Bakırköy 2. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2025/388 K.2025/839

Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA. Davacı vekili tarafından davalı aleyhine açılan iş bu davanın dava dilekçesinde özetle; ... arasında kentsel dönüşüm çerçevesinde davacılara ait parselde bina inşa edilmesi konusunda sözleşme yapıldığını, bu sözleşme kapsamında davalı tarafça talep edilen tutarlara ilişkin ...Bank ... Şubesine ait 30/08/2024 keşide tarihli çek, ... Bankası .... Şubesinden 31/08/2024 keşide tarihli çek, ...bank ... Şubesinden 31/09/2024 keşide tarihli çek, ... Bankası ...

Şubesinden 31/09/2024 keşide tarihli çek, yine ... Bankası ... Şubesinden 05/10/2024 keşide tarihli çek, ... Bankası ... Şubesinden 30/10/2024 keşide tarihli çek, ... Bankası ... Şubesinden 31/10/2024 keşide tarihli çek, ... Bankası AŞ'den 31/10/2024 keşide tarihli çek, ... Bankası ...

Şubesinden 31/10/2024 keşide tarihli çek ile 30/07/2024 vadeli 13700 ve 14350-TL bedelli 30/08/2024 vadeli 13.000-TL bedelli , 30/09/2024 vadeli 13.000-TL bedelli ve 30/10/2024 vadeli 12.750-TL bedelli bonolorın verilmesine karşın, davalı tarafın inşaatı tamamlamadığı, üzerine düşen edinimlerini yerine getirmediği ve davaya dayanak yapılan çek bedelleri ile senetlerin tahsiline ilişkin işlemler yaptığı, oysa verilen çek ve senetlerin davalının edimlerini yerine getirmemesi nedeniyle karşılıksız kaldığını belirterek çek ve senetlerin karşılıksız kaldığının tespitine, çekler hakkında ödeme yasağı konulmasına,

müvekkillerden sonraki ciroların iptaline karar verilmesi talep ve dava olunmuştur.

Davalı taraf, usulüne uygun çıkartılan tebligata rağmen cevap dilekçesi sunmamıştır.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Taraflar arasındaki uyuşmazlığın yanlar arasında yapılan kat karşılığı inşaat sözleşmesi gereği davacılarca davalıya çek ve senetler verildiği halde edimlerin yerine getirilmediği iddiası çerçevesinde dava dilekçesinde yazılı olan çek ve senetlerin karşılıksız kalıp kalmadığının davacıların borçlu olup olmadığının davalının söz konusu çek ve senetler karşılığında üzerine düşen edimi yerine getirip getirmediğinin belirlenmesine yönelik olduğu anlaşılmıştır.

Bakırköy .. Asliye Hukuk Mahkemesinin ... Esas ... Karar sayılı kesinleşmiş görevsizlik kararı ile mahkememize gönderilen dava dosyasının yukarıda belirtilen esasına kaydı yapılmıştır.

Mahkemelerin görevi kanunla düzenlenir. Göreve ilişkin kurallar, kamu düzenindendir. 6100 Sayılı HMK'nun 114/c maddesi gereğince mahkemelerin görevi dava şartı olup, yasanın 115. maddesi gereğince mahkeme dava şartının bulunup bulunmadığını res'en araştırmakla yükümlüdür.

6102 Sayılı T.T.K.'nun 4. maddesinin 1. fıkrası 6335 Sayılı Yasanın 1. maddesi ile değiştirilerek ticari davalar her iki tarafın da ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan hukuk davaları, T.T.K.'nun 4. maddesinin a bendi gereğince T.T.K.'nun dan kaynaklanan davalar, T.T.K.'nun 4. maddesinin b, c, d, e, f bentlerinde sayılan davalar ve diğer özel kanunlarda Ticaret Mahkemelerinin görevli olduğu kararlaştırılan davalar ticari dava olarak Ticaret Mahkemelerinde görülecektir.

6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 4.maddesinde hangi işlerin ticari dava olarak nitelendirilecekleri belirlendikten sonra anılan kanunun 5.maddesinde ticaret mahkemelerinin kuruluşu ve hangi mahkemelerin ticaret mahkemesi sıfatıyla bakacağı belirlendikten sonra asliye ticaret mahkemesi ile asliye ve diğer hukuk mahkemeleri arasındaki ilişkinin görev ilişkisi olduğu belirtilmiştir.

Ticari davaları, mutlak ticari davalar, nisbi ticari davalar, yalnızca bir ticari işletmeyle ilgili olmasına rağmen ticari nitelikte kabul edilen davalar olmak üzere üç grubta toplamak mümkündür.

Mutlak ticari davalar, tarafların tacir olup olmadığına ve işin bir ticari işletmeyi ilgilendirip ilgilendirmediğine bakılmaksızın ticari sayılan davalardır. Mutlak ticari davalar, 6102 sayılı TTK'nın 4/1. maddesinde bentler halinde sayılmıştır. Bunların yanında Kooperatifler Kanunu (m.99), İcra İflas Kanunu (m.154), Finansal Kiralama Kanunu (m.31), Ticari İşletme Rehni Kanunu (m.22) gibi bazı özel kanunlarda belirlenmiş ticari davalar da bulunmaktadır. Bu guruptaki davaların ticari dava sayılabilmesi için taraflarının tacir olması veya ticari işletmeleriyle ilgili olması gibi şartlar aranmaz. TTK'nın 4/1. bendinde sınırlı olarak sayılan davalar arasında yer alması veya özel kanunlarda ticari dava olarak nitelendirilmesi yeterlidir. Bu davalar kanun gereği ticari dava sayılan davalardır.

Nispi ticari davalar, her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili olması halinde ticari nitelikte sayılan davalardır. 6102 sayıl TTK'nın 4/1. maddesine göre, her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan ve iki tarafı da tacir olan hukuk davaları ticari dava sayılır. Bu hükme göre bir davanın ticari dava sayılabilmesi için, hem iki tarafın ticari işletmesini ilgilendirmesi, hem de iki tarafın tacir olması gereklidir.

Bu şartlar birlikte bulunmadıkça, uyuşmazlık konusunun ticari iş niteliğinde olması veya ticari iş karinesi sebebiyle diğer taraf için de ticari iş sayılması davanın ticari dava olması için yeterli değildir. 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 19/2. maddesi uyarınca, taraflardan biri için ticari iş sayılan bir işin diğeri için de ticari iş sayılması, davanın niteliğini ticari hale getirmeyecektir. Zira.

Türk Ticaret Kanunu, kanun gereği ticari dava sayılan davalar haricinde, ticari davayı ticari iş esasına göre değil, ticari işletme esasına göre belirlemiştir. Hal böyle olunca, işin ticari nitelikte olması davayı ticari dava haline getirmez.

Dava; borçlu olunmadığının tespiti istemine ilişkindir. Taraflar arasında yapılan kat karşılığı inşaat sözleşmesi gereği davacılarca davalıya çek ve senetler verildiği halde edimlerin yerine getirilmediği iddiası ile davacılar tarafından davalıya verilen çek ve bonolar nedeni ile davacıların davalıya borçlu olmadığının tespiti talep edilmektedir. Dava konusunun bono ya da çek gibi bir kambiyo senedine dayalı olması tek başına davanın ticari dava olduğunu göstermez.

Mahkemenin görevini tayin için tarafların her ikisinin de tacir olup olmadığı, uyuşmazlığın ticari işletmeleriyle ilgili olup olmadığı ve aralarındaki temel hukuki ilişkinin niteliğine bakılması gerekmektedir. Davalı şirket tacir ise de mahkemece yapılan araştırmada davacıların tacir olmadığı anlaşıldığından, davaya bakma görevi asliye hukuk mahkemesine aittir.

Taraflar arasındaki uyuşmazlığın TTK m.4/1'de belirtilen mutfak ticari dava niteliğinde olmadığı ticari olmayan davalarda görevli mahkeme Asliye Hukuk Mahkemesi olup Asliye Hukuk Mahkemesi ile Ticaret Mahkemeleri arasındaki ilişki TTK' nun 5/3.maddesi uyarınca görev ilişkisidir. Göreve ilişkin usul kuralları HMK'nun 114/1-c maddesi uyarınca dava şartıdır.

Dava şartları kamu düzeninden olup kamu düzenine ilişkin hususlarda resen dikkate alınacak hususlardan olup dava şartı yokluğu halinde HMK'nun115/2.maddesi gereğince dava şartı yokluğundan davanın usulden reddine dosyada Bakırköy .... Asliye Hukuk Mahkemesinin ... Esas ...

Karar ile görevsizlik kararı verilmiş olduğundan, görev hususunda merci tayini için dosyanın İstanbul Bölge İstinaf Mahkemesi ilgili dairesine gönderilmesine karar verilerek aşağıda yazılı olduğu biçimde hüküm kurulmuştur.

Katip ... · ¸e-imzalıdır Hakim ... · ¸e-imzalıdır