkar nedeni ile tazminatı ödenmesini,

yargılama giderleri ile ücreti vekaletin karşı tarafa yüklenmesine karar verilmesini talep ettiği görülmüştür.

KANITLAR VE GEREKÇE

-Dava, davacı tarafından davalı aleyhine Gaziosmanpaşa İcra Müdürlüğünün ...... esas sayılı takip dosyası ile başlatılan ilamsız icra takibine davalı tarafından yapılan itirazın iptali istemine ilişkindir.

-Mahkememizce davacı ve davalının ticari sicil kayıtları, esnaf odası kayıtları, vergi dairesi kayıtları celbedilmiş, taraf delilleri toplanmıştır.

-Davacı ve davalı tarafın gerçek kişi olması ve dosyada mevcut müzekkere cevapları nedeniyle öncelikle dava şartları yönünden görev hususunun irdelenmesi gerekmektedir.

-6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun 5. maddesinde; “Aksine hüküm bulunmadıkça, dava olunan şeyin değerine veya tutarına bakılmaksızın asliye ticaret mahkemesi tüm ticari davalar ile ticari nitelikteki çekişmesiz yargı işlerine bakmakla görevlidir” hükmüne yer verilmiştir. Buna göre görev hususunun belirlenmesinde bu konuda ayrı bir düzenleme bulunup bulunmadığının göz önünde bulundurulması gerekmektedir.

-6102 sayılı Türk Ticaret Kanununun 4. maddesine göre, bir davanın ticari dava sayılması için ya uyuşmazlık konusu işin taraflarının her ikisinin birden ticari işletmesiyle ilgili olması ya da tarafların tacir olup olmadıklarına veya işin tarafların ticari işletmesiyle ilgili olup olmamasına bakılmaksızın Türk Ticaret Kanunu veya diğer kanunlarda o davaya Asliye Ticaret Mahkemesinin bakacağı yönünde düzenleme olması gerekir.

Örneğin, ödünç para verme işlemlerine ilişkin uyuşmazlıklar Türk Ticaret Kanununun 4. maddesi uyarınca, iflas davaları ise 2004 sayılı İcra ve İflas Kanununun 154 vd. maddeleri hükmünce ticari dava sayılır.

Buna karşılık Türk Ticaret Kanununun 4. maddesi uyarınca, tarafların tacir olup olmamasına bakılmaksızın ticari dava sayılan havale, vedia ve fikir ve sanat eserlerine ilişkin uyuşmazlıklardan doğan davalar herhangi bir ticari işletmeyi ilgilendirmiyorsa, ticari dava vasfını kaybedecektir.

Yine, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanununun 19/2. maddesi uyarınca, taraflardan biri için ticari iş sayılan bir işin diğeri için de ticari iş sayılması, davanın niteliğini ticari hale getirmeyecektir. Zira, Türk Ticaret Kanunu, kanun gereği ticari dava sayılan davalar haricinde, ticari davayı ticari iş esasına göre değil, ticari işletme esasına göre belirlemiştir. Hâl böyle olunca, işin ticari nitelikte olması davayı ticari dava haline getirmez.

-T.T.K.'nun 14.maddesine göre “bir ticari işletmeyi kısmen dahi olsa kendi adına işleten kimseye tacir denir.” Aynı Yasa'nın 17.maddesi hükmünce de; “iktisadi faaliyeti nakdi sermayesinden ziyade bedeni çalışmasına dayanan ve kazancı ancak geçimini sağlamaya yetecek derecede az olan sanat ve ticaret sahipleri tacir değildir.” düzenlemesi yer almaktadır.

-5362 sayılı Esnaf ve Sanatkarlar Meslek Kuruluşları Kanun'unun 3’üncü maddesinde, Esnaf ve sanatkâr, ister gezici ister sabit bir mekânda bulunsun, Esnaf ve Sanatkâr ile Tacir ve Sanayiciyi Belirleme Koordinasyon Kurulunca belirlenen esnaf ve sanatkâr meslek kollarına dahil olup, ekonomik faaliyetini sermayesi ile birlikte bedenî çalışmasına dayandıran ve kazancı tacir veya sanayici niteliğini kazandırmayacak miktarda olan, basit usulde vergilendirilenler ve işletme hesabı esasına göre deftere tabi olanlar ile vergiden muaf bulunan meslek ve sanat sahibi kimseler olarak ifade edilmiştir.

