Bakırköy 2. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2025/897 K.2026/139

Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımlı)) davasının yapılan açık yargılaması sonunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili vermiş olduğu dava dilekçesinde özetle; müvekkili ... İnşaat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi tarafından keşide edilen ... Bankası, ... Şubesi ... çek numaralı, 30.08.2025 tarihli, 300.000.-TL bedelli keşide edilen çekin lehtar ve zilyedi olduğunu, müvekkilinin zilyedi olduğu iş bu çekin kaybedilmiş olduğunu, çeki eline geçiren kişinin, çek karşılığını bankadan tahsil etmesi veya çeki işletmesi tehlikesi bulunduğundan Bakırköy ...

Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ....

Esas sayılı dosyası ile çekin iptali talebiyle dava ikame edilmiş olduğunu, yargılama esnasında çekin davalı tarafça ibraz edildiğinin anlaşılması üzerine mahkemece taraflarına çekin iadesi talepli dava ikame etmek üzere süre verilmiş olduğunu, verilen süre içinde huzurdaki davanın ikame edilmiş olduğunu, iptal davasına konu edilen çekin ibrazı üzerine yapılan incelemede çekin müvekkili tarafından davalıya verilmediğinin ciro zincirinden de açıkça anlaşılmakta olduğunu, çekin lehtarı müvekkili iken müvekkili tarafından davalıya yapılmış ciro bulunmadığını,

müvekkilinin davalıya çeki vermediğini ve kayıp üzerine davalı tarafça bulunarak ibraz edildiğini, davalının dava konusu çeki müvekkilinin rızası hilafına elde ettiğini ve kötü niyetle tahsil amacıyla ibraz ettiğini, bu nedenle dava konusu çekin davalıdan alınarak müvekkiline verilmesine karar verilmesi gerektiğini beyanla; davanın kabulü ile ... İnşaat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi tarafından keşide edilen ... Bankası, ....

Şubesi ... çek numaralı, 30.08.2025 tarihli, 300.000.-TL bedelli keşide edilen çekin davalıdan alınarak müvekkiline iadesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalıya tahmiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı şirkete usulüne uygun tebligat yapıldığı, ancak davaya cevap verilmediği görülmüştür.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, hasımlı nitelikte çek iptali davası olup, davacının talebinin lehtarı olduğu ... Bankası, ... Şubesi ... çek numaralı, 30.08.2025 keşide tarihli, 300.000,00 TL bedelli çekin davalıdan alınarak kendisine teslimine ilişkin olduğu, uyuşmazlık; davalının çeki iktisabında haksız, ağır kusurlu veya kötüniyetli olup olmadığı, davacının meşru hamil olup olmadığı, çekin istirdatının gerekip gerekmediği hususlarındadır.

Bakırköy .... Asliye Ticaret Mahkemesinin .... E. Sayılı dosyasının incelenmesinde davacının işbu dosya davacının olduğu, talebin .... Bankası, .... Şubesi .... çek numaralı, 30.08.2025 keşide tarihli, 300.000,00 TL bedelli çekin iptaline ilişkin olduğu, çekin işbu dosya davalısı tarafından ibraz edilmiş olması nedeni ile istidat davası açılmak üzere verilmiş olduğu görülmüştür.

Dava konusu ... Bankası, ... Şubesi ... çek numaralı, 30.08.2025 keşide tarihli, 300.000,00 TL bedelli çekin ibraz bilgileri celp edilmiş olup çek örneğinin incelenmesinde lehtarının dava dışı ... Elektirik olduğu, ilk cironun lehtara ait olduğu ve Bakırköy ... Asliye Ticaret Mahkemesinin .... E. Sayılı dosyasında yer alan tedbir kararı nedeni ile ödeme yapılmadığı görülmüştür.

Davacının talebi ... Bankası, ... Şubesi ... çek numaralı, 30.08.2025 keşide tarihli, 300.000,00 TL bedelli çekin davalıdan alınarak tarafına iadesi istemine ilişkindir.

