Bakırköy 2. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/944 K.2025/669

Davacı tarafından mahkememize açılan dava dosyasının incelenmesi sonunda;

İSTEM

Davacı vekilinin dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirkete ... no'lu Nakliyat Emtia Taşıma Sigorta Poliçesi İle sigortalı bulunan ...

Ürünleri A.Ş.'ye alt emtea, davalının taşıyıcısı olduğu Danimarka'dan Türkiye'ye yapılan taşıma esnasında hasarlandığının tespit edildiğini, davalı şirketlerinin sigortalı emteaya taşıma sırasında vermiş olduğu zarar, delillerimiz arasında mübrez Konşimento, Gümrük Beyannamesi, Hasar Tespit Tutanağı, Mal Faturası, Navlun Faturası, Fotoğraflar ve diğer belgeler ile sabittir söz konusu zarar nedeniyle davalı şirketin taşıyıcı olarak hukuken sorumlu olduklarını söz konusu hasar sebebiyle müvekkilim şirket tarafından yaptırılan ekspertiz incelemesi sonucu;

taşınan emteada 594,25,-EURO hasar tespit edilmiş ve bu hasar miktarı müvekkil şirket tarafından sigortalısına 27.11.2023 tarihinde 594,25,-EURO hasar tazminatı ödendiğini, sigortalı emteadaki hasar tazminatını sigortalısına ödeyen müvekkil şirket, sigortalısının hukukuna halef olduğundan dava açma hakkı bulunduğunu, davalı taşıyan şirkete CMR 23/3. maddesindeki düzenleme gereği taşıyıcının sınırlı sorumluluk miktarı olan 264,54,-EURO üzerinden işbu dava yönlendirilmiş olduğunu,

davalı şirkete dava harici yazılı ve sözlü yapılan rücu taleplerinin neticesiz kalması üzerine işbu rücuen tazminat davasının açılması zorunlu olduğunu 264,54.-EURO tazminatın ödeme tarihi olan 27.11.2023 tarihinde (itibaren İşleyecek Devlet Bankalarının Euro ile açılmış 1 yıl vadeli mevduat hesabın uygulandığı en yüksek faiz oranı ile faiz, yargılama gideri, avukatlık ücretiyle birlikte davalıdan tahsilini talep ve dava ettiği görülmüştür.

YANIT

Davalı vekilinin cevap dilekçesinde özetle; zarar iddiası ve miktarının davacı tarafça ispat edilemediğini, davacının iddialarını ve uygun illiyet bağının bulunduğunu ispat etmesi gerektiğini, davacı tarafın talebinin dayanağının müvekkilinin herhangi bir imzasının bulunmayan hasar tutanağı ve sigortalının beyanı olduğunu, hasarın varlığını kabul etmemekle ve olsa bile müvekkilinin kusurunun olmadığını, taşımacılık sektöründe gönderi ile ilgili bilgileri vermek, gönderinin paketlemesini/ambalajlamasını yapmak, gönderi üzerine etiketi yapıştırmak ve yükleme şekline ilişkin talimat vermek görevlerinin gönderenin yükümlülüğünde olduğunu,

dava konusu taşımada ambalajlama, yükleme ve istifleme işlemlerinin gönderici tarafından yerine getirildiğini, taşımacının taşıma işine konu emtianın türü, darbe hassasiyeti ve ne şekilde ambalajlanacağı hususunda taşıyıcıya özel bir talimat/bilgilendirme olduğunu usulüne uygun olarak ispat etmesi gerektiğini, böyle bir talimatın varlığının da davacının delilleri arasında yer almadığını, bu nedenle taşıyıcının sorumlu olmayacağını, taşıyıcının hasardan sorumlu tutulabilmesi için taşıyıcının kusurunun davacı sigorta şirketi tarafından ispatı gerektiğini, kabul anlamına gelmemekle beraber olası bir sorumluluk halinde,

sayılan nedenlerle gönderenin de müterafik kusurunun varlığının dikkate alınması gerektiğini, meydana gelen hasar ve kusurun varlığının kabulü halinde dahi sınırlı sorumluluk hükümlerinin dikkate alınması gerektiğini, açıklanan nedenlerle davanın reddini iddia ve talep ettiği görülmüştür.

KANITLAR VE GEREKÇE

-Dava, sigorta ödemesine dair rücu istemine ilişkindir.

-Mahkememizce hasar dosyası, taşıma belgeleri celp edilerek incelenmiş, taraf delilleri toplanmıştır.

-Tarafların iddia ve savunmaları nazara alındığında çözümlenmesi gereken uyuşmazlık; davacının sigortalısına ait malların davalı tarafından taşınması sırasında hasar görüp görmediği, hasarın davalı taraftan kaynaklanıp kaynaklanmadığı, davalı taraftan kaynaklanması halinde davacı açısından rücu şartlarının oluşup oluşmadığı, yapılan ödemenin kadri marufunda olup olmadığı, talep edilen bedelin gerçek zarar miktarı olup olmadığı hususlarında toplanmaktadır.

-Davacı tarafın davalı ile dava dışı üçüncü kişi arasında imzalanan taşıma sözleşmesi nedeniyle davacı sigorta şirketi tarafından Nakliyat Emtia Taşıma Sigorta Poliçesine dayalı olarak ödenen bedelden, davalı tarafın fiili taşıyıcı sıfatıyla sorumlu olduğunu iddia ettiği görülmektedir.

-TTK.'nun 1472. maddesi uyarınca; sigortacının, sigortalısının haklarına halefiyet hakkının gerçekleşebilmesi için sigortacının hukuken geçerli bir sigorta poliçesi teminatı kapsamında sigortacısına tazminat ödemiş olması ve sigortalının zarar sorumlusuna karşı dava hakkına sahip olması gerekir. Sigortacı; ancak, sigortalısının meydana gelen zarardan dolayı üçüncü kişilere karşı dava hakkı varsa bu hakka ödediği bedel oranında halef olacaktır.

-Dosyada mevcut ödeme yapan davacının sigortalıdan aldığı hasar tazminat makbuzu sigortalının dava haklarını temlik alması karşısında TBK'nın 183 ve devamı maddeleri kapsamında, davacının aktif dava ehliyetinin bulunduğu anlaşılmıştır.

-Taraflar arasında uluslararası karayolu taşımasına ilişkin anlaşma bulunduğu, yükü, taşımayı akdi ve fiili taşıyıcı taraf sıfatıyla gerçekleştirenlerin davalı şirket olduğu hususlarında bir tereddüt bulunmamaktadır. Gerçekten de CMR Konvansiyonu'nun 2. maddesi uyarınca kural olarak mal yüklü taşıtın, Konvansiyonun 14. maddesi hükmünün uygulandığı haller dışında yolun bir kısmında deniz, demiryolu, nehir, kanal veya havayoluyla yük boşaltılmadan taşındığı hallerde CMR Konvansiyonu hükümleri taşımanın tümü için uygulanacaktır. (Yargıtay 11. HD.'nin 24/12/2015 tarih ve 2014/18962 Esas-2015/13905 Karar sayılı ilamı)

-CMR Konvansiyonunun 17. maddesi uyarınca taşıyıcı, yükü teslim aldığı andan teslim ettiği ana kadar yükte meydana gelecek hasardan sorumludur. Sözleşmenin 17/4-c maddesi uyarınca taşıyıcı hasarın, malların gönderici, alıcı veya bunlar adına hareket eden şahıslar tarafından taşınmasından, yüklenmesinden, istif edilmesinden veya boşaltılmasından kaynaklandığını ispat etmesi halinde sorumluluktan kurtulabilecektir.

Bununla birlikte yükleme gönderene veya başkasına ait olsa bile taşıyıcının, malın sağlam ve tam olarak teslimi sorumluluğu çerçevesinde gerek istiflenmesi gerekse ambalajlanması itibariyle taşımaya uygunluğu noktasında nezaret görevi mevcuttur. Buna göre, taşıyıcının göndereni uyarması gerekmekte olup, bu uyarının yapılmadığı hallerde, zararın gönderen ile taşıyıcı arasında paylaştırılması gerekmektedir.

-Taşıyıcının sorumluluktan kurtulabilmesi için genel olarak gerekli dikkat ve özeni gösterdiğini kanıtlaması yeterli değildir. Esasen, ziya ve hasara neden olan olayın doğumunda kendisinin herhangi bir kusurunun olmadığını kanıtlamak zorundadır. Böylece, taşıyıcının sorumluluktan kurtulması daha zorlaştırılmıştır. (Yargıtay 11 Hukuk Dairesi'nin 29/02/2016 tarih 2015/14938 esas 2016/2190 karar sayılı ilamı )

-Mahkememiz dosyası davacının sigortalısına ait malların davalı tarafından taşınması sırasında hasar görüp görmediği, hasarın davalı taraftan kaynaklanıp kaynaklanmadığı, davalı taraftan kaynaklanması halinde davacı açısından rücu şartlarının oluşup oluşmadığı, yapılan ödemenin kadri marufunda olup olmadığı, talep edilen bedelin gerçek zarar miktarı olup olmadığı hususlarının tespiti amacıyla taşıma sigortaları alanında uzman hesap bilirkişi ile gıda emtiaları alanında uzman bilirkişi heyetine tevdi edilmiş, düzenlenen 30/04/2025 tarihli raporda özetle; emtianın faturasında ürün birim maliyetini 23,77 EUR olduğu,

hasar gören ürün ambalajın 25kg olduğu ve toplamda 1 Çuval Hasarlı emtianın 23,77 EUR X 25 kg=594,25 EUR olduğu, emtia fiyatının fatura tarihi ve hasar tarihi itibariyle kadri maruf olduğu; dosya muhteviyatında bulunan fotoğraflardan ambalajda oluşan hasarın sıkıştırma ve güç uygulayarak itme veya çekmeye bağlı oluşabilecek bir hasar olduğu, bu nedenle oluşan hasarın yükleme/boşaltma hasarı olduğu ve bu hasar oluşumunun kör noktada kalacağı ve araç şoförünün bunu görme ihtimalinin bulunmadığı,bu nedenle nakliye kusurunun bulunmadığı,

oluşan hasarın yükleme/boşaltma kusurundan kaynaklanmış olacağı, dosya münderecatında bulunan satıcı firma ... tarafından tanzim edilen 09.10.2023 tarihli fatura örneğinde teslim şeklinin .... olduğu, ilgili teslim şeklinde yükleme ve boşaltmaya ilişkin operasyonların sorumluluklarının satıcı ve alıcıfirmalara ait olduğu, yükleme veya boşaltma operasyonları sırasında meydana gelen hasardan taşıyıcının sorumluluğunun bulunmayacağı; hasar gören emtianın ağırlığının 25,00-kg olduğunun tespit edildiği, CMR Konvansiyonu Madde 23/3 gereği, taşıyıcıya yüklenen ÖZEL ÇEKME HAKKI (SDR) cinsinden üst sorumluluk sınırının.

25,00-kg x 8,33-SDR = 208,25-SDR olarak hesaplandığı, EUR cinsinden sorumluluk üst limiti Hamule (CMR) Senedi bulunmadığından, dava konusu emtianın fatura tarihi 09.10.2023 tarihindeki TCMB SDR/EUR Kur bilgisi üzerinden dönüştürüldüğünde. 208,25-SDR x 36,2958/29,1795-TL = 259,04-EUR olduğu; davacı ... Sigorta Şirketi tarafından, dava dışı ...

Ürünleri A.Ş.’nin sevk edeceği emtialarda, nakliyat sürecinde meydana gelecek rizikoları teminat altına alınması maksadıyla, Emtia Nakliyat Sigortası Genel Şartları ile poliçe üzerinde yazılı özel şart hükümleri ve klozlar kapsamında gerçekleşecek rizikolara karşı 31.01.2023 başlangıç 31.01.2024 bitiş tarihlerini kapsayacak şekilde .... numaralı Abonman Sigorta Sözleşmesi ve sözleşmeye ek olarak 16.10.2023 tarihinde başlayıp nakliyat sürecini kapsayacak şekilde ... numaralı Nakliyat Emtea Taşıma Sigorta Poliçesinin tanzim edildiği; davacı ....

Sigorta Şirketi tarafından düzenlenen ... numaralı Abonman Sigorta Sözleşmesi ile poliçeye ek olarak düzenlenen .... numaralı Nakliyat Emtea Taşıma Sigorta Poliçesi, Emtia Nakliyat Sigortası Genel Şartları ve ICC(A) klozun kamyon taşımacılığına uygulanabilir hükümleri ile poliçede yer alan özel şartlar kapsamında Geniş Teminat(ICC All Risk) teminatını kapsayacak şekilde düzenlendiği.

23.10.2023 tarihinde fark edilen hasarın, poliçelerin başlangıç ve bitiş tarihleri arasındaki vadesi içerisinde gerçekleştiği; gerçekleşen zararın, davacı .... Sigorta Şirketi’nin sigortacı sıfatı ile dava dışı ...

Ürünleri A.Ş.’ne yurt dışından ithal edeceği emtialarda gerçekleşecek hasarların teminat altına alınması maksadıyla düzenlediği .... numaralı Abonman Sigorta Sözleşmesi ile poliçeye ek olarak düzenlenen .... numaralı Nakliyat Emtea Taşıma Sigorta Poliçesi hükümleri gereği poliçe teminatı kapsamında olduğu; davacı ...

Sigorta Şirketi tarafından tanzim edilen ... numaralı Nakliyat Emtia Sigortası Abonman Poliçesi ile araç başına 500.000,00-EUR tutarında bedel ile sigorta teminatı altına alındığı, sevkiyata konu emtianın ..... numaralı Nakliyat Emtea Taşıma Sigorta Poliçesi ile 14.856,25-EUR teminat limiti ile sigorta edildiği, emtianın fatura değerinin 14.856,25-EUR tutarında olduğu, teminat bedeli ile taşınan emtianın sigorta değerinin uyumlu olduğu zarar gören emtianın poliçe teminat limitleri içerisinde bulunduğu; gerçekleşen hasar neticesinde oluşan zararın, Nakliyat Emtia Sigortası Genel Şartları ve davacı ...

Sigorta Şirketi tarafından düzenlenen ... numaralı Abonman Sigorta Sözleşmesi ile poliçeye ek olarak düzenlenen .... numaralı Nakliyat Emtea Taşıma Sigorta Poliçesi özel şart, kloz ve hükümleri gereği poliçe teminatı kapsamında emtianın sahibi dava dışı ... Ürünleri A.Ş.’ne; poliçe primlerinin ödenmiş ve poliçenin hasar tarihinden önce herhangi bir sebeple iptal edilmemiş olması kaydıyla ödenmesine engel teşkil edecek bir hususun bulunmadığı; dava dışı ...

Ürünleri A.Ş.’ne ait emtiada gerçekleşen, zarar sebebiyle 594,25-EUR tutarındaki maddi zararın, davacı ... Sigorta Şirketi tarafından dosyada mübrez 27.11.2023 tarihli dekont ile ödendiği; yükleme ve boşaltma operasyonlarına ilişkin sorumlulukların .... teslim şeklinde satıcı ve alıcı firmaya ait olduğu, hasarın nakliyat aşamalarında meydana gelmediği, tazminat yükümlülüğünü yerine getiren davacı ...

Sigorta Şirketi‘nin, yükleme/boşaltma operasyonları sırasında meydana gelen hasar sebebiyle taşıyıcı davalı .... Hiz. Tic. Ltd. Şti.’ne karşı rücuen tazminat talep şartlarının gerçekleşmeyeceği görüş ve kanaatinin bildirildiği görülmüştür.

-Bilirkişi raporu taraflara usulüne uygun olarak tebliğ edilmiş, Mahkememizce alınan rapor dosya kapsamına uygun, denetime elverişli ve kanaat verici bulunmuştur.

-Yukarıda yer verilen açıklamalar, tarafların iddia ve savunmaları nazara alındığında; davacı tarafın sigortacısı olduğu “... Ürünleri A.Ş. firmasına ait ürünlerin davalıya ait .... plakalı araç ile dava dışı sigortalının antreposuna gelen emtianın tahliyesi sırasında torbada patlak ve hasarların olduğunun tespit edildiği, işbu hasar kapsamında davacı tarafça dava dışı sigortalıya ödeme yapıldığı davacının bu kapsamda sigortalının haklarına halef olduğu ve davalı tarafın iş bu ilişkide fiili taşıyıcı sıfatına haiz olduğu ihtilafsızdır.

-Ancak dosyada mevcut belgeler ve alınan raporla da sabit olduğu üzere davalı tarafından taşıması üstlenilen ürünlerin teslim şeklinin ... olarak kararlaştırıldığı, bu hususun fatura ve belgelerde açıkça belirtildiği, yine raporda yer verildiği üzere iş bu taşıma kapsamında davalı taşıyıcının yükleme ve boşaltmaya ilişkin operasyonları üstlenmediği sabittir.

-Bu kapsamda iddia edilen hasarın; emtialardaki paletteki ürünler saran streç dahil kraft torbanın sürtünmesi nedeniyle patlama şeklinde gerçekleştiği, teknik bilirkişi tarafından belirlendiği üzere işbu hasarın nakliye esnasında ancak devrilme, düşme, kayma veya patlama şeklinde meydana gelebileceği, taşıma sırasında böyle bir olayın meydana gelmediği, nakliye sırasında bunun dışında bir sebeple meydana gelmesinin mümkün olmadığı, söz konusu hasarın ancak yükleme ve boşaltım sırasında meydana gelebilecek nitelikte bir hasar olduğu görülmektedir.

-Bu haliyle her ne kadar davacı tarafça dava dışı sigortalıya ödenen bedelden davalı tarafın fiili taşıyıcı sıfatıyla sorumlu olduğu iddia edilmiş ise de hasarın taşıma sırasında meydana gelmediği, davalının fiilen üstlenmediği yükleme ve/veya boşaltım sırasında meydana gelmiş olabileceği görülmektedir. İşbu kabul karşısında davacı sigorta şirketi tarafından dava dışı sigortalısına yapılan ödemenin bir lütuf ödemesi (ex-gratia) olarak kabul edilmesi gerektiği, davalıya atfedilebilecek bir kusur ve sorumluluğun bulunmadığı, davacı sigorta şirketinin rücu koşullarının oluşmadığı kanaatine varılarak davanın reddine karar verilmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.

08/07/2025 Katip ... · e-imzalıdır · Hakim .... · e-imzalıdır