Ayrıca TTK’nun 1463.maddesinde de, önce 17.maddeye gönderme yapılarak, Bakanlar Kurulunun bu konuda kararname çıkarması halinde onlarda gösterilen miktardan aşağı gayrisafi geliri bulunan sanat ve ticaret erbabından başka hiç kimse kanunun 17.maddesinde tarif edilen esnaftan sayılamaz denmek suretiyle tacir veya esnafın hangi kriterlere göre saptanacağı açık bir biçimde gösterilmiştir.

-19.02.1986 tarih 19024 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 25.01.1986 tarihli Bakanlar Kurulu Kararı ile T.T.K.'nun 1463.maddesine göre esnaf ve küçük sanatkar ile tacir ve sanayicinin ayrımına dair esaslar tespit edilmiştir. Buna göre;

1-Koordinasyon kurulunca tespit ve yayınlanacak esnaf ve küçük sanatkar kollarına dahil olup da gelir vergisinden muaf olanlar ile kazançları götürü usulde vergilendirilenler ve işletme hesabına göre defter tutanlardan, iktisadi faaliyetleri nakdi sermayesinden ziyade, bedeni çalışmalarına dayanan ve kazançları ancak geçimlerini sağlamaya yetecek derecede az olan ve Vergi Usul Kanunu'nun 177.maddesinin 1.fıkrasının 1 ve 3 nolu bentlerinde yer alan limitlerin yarısını, iki numaralı bendinde yazılı nakdi limitin tamamını aşmayanların esnaf ve küçük sanatkar,

2-Vergi Usul Kanunu’na istinaden birinci sınıf tacir sayılan ve bilanço esasına göre defter tutanlar ile işletme hesabına göre defter tutan ve birinci madde de belirtilenlerin dışında kalanların tacir ve sanayici sayılmaları kararlaştırılmıştır.

-Dosyada mevcut İstanbul Ticaret Sicil Müdürlüğü müzekkere cevabına göre davacı ve davalının gerçek kişi ticari işletme kaydının bulunmadığı, Vergi Dairesi müzekkere cevabına göre ise davacı ve davalının gerçek usule tabi işletme hesabına göre defter tuttukları, Esnaf ve Sanatkarlar Odası müzekkere cevabına göre ise davalının esnaf kaydına rastlanılmadığı, davacının 19/04/2022 tarihinde ...... sicil numarası ile ..... İmalcileri Esnaf ve Sanatkarları Odası'na kayıt olduğu ve bu kaydının halen devam ettiğinin tespit edildiğinin bildirildiği anlaşılmıştır.

-Yukarıda da ayrıntılarına yer verildiği üzere bir davanın ticari dava sayılması için ya uyuşmazlık konusu işin taraflarının her ikisinin birden ticari işletmesiyle ilgili olması gerekmektedir. Dosya mevcut vergi dairesi kayıtlarına göre davacı ve davalının yukarıda açıklanan nedenlerle tacir olarak kabul edilemeyeceği, dava konusu uyuşmazlığın da kanunda özel olarak düzenlenen hususlardan olmadığı anlaşılmaktadır.

-Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 1. maddesi gereği göreve ilişkin kurallar kamu düzeni ile ilgili olup mahkemece kendiliğinden dikkate alınması gerekmektedir.

-Buna göre dava konusu uyuşmazlık mutlak veya nisbi ticari dava niteliğinde olmadığından, uyuşmazlık Mahkememizin görev alanına girmemektedir. Uyuşmazlığın ticari dava olmaması nedeniyle genel görevli mahkeme olan Asliye Hukuk Mahkemesi bu davanın yargılamasını yapmakta görevli olduğundan, HMK 114/1-c ve 115/2 maddeleri gereğince dava şartı noksanlığı nedeniyle davanın usulden reddine karar verilmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.

Katip ...... Hakim ...... · e-imzalıdır