TTK'nın 792. maddesine göre; "Çek, herhangi bir suretle hamilin elinden çıkmış bulunursa, ister hamile yazılı, ister ciro yoluyla devredilebilen bir çek söz konusu olup da hamil hakkını 790 ıncı maddeye göre ispat etsin, çek eline geçmiş bulunan yeni hamil ancak çeki kötüniyetle iktisap etmiş olduğu veya iktisapta ağır bir kusuru bulunduğu takdirde o çeki geri vermekle yükümlüdür."

Söz konusu düzenleme uyarınca rızası hilafına elden çıktığı ileri sürülen çekin istirdatına yahut menfi tespite karar verilebilmesi için davacının dava konusu yaptığı çekin yetkili hamili olduğunu kanıtlaması yanında, çeki elinde bulunduran yeni hamilin çeki kötü niyetle iktisap ettiğini ya da iktisapta ağır kusuru bulunduğunu ispat etmesi gerekmektedir. Bu durum karşısında davada ispat yükü, çekin istirdatına karar verilmesini talep eden davacıya ait olup aksinin kabulünün kıymetli evrakın mücerretlik ilkesini ortadan kaldıracağı açıktır.

TTK'nun 792.maddesi uyarınca açılan istirdat davalarında davacının hamili olduğu çekin rızası dışında elinden çıktığını ve davalının çeki iktisabında ağır kusurlu olduğunu ispat etmesi gerekir.

Mahkememiz 16/12/2025 tarihli ara kararı ile davacı vekiline dava konusu çeke ilişkin açılmış soruşturma dosyalarını veya davalının çeki iktisapta kötüniyetli ve ağır kusurlu olduğunu ispata yarar delillerini bildirmek üzere 2 haftalık kesin süre verilmesine, verilen kesin süre içerisinde beyanda bulunulmaması halinde dosyada bulunan mevcut deliller itibariyle karar verileceği ve bu hususta yeniden delil bildirilemeyeceği hususunun davacı vekiline ihtarına karar verildiği ve ihtaratın yapıldığı görülmüş ise de davacı vekilinin sunmuş olduğu beyan dilekçesinde tanıklarının bildirdiği görülmüştür.

Yukarıda yer verilen açıklamalar doğrultusunda Mahkememizce yapılan değerlendirmede; ... Bankası, ...

Şubesi ... çek numaralı, 30.08.2025 keşide tarihli, 300.000,00 TL bedelli çekte davacı tarafın lehtar ve ciranta sıfatına sahip olduğu, davalının ise son meşru hamil ve ciranta sıfatıyla çeki bankaya ibraz ettiği, davalı şirketin ağır kusuru ya da kasti davranışıyla çeki iktisap ettiğine ilişkin bir delilin dosya arasında yer almadığı, belirtilen hususunun tanıkla ispatı mümkün olmadığından tanık dinlenilmesi talebinin yerinde görülmediği, ciro silsilesinde görünüşte bir kopukluk bulunmadığı,

çekin kambiyo vasfı nazara alındığında davalı çek alacaklısının davacı lehtar-ciranta ile aralarındaki ticari ilişkiyi ispat külfeti bulunmadığı anlaşılmaktadır. Bu haliyle davacı taraf davalı hamilin çeki kötü niyetle iktisap ettiğini ya da iktisapta ağır kusuru bulunduğunu ispat edemediğinden davanın reddine karar verilmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.

AÇILAN DAVANIN REDDİNE

1-Alınması gereken 732,00 TL harcın peşin alınan 5.123,25 TL harçtan mahsubu ile bakiye kalan 4.391,25 TL'nin karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya İADESİNE, 2-Davacı tarafça sarf edilen yargılama giderlerinin davacı üzerinde BIRAKILMASINA, 3-Davacı tarafça yatırılan ve kullanılmayan bakiye gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya İADESİNE, Dair davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı tarafın yokluğunda, kararın tebliğ tarihinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemelerinde İstinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı.17/02/2026 Katip ... Hakim